Arjen Noorbergen | Triggi

Hoe ziet voor jou de slimme stad er uit?

In een stad ben ik zelf toch primair een burger. Ik woon in de stad, ga naar mijn werk in de stad, breng mijn kinderen naar school, zwemmen en hockey. Ik ga sporten, naar de film, restaurants, feestjes … Maar secundair ben ik ook ondernemer, fietser, automobilist, vader, shopper.

Als burger verwacht ik veel van de stad, maar vanwege de beperkingen die de stad kent, moeten mijn verwachtingen concurreren met die van anderen. Ik wil graag een parkeerplek voor mijn deur. Voor mijn eigen auto, maar ook voor mijn ouders die op mijn kinderen komen oppassen op woensdagmiddagen. Maar mijn buren ook, en dat past dus niet.

De gemeente heeft natuurlijk tot taak de stad lekker te laten lopen en het samenleven goed te organiseren. Het verdelen van schaarste volgens wat we met z’n allen willen … Simpel gesteld, maar waarschijnlijk gruwelijk moeilijk om te doen.

Bij het verdelen van schaarste en het balanceren van tegengestelde belangen (energie, schone lucht, parkeerplekken en andere ruimte op straat, verkeer, plaatsen op school, budgetten voor thuis- en ouderenzorg, woonruimte) kan technologie helpen.

Technologie kan helpen om verspilling van schaarse middelen te voorkomen, schaarse middelen optimaal in te zetten, en de juiste balans te helpen realiseren tussen tal van tegenstrijdige belangen.

En waar (politieke) afwegingen moeten worden gemaakt tussen verschillende belangen, kan technologie helpen om de afstand tussen stadsbestuur en burgers te verkleinen, om burgers eenvoudiger hierbij te betrekken.

Wat mij brengt bij het tweede punt: een slimme stad maakt gebruik van haar burgers. Een stad is een gemeenschap voor de burgers, maar ook dóór de burgers, de “crowd”.

Een slimme stad maakt — samenvattend — gebruik van technologie om de doelstellingen van de gemeenschap en haar samenlevende burgers te realiseren. Makkelijker, beter, sneller, leuker, goedkoper, rechtvaardiger, veiliger, …

Hiertoe ontplooit een stad zélf initiatieven, maar stimuleert het burgers ook om initiatieven te starten.

Welke hobbels moeten er nog genomen worden om dit te bereiken

Ik denk dat het verkleinen van de afstand tussen de stad en burgers nog grote stappen moet maken; door de afstand te verkleinen en burgers meer te laten participeren in nieuwe ontwikkelingen, kan een zichzelf versterkend effect ontstaan, waardoor het voor steeds meer burgers steeds eenvoudiger wordt om ook gebruik te maken van mogelijkheden om meer mee te doen.

Hoe dragen jullie bij aan een slimme stad

Als initiatiefnemers voor Triggi zien we een belangrijk toepassingsgebied voor onze nieuwe (en nog door te ontwikkelen) dienst voor Smart Cities. Door infrastructuren van de stad, sensoren, data, en gebeurtenissen te ontsluiten naar burgers, en burgers op een laagdrempelige wijze hiervan gebruik te laten maken, kunnen burgers veel eenvoudiger meedoen aan gezamenlijke doelstellingen in de stad.

Als ik — met gezond eigenbelang — een voorbeeld mag geven:

We willen in Amsterdam elektrisch vervoer stimuleren, omdat elektrische auto’s geen uitstoot geven (althans niet in de stad) en dat is goed voor de luchtkwaliteit in de stad. Ze zijn overigens ook stiller. Om elektrische auto’s te laden, plaatst de gemeente (samen met netwerkbedrijven) laadpalen in de stad. Op parkeerplaatsen met een laadpaal mogen uitsluitend elektrische auto’s staan, en vaak worden er 2 parkeerplaatsen naast elkaar voorzien van 1 paal (met twee aansluitingen).

Op sommige momenten zijn de plaatsen niet in gebruik, terwijl er wel behoefte is aan parkeerruimte voor andere auto’s, op andere momenten zijn beide plaatsen langdurig bezet door elektrische auto’s, terwijl er meer auto’s lading nodig hebben.

Met Triggi koppelen we via een open interface met de laadpaalinfrastructuur in Amsterdam. We kunnen zien of er bij een laadpaal een plek vrij is, of niet. Met Triggi kunnen gebruikers nu een seintje van ons krijgen als er een plek vrijkomt bij een laadpaal. En met Triggi kunnen gebruikers dadelijk ook een seintje krijgen dat hun auto volgeladen is. Hiermee is het mogelijk de beperkte ruimte in de stad beter te benutten.

Met Triggi willen we meer systemen en gegevens beschikbaar maken voor burgers, die dan zelf regels kunnen maken wat ze willen met die gegevens. Te denken valt aan het koppelen van:

• vertrek- en aankomsttijden van Openbaar Vervoer
• vertragingen op de weg, wegafsluitingen
• bruggen open of dicht
• is de vuilnisauto al in de buurt (of geweest), waar is nog een lege oud-papierbak of glasbak
• luchtkwaliteit sensoren, waar moet ik gaan rennen (of niet)
• beschikbaarheid van ruimte in fietsenstallingen, P&R parkeerplaatsen
• waar zijn nog parkeerplaatsen beschikbaar?
• straatverlichting aan of uit, zodat ik mijn buitenlamp mee kan laten schakelen
• hoeveel stroom verbruikt mijn straat / transformatorhuisje, zal ik nu mijn wasmachine aanzetten?
• en de overige miljoenen sensoren in de stad, waarbij burgers toepassingen kunnen verzinnen die niemand nu voorziet

Met Triggi wordt het mogelijk nieuwe toepassingen te ontwikkelen, zonder over programmeerkennis te hoeven beschikken.

Wat vind je een waardevol voorbeeld van een slimme stad

Een heel recent voorbeeld in — ik meen Rotterdam — is dat de stoplichten langer op groen blijven staan voor voetgangers en fietsers als het regent. Alle automobilisten zijn bij tijd en wijle ook voetganger of fietser, en snappen dus prima dat als zij lekker droog zitten, fietsers en voetgangers sneller thuis willen zijn. Misschien een klein voorbeeld, maar dat vind ik nou slim.

Een initiatief als Burgernet vind ik een ander waardevol voorbeeld voor een slimme stad. Het inzetten van burgers als oren en ogen bij het opsporen van criminaliteit ligt voor de hand, moderne technologie (smart phones) kunnen hiervoor eenvoudig worden ingezet.

De P&R voorzieningen aan de randen van de stad zijn ook geweldig. Mijn ouders komen met de auto vanuit de provincie naar de stad, parkeren bij station Sloterdijk en nemen het OV naar het centrum. Als de dmv een elektronisch kaartje kunnen aantonen dat ze met het OV van en naar het Centrum hebben gereisd, betalen ze een parkeertarief met een aanmerkelijke korting. Een ander geslaagd voorbeeld van een slimme stad. En of er nog plek is bij de P&R wordt al vanaf de Ring aangegeven.

Andere voorbeelden van geslaagde digitalisering:

· Car2Go

· Daadwerkelijke aankomsttijden van bussen, trams en metro’s laten zien

· Omgevingsalert App, waarbij je eenvoudig kunt zien wat er aan vergunningen aangevraagd is

Maar voor veel eenvoudige zaken is er nog een lange weg te gaan. De gemeente herinnert mij er wel aan dat mijn rijbewijs verlopen is (per brief!), maar zou natuurlijk het verlengingsproces gelijk in gang kunnen zetten. Ik kan natuurlijk een URL opgestuurd krijgen waarbij ik gelijk mijn pasfoto (digitaal) kan uploaden, die dan gelijk wordt gecheckt op de vereiste kenmerken (“ooraanzet zichtbaar”). Ik kan dan met iDeal betalen. Ik hoef dan slechts mijn nieuwe rijbewijs nog even op te halen. Als ik dan het kant-en-klare rijbewijs kom ophalen, worden mijn gezicht en pasfoto nog even gecheckt en kan ik mijn rijbewijs meenemen, onder inlevering van mijn oude rijbewijs. Dan hoef ik maar 1 vrije middag te nemen…

Wat zijn de mogelijke gevaren van een slimme stad

Naar verluidt rijden pakket-bezorgers van PostNL in 40% van de gevallen voor niets naar een adres om een pakketje af te leveren. Vervelend voor PostNL, vervelend voor de ontvanger die nu extra moeite moet doen om het pakketje in handen te krijgen, en vervelend voor de stad, omdat busjes voor niks rijden en vervuilen, en het verkeer ophouden door voor niks te moeten stoppen.

In een slimme stad weet de ontvanger dat de bezorger er aan komt met zijn pakketje, kan de ontvanger evt op tijd aangeven waar het dan bezorgd moet worden (Albert Heijn, avondwinkel, buurman of zijn stamkroeg) en rijdt de bezorger de kortste, snelste en schoonste route met de minste “missers”.

Een gevaar schuilt hem natuurlijk in de privacy van bewoners, want ik zou incidenteel prima willen vertellen waar ik ben als ik een pakketje verwacht, maar voel er weinig voor als ik voor dit doel continue elektronisch wordt gevolgd. Als ik niet weet wat er verder met mijn data gebeurt.

Als steden open en transparant zijn wat er gebeurt met data, sensoren, systemen en burgers hiervoor sleutels in handen geven, kunnen we misbruik en ongelukken voorkomen.

Zie je een gevaar van sociale en economische tweedeling tussen technologische haves en have nots?

Een gevaar voor tweedeling tussen “haves” en “have nots” is van alle tijden, en niet specifiek voor een slimme stad. Of eigenlijk, ben ik daar positiever over. In een slimme stad kan dat gevaar beter beteugeld worden juist door middel van technologie.

Gemeentelijke diensten en voorzieningen moeten allereerst toegankelijk zijn voor alle burgers voor wie de voorzieningen zijn bedoeld. Voor het aanvragen van uitkeringen, subsidies, (jeugd)zorg zijn veelal ingewikkelde formulieren en procedures van toepassing. Technologie zou er nou juist voor kunnen zorgen dat aanvragen eenvoudiger worden, beter en sneller kunnen worden beoordeeld en verwerkt. Waardoor voorzieningen beter terecht komen op die plekken voor wie ze zijn bedoeld. Technologie kan rechtvaardigheid versterken …

Soms wordt er gesproken over een “Digital Divide”. Deze zie ik zich voltrekken langs leeftijdsgrenzen. Ouderen hebben meer moeite met digitalisering. Toch is dit geen reden digitalisering te stoppen. Digitalisering kan er ook toe leiden dat diegenen die ouderen (moeten) helpen, dit sneller, eenvoudiger en beter kunnen doen …

Langs andere grenzen in de samenleving zie ik deze tweedeling veel minder. Toegang tot Internet en smartphones zijn wijdverbreid onder alle lagen van de bevolking.