อยากเรียนวิศวฯ ต้องมีทักษะอะไรบ้าง

Nathawat
Nathawat
Feb 23 · 2 min read

บทความในซีรีย์ต่อเนื่องจาก 21st-Century Skill : ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21

โลกที่เปลี่ยนไป วิศวฯ ก็ต้องเปลี่ยนตาม — 4 ทักษะที่วิศวกรขาดไม่ได้

โลกในปัจจุบัน การแข่งขันได้ก้าวไปอย่างรวดเร็วเกินกว่าที่หลายคนคาดคิด ทุกคนต่างได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว รวมถึงหลาย ๆ อาชีพก็ต้องปรับตัวเพื่อให้สอดคล้องกับโลกในปัจจุบัน ‘วิศวกร’ ก็เช่นกัน

‘วิศวกร’ คือ คนที่นำคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์มาประยุกต์เพื่อแก้ไขปัญหาหรือสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ ซึ่งแน่นอนว่าวิศวกรที่หลาย ๆ คนใฝ่ฝัน ต่างอาศัยทักษะสำคัญบางอย่างที่ทำให้อาชีพวิศวกรสามารถก้าวทันการเปลี่ยนแปลงของโลกได้ในปัจจุบัน

ข้างล่างนี้เป็นตัวอย่างการใช้ทักษะที่จำเป็นต้องมีในวิศกรสาขาต่าง ๆ

Photo by rawpixel on Unsplash

Critical Thinking ทักษะการคิดวิเคราะห์ ในวิศวกรโรงงาน/วิศวกรโยธา

ถือว่าเป็นทักษะหลักที่จำเป็นสำหรับอาชีพวิศวกร เพราะในทุก ๆ ครั้ง ที่วิศวกรต้องเจอกับปัญหาหรือต้องการสร้างสิ่งใหม่ ๆ วิศวกรจะอาศัยทักษะนี้ในการวิเคราะห์ทุก ๆ ปัญหาที่เกิดขึ้นเพื่อจะได้สามารถแก้ปัญหาได้อย่างตรงจุด

สำหรับชีวิตของ วิศวกรโรงงาน นั้นจะเจอปัญหาต่าง ๆ มากมายที่เกิดขึ้นในสายพานการผลิต เมื่อเกิดของที่ผลิตแล้วเสียเกิดขึ้น วิศวกรจะเป็นผู้ที่มีบทบาทหลักในการเข้าไปแก้ไขปัญหานี้ ซึ่งเราจะต้องไปวิเคราะห์ว่าของเสียที่เกิดขึ้น เกิดจากสาเหตุอะไร ปัจจัยอะไรที่มีผลต่อของเสียที่เกิดขึ้น ปัจจัยอะไรไม่ใช่ต้นเหตุหลัก

ตัวอย่างเช่น…
กรณีบริษัทแห่งหนึ่งที่ได้ผลิตหนังปลาทอดกรอบ และมีผู้บริโภคคนหนึ่งเจอจิ้งจกอยู่ในซองขนม ในสถานการณ์นี้วิศวกรจะเข้ามาตรวจสอบปัญหาที่เกิดขึ้น โดยวิศวกรจะต้องวิเคราะห์ว่าจิ้งจกเข้าไปอยู่ในซองขนมได้อย่างไร
การวิเคราะห์ก็ต้องอาศัยทักษะ Critical Thinking เพื่อดูว่าจุดไหนในสายพานการผลิตมีช่องโหว่ที่ทำให้สัตว์ชนิดนั้นหลุดเข้าไปในอาหารได้ แล้วจะมีวิธีอย่างไรที่จะแก้ปัญหาได้ตรงจุด

Photo by Samuel Zeller on Unsplash

ในบทบาทของ วิศวกรโยธา ที่ต้องเกี่ยวข้องกับการก่อสร้างตึกหรืออาคาร ต่างก็ต้องอาศัยทักษะนี้ในการทำงาน เห็นชัดที่สุดคือ การสร้างบ้าน

สำหรับการสร้างบ้านจะต้องเลือกวัสดุที่นำมาใช้ จึงต้องมี Critical Thinking เพื่อวิเคราะห์ว่า วัสดุชนิดนั้นเหมาะสมในการนำมาสร้างบ้านหรือไม่ โดยไม่หลงเชื่อคำกล่าวอ้างจากผู้ขาย วิศวกรโยธาจะต้องนำความรู้ในเชิงวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์มาพิจารณาคำกล่าวอ้างจากผู้ขายว่าเป็นจริงหรือไม่ เช่น คนขายบอกว่าหลังคานี้ช้างเหยียบไม่พัง ในฐานะของวิศวกรก็จะพิจารณาถึงค่าความแข็งแรงของวัสดุที่จะมาสนับสนุนข้อความดังกล่าวว่าน่าเชื่อถือแค่ไหน โดยไม่เชื่อคนขายทันที

Collaboration ทักษะการทำงานร่วมกับผู้อื่น ในวิศวกรโครงการ/วิศวกรคอมพิวเตอร์

ทักษะการประสานงาน หรือ การทำงานร่วมกับผู้อื่น เป็นหนึ่งในทักษะที่สำคัญมากที่ถูกนำมาใช้ในการทำงานของวิศวกรให้สำเร็จลุล่วง ซึ่งอาชีพวิศวกรเป็นอาชีพที่หลีกเลี่ยงการพบเจอกับคนหลายๆส่วนไม่ได้ เพราะในการแก้ปัญหาหรือสร้างสิ่งนวัตกรรมใด ๆ ก็ต้องมีบุคคลที่เกี่ยวข้องมากกว่า 1 คน ทักษะนี้จะคอยสนับสนุนให้การทำงานเป็นไปอย่างราบรื่นมากขึ้น

ในสายงานของ วิศวกรโครงการ (Project Engineer) ที่ทำหน้าที่รับโครงการจากผู้บริหารระดับสูงและทำให้โครงการเหล่านั้นเป็นจริงให้ได้ และถ้าพูดถึงคำว่า ‘โครงการ’ ทุกคนอาจจะต้องมีภาพคนจำนวนมากมาอยู่ด้วยกัน ซึ่งในฐานะวิศวกรคนหนึ่ง ต้องขอยืนยันเลยว่า “ใช่!”

วิศวกรโครงการจะต้องเป็นคนที่ต้องพูดคุยและสร้างความเข้าใจให้ตรงกันกับทุก ๆ คนภายในโครงการหนึ่ง ๆ ทักษะการประสานงานเลยเป็นทักษะที่จะช่วยให้การทำงานกับคนจำนวนมาก ๆ ไปได้ด้วยดี และนำทักษะนี้มาประยุกต์ใช้ให้เรารู้ว่าในการประสานงานกับคนระดับเดียวกันต้องมีรูปแบบอย่างไร การประสานงานกับผู้บริหารระดับสูงมีขั้นตอน พิธีการอย่างไร ถือได้ว่าทักษะ Collaboration สำคัญมากกับอาชีพผู้ประสานโครงการ

Photo by rawpixel on Unsplash

สำหรับ วิศวกรคอมพิวเตอร์ ที่หลายคนคงนึกภาพของมนุษย์คนหนึ่งที่อยู่หน้าคอมพิวเตอร์ตลอดเวลา ทำงานเป็นภาษาต่างดาวเต็มไปหมด เห็นแบบนี้วิศวกรคอมพิวเตอร์ก็ต้องใช้ทักษะ Collaboration ในการทำงานเช่นกัน โดยบทบาทของวิศวกรคอมพิวเตอร์ในปัจจุบันไม่ได้จำกัดแค่การเขียนภาษาคอมพิวเตอร์เท่านั้น การพูดคุยกับลูกค้าที่เป็นคนบอกความต้องการ ก็ได้กลายมาเป็นอีกบทบาทหนึ่งที่สำคัญของวิศวกรคอมพิวเตอร์เช่นกัน ทักษะการประสานงานก็จะถูกนำมาใช้ในการประสานงานกับลูกค้าว่าจะเข้าหาลูกค้าด้วยวิธีไหน ติดต่ออย่างไรให้เหมาะสม

Communication ทักษะการสื่อสาร ในวิศวกรเครื่องกล/วิศวกรไฟฟ้า

การติดต่อสื่อสาร เป็นทักษะที่มีผลกระทบอย่างมากในการทำงานต่าง ๆ ในสายอาชีพของวิศวกร ไม่ว่าจะเป็นการสื่อสารกับลูกค้า การสื่อสารกับผู้บริหาร หรือแม้กระทั่งการสื่อสารกับเพื่อนร่วมงาน ที่ในแต่ละบทบาทในการทำงานต่างก็มีรูปแบบในการสื่อสารที่แตกต่างกันตามแต่ละสถานการณ์

วิศวกรเครื่องกล ที่สร้างเครื่องจักรใหม่ ๆ เพื่อแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นของผู้ใช้งาน ก็ต้องอาศัยทักษะในการสื่อสารนี้ เพื่อพูดคุยกับผู้ใช้งานถึงความต้องการและความคาดหวังของผู้ใช้งาน และเมื่อวิศวกรออกแบบเครื่องจักรเสร็จ การนำไอเดียไปขายให้ลูกค้าซื้อเครื่องจักรก็ต้องอาศัยทักษะในการสื่อสารอย่างยิ่ง เพื่อสื่อสารอย่างตรงจุดและตรงใจลูกค้า ให้ลูกค้าตัดสินใจเลือกซื้อสินค้าของเรา จะเห็นได้ว่าสุดท้ายแล้ว งานที่เกิดขึ้นของวิศวกรก็ถูกตัดสินด้วยการนำเสนอต่อลูกค้า ถ้าเราขาดความสามารถในการสื่อสารกับลูกค้าก็จะทำให้งานที่เราทำมาไม่ได้นำไปใช้งาน ทุ่มเททำไปเสียเปล่า

ดังนั้น ทักษะการสื่อสารที่ดีจะสามารถสนับสนุนให้วิศวกรสามารถประสบความสำเร็จในการสายงานได้เลย

Photo by Teemu Paananen on Unsplash

อีกตัวอย่างหนึ่งคือ วิศวกรไฟฟ้า ก็ต้องอาศัยทักษะในการสื่อสารนี้เพื่อติดต่อสื่อสารกับเพื่อนร่วมงานหลายคนที่รับผิดชอบในการดูแลแหล่งพลังงานไฟฟ้า หากขาดทักษะในการสื่อสารที่ดี จะทำให้เวลาเกิดปัญหาขึ้น ปัญหาจะไม่ถูกแก้ตรงจุด ยิ่งไปกว่านั้น อาจจะทำให้ปัญหาใหญ่มากขึ้นและไม่สิ้นสุด เช่น เกิดไฟดับเพราะหม้อแปลงระเบิดในศูนย์กระจายไฟฟ้า วิศวกรในพื้นที่ก็ต้องสื่อสารกันแบ่งหน้าที่ตรวจสอบปัญหาที่เกิดขึ้น ช่วยกันแก้ไขปัญหาให้ตรงจุดและปลอดภัยต่อทุก ๆ คน จะเห็นได้ว่าหากมีการสื่อสารที่ดีจะยิ่งทำให้ปัญหาที่เกิดขึ้นถูกแก้ไขได้อย่างรวดเร็วและเกิดผลตามมาน้อยที่สุด

Creativity ความคิดสร้างสรรค์ใน วิศวกรเคมี/วิศวกรชีวการแพทย์

ความคิดสร้างสรรค์ ถือว่าเป็นทักษะเฉพาะตัวที่ทำให้วิศวกรแต่ละคนมีความแตกต่างกันไป ทักษะนี้จะเป็นจุดเด่นที่สำคัญที่เป็นแบรนด์ของวิศวกรแต่ละคนเลยทีเดียว ในแต่ละสายอาชีพของวิศวกร ก็อาศัยความคิดสร้างสรรค์ในการแก้ไขปัญหาหรือสร้างนวัตกรรมใหม่ ๆ ให้เกิดขึ้น

ในหลาย ๆ อุตสาหกรรมต่างก็มีการพัฒนาผลิตภัณฑ์หรือกระบวนการใหม่ ๆ ซึ่งวิศวกรเคมี ก็เป็นหนึ่งในคนสำคัญกับการพัฒนาต่าง ๆ เช่น ถ้าจะผลิตแก้วน้ำให้แข็งแรงมากขึ้น วิศวกรเคมีจะดูแนวทางต่าง ๆ ที่เป็นไปได้ อาจจะใส่สารเพิ่มความแข็ง เปลี่ยนวัตถุดิบ เปลี่ยนเครื่องจักรหรือสลับขั้นตอนการผลิต

การได้ผลลัพธ์ที่หวังไว้จะต้องอาศัยความคิดสร้างสรรค์ของแต่ละคน เพื่อสร้างวิธีการที่ต่างกันออกไป

แม้แต่อาชีพ วิศวกรชีวการแพทย์ ที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับการสร้างสิ่งประดิษฐ์ที่จะช่วยสนับสนุนการทำงานของแพทย์หรือการช่วยเหลือผู้ป่วย เช่น ผู้ป่วยที่พิการต้องตัดขา สมัยก่อนผู้ป่วยเหล่านี้จะไม่สามารถไปไหนด้วยตัวเองได้เลย วิศวกรชีวการแพทย์ก็จะมีบทบาทในด้าการประดิษฐ์อุปกรณ์หรือเทคโนโลยีที่ช่วยให้ผู้ป่วยเหล่านี้สามารถกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างปกติ เช่น ไม้เท้า ขาเทียม หรือแม้กระทั่งขากลที่ควบคุมด้วยคลื่นสมองของผู้ใช้งาน เป็นต้น

จะเห็นได้ว่า ยิ่งมีความคิดสร้างสรรค์มากเท่าไหร่ ก็จะยิ่งทำให้สามารถแก้ปัญหาได้ดีมากขึ้น ความคิดสร้างสรรค์เลยสำคัญอย่างมากในสายอาชีพวิศวกร

Photo by andrew jay on Unsplash

สุดท้ายนี้หากน้อง ๆ คนไหนอยากเรียนต่อคณะวิศวกรรมศาสตร์ อย่าลืมเริ่มต้นฝึกทักษะที่จำเป็นตั้งแต่วันนี้เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการเป็นวิศกรที่ประสบความสำเร็จในอนาคตกันนะครับ

อย่างไรก็ตาม… ทั้ง 4 ทักษะนี้จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องใช้เวลาเริ่มสร้างและฝึกฝนจนกลายเป็นทักษะที่ติดตัวไปใช้ได้ทั้งชีวิต BASE Playhouse จึงเป็นตัวช่วยในการเตรียมความพร้อมน้อง ๆ ตั้งแต่วัยมัธยมเพื่อเป็นพื้นฐานไม่ว่าจะประกอบอาชีพใด ๆ ก็ตามในอนาคต ด้วยค่ายเสริมทักษะที่จำเป็นเพื่อการใช้ชีวิตในศตวรรษที่ 21 อ่านเพิ่มเติมได้ ที่นี่

BASE Playhouse

21st Century Skills & Entrepreneurship for New Generations

Nathawat

Written by

Nathawat

Lean engineer :: Operation improvement assistant BASE PLayhouse

BASE Playhouse

21st Century Skills & Entrepreneurship for New Generations

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade