Open Overheid door Open Source

Marc Andreessen, software-ontwikkelaar, co-founder van Netscape en succesvolle investeerder in technologie, had het er in 2011 al over: “software is eating the world”. Wat hij daarmee bedoelde legde hij onlangs nogmaals uit (https://youtu.be/GfZ41h086N4?t=23m10s):

  • Alle producten worden softwareproducten;
  • Alle bedrijven worden daardoor softwarebedrijven;
  • Software markten zijn winner-takes-all-markten, dus het beste softwarebedrijf wint de markt.

Wat hij daarmee zegt is dat op den duur de meeste markten verstoord (“gedisrupt”) worden door software-bedrijven, en dat bedrijven die zich daar niet alvast op instellen deze concurrentiestrijd gaan verliezen.

Door de vrije beschikbaarheid van een enorme diversiteit aan open source componenten op internet, het eenvoudiger worden van programmeertalen, de beschikbaarheid van goede documentatie en training op internet, en actieve, online open source communities zoals Github en Stack Overflow die zorgen voor fixes en libraries, is het voor bedrijven nu eenvoudiger dan ooit om digitale producten en services zelf te maken. Veel bedrijven kiezen dan ook om niet langer afhankelijk te zijn van externe aanbieders van software, maar dit in-house gaan ontwikkelen. Bijkomend voordeel is dat de software veel nauwer verweven kan worden met de organisatie en bedrijfsprocessen, zelfs als deze (continu) veranderen.

Overheden zien deze trend ook (“digitale transformatie”) en halen developers in huis. Maar daarbij moeten ze als werkgever ineens concurreren met de Googles, Facebooks en Bookings, en dat is natuurlijk niet voor alle overheden even makkelijk. Zo telt Nederland 388 gemeenten, waarvan een groot gedeelte moeite zal hebben met het vinden van ontwikkelaars en ontwerpers, niet in de laatste plaats omdat die toch vaak naar de grote steden trekken.

Daarnaast is het aantal ontwikkelaars beperkt en dit tekort groeit. Om die reden is het belangrijk om de beperkte ontwikkelcapaciteit zo optimaal mogelijk in te zetten: dingen dubbel doen is uit den boze. Maar omdat er op dit moment geen centrale coördinatie of infrastructuur is voor development en voor hosting, wordt er op veel plaatsen hetzelfde gedaan, namelijk het opzetten en fine-tunen van een eigen infrastructuur. En iedere infrastructuur heeft zijn eigen beheerclub. En zijn eigen organisatie. Al met al veel overhead, en dan hebben we het nog niet gehad over de daadwerkelijke toepassingen (die daardoor ook nog eens minder herbruikbaar zijn).

Voor een oplossing kunnen we kijken naar open source communities. Grote(re) gemeenten kunnen meer samenwerken op basis van open source ontwikkelmethodes, waardoor de kleinere gemeenten deze software kunnen hergebruiken, eraan mee kunnen ontwikkelen, of draaiende software afnemen “as a service” van een van de andere gemeenten.

Bijkomend voordeel is dat burgers hierdoor gedurende het ontwikkeltraject de vorderingen kunnen zien, meedenken, input geven en zelfs mee ontwikkelen. Dat vermindert het risico op projecten die eerst vier jaar onder water gaan, en dan als faalproject weer boven komen drijven.

Deze uitdagingen en meer (bijvoorbeeld https://github.com/codefornl/5staropensource) willen we graag bespreken tijdens de developer meetup van Code for NL en ICTU. Meld je aan op:

https://www.meetup.com/Code-For-NL/events/239335516/

Graag tot dan!