Cultuurprofielscholen in het primair onderwijs

Muziek voor jong en oud (foto: Danielle Corbijn)

Een jaar geleden bezocht ik De Zonnehoek in Apeldoorn, een christelijke school voor speciaal onderwijs (SO) en voortgezet speciaal onderwijs (VSO) voor zeer moeilijk lerende kinderen. Truus Hermkens (combinatiefunctionaris vrije tijd en teamlid) had me uitgenodigd voor een kennismakingsgesprek omdat de school zich wilde ontwikkelen tot cultuurprofielschool.

In het nieuwe gebouw waar de Zonnehoek gehuisvest is, bevinden zich nog drie andere basisscholen en een groot aantal zorgvoorzieningen. In de centrale hal was het een komen en gaan van kinderen met en zonder rolstoelen en ouderen, een echte ontmoetingsplek met veel bedrijvigheid.

Stralende gezichten

Truus nam me die ochtend mee naar een bijzondere muziekles: een groep leerlingen in rolstoelen reisde met begeleiders door de gangen naar een van de woongroepen met dementerende ouderen, enkele verdiepingen hoger in het gebouw. Onder leiding van een muziekdocent maakten ze samen muziek op aangepaste instrumenten. Zingend maakten oud en jong contact met elkaar. Er was concentratie, maar er werd ook gelachen. Truus: ´Die stralende gezichten, daar doen we het voor. Juist voor onze leerlingen gaat leren zeker niet vanzelf. Cognitieve vakken zijn voor veel van hen moeilijk. Het is prachtig om te zien hoe de kunstvakken ondersteunend kunnen zijn en ervoor zorgen dat ze extra gemotiveerd raken. Daarnaast kunnen veel van onze leerlingen op deze manier hun talenten laten zien en verder uitbouwen´

Een goed verhaal

De cultuurprofielschool in het PO is een betrekkelijk nieuwe ontwikkeling. Aan scholen in het voortgezet onderwijs (VO) biedt de landelijke Vereniging voor Cultuurprofielscholen (VCPS) sinds 2007 de mogelijkheid om cultuurprofielschool te worden. Vanaf 2016 is die mogelijkheid er ook voor scholen in het primair onderwijs (PO, SO en VSO). De procedure voor toelating van VO scholen bleek in de praktijk niet te passen bij de praktijk van PO scholen. De toelating en toetsing van scholen in het PO vraagt om een andere werkwijze in vergelijking met een team van vakspecialisten in het VO. In 2017 ontwikkelde de Vereniging een aangepaste procedure waarin het verhaal van de ambities van de school centraal staan. Een verhaal dat de onderwijsvisie van de school illustrreert, dat aansluit bij de achtergrond en ontwikkeling van de leerlingen, gedragen wordt door een deskundig team en wordt vormgegeven in een daarbij passend cultuurprogramma.

Voor de landelijke Vereniging voor Cultuurprofielscholen vervult Cultuurmij Oost in Gelderland de functie van steunpunt en kan met advies en kennis van de lokale infrastructuur scholen ondersteunen om tot een goed verhaal te komen. Een goed beredeneerd, onderbouwd en vooral bevlogen verhaal achter de keuzes biedt houvast en is een basisvoorwaarde om Cultuurprofielschool te worden. Voor het team van de Zonnehoek was het opbouwen van een netwerk van culturele partners van grote waarde. Het netwerk daagt het team uit om over de eigen grenzen heen te durven kijken. Dit zorgt voor een onderlinge flow, waardoor er meer mogelijk is dan het team ooit had durven denken.

De Zonnehoek is de eerste Gelderse cultuurprofielschool (foto: Danielle Corbijn)

Een bordje op de gevel

De term cultuurprofielschool is een beschermde naam die scholen alleen mogen voeren als zij door de VCPS zijn erkend. Op een feestelijke bijeenkomst in oktober ontvingen de eerste zeven basisscholen in ons land die erkenning door het overhandigen van het bordje voor op de gevel. De Zonnehoek was één van hen.

Dat bordje is voor De Zonnehoek erg belangrijk:´Het helpt ons bij de uitstraling van ons verhaal naar buiten. Iedereen die met onze school in aanraking komt ziet meteen waar onze school voor staat. Het bordje staat ook voor erkenning van de ontwikkeling in de afgelopen periode en de inzet van het hele team daarbij. Het stimuleert ons om de volgende stap te zetten.´

Ambitiegesprek

De Zonnehoek is voor mij een mooi voorbeeld van een cultuurprofielschool. Ik heb de bevlogenheid van team, directie en betrokken partners ervaren in het afgelopen jaar. Door ervaringen van cultuurprofielscholen in landelijke netwerken te delen, wordt de kennis over cultuurprofielscholen in het PO verder aangescherpt. Ik volg de ontwikkelingen in de komende tijd met belangstelling.

Mijn tot nu toe opgebouwde ervaring met cultuurprofielscholen neem ik graag mee in een gesprek met ambitieuze scholen die kiezen voor onderscheidend presteren op het gebied van cultuuronderwijs.

maart 2018
Carla Plaisier
adviseur onderwijs