Photo by Claudio Testa on Unsplash

JavaScript’in Tarihçesi

Tarayıcılar Dönemi (Json, Ajax, JQuery vb), ES Dönemi (ES5, ES6,ES7, ES8, ES9)

Başlangıç

Bence JS Tarihçesini 2 kısma ayırmak lazım.

  • Birincisi JavaScript’in Tarayıcılar içerisinde var olmaya çalıştığı Tarayıcılar Dönemi.
  • İkincisi de Node.JS ile birlikte JavaScript sunucularla başlayan yolculuğuna artık her yerde çalışır hale geldiği ES5,ES6,ES7,ES8,ES9 Dönemi.

Tarayıcılar Dönemi

Brenden Eich: JavaScript dilini ilk geliştiren kişi. 1995 yılında Netscape şimdiki adı ile Mozilla’da çalışırken bu dili oluşturdu. İsmi zaman içerisinde Mocha → LiveScript → JavaScript olarak güncellendi.

Doug Crockford: 2002 yılında JSON(JavaScript Object Notation) geliştirildi. XML özel bir formatı olan bu format hem javascript direk dil içerisinde desteklemesi hemde sunucu ile iletişimde temel oluşturmaktadır.

Jesse James Garrett: 2005 yılında yayınladığı bir makalede Ajax tanımladı. Bu sunucu ile olan async iletişim yöntemi web uygulamasının temelindeki iletişimi oluşturmaktaydı.

John Resig: 2006 yılında JQuery kütüphanesini geliştirdi. Bu Prototype, Dojo, Mootools gibi kütüphanelerin popüler olduğu tüm tarayıcı farklılıklarını ortadan kaldıracak bir soyutlama ile geliştiricilere sunan kütüphanelerdi.

HTML5: Flashın sonu Steve Jobs ve Mark Zuckerberg gibi teknoloji geliştiricilerinin Flash cihazlarındaki tarayıcılarda desteklemeyeceklerini ve geleceğin HTML5, CSS3 ve JavaScript de olduğunu söylemeleri ile JavaScript için bir kırılım daha yaşanmış oldu. Bunun ile birlikte başlayan akımla tarayıcılarda çalışan tüm pluginler yok oldu. Java’nın Applet ve JavaFX, Adobe Flash, Microsoft Silverlight

ES Dönemi (ES5, ES6,ES7, ES8, ES9)

Ryan Dahl 2009 yılında NodeJS geliştirdi. V8 Engine yani Chrome’un JavaScript derleyicisi forklayarak oluşturulan bu altyapı JS bir sunucu olarak çalıştırılmasını yani tarayıcı dışarısında çalışmasına imkan verdi. Ve bu andan itibaren JS heryerde çalıştırılmaya başlandı. Artık kendisini var eden tarayıcıya sığmayarak her yerde var olmaya başladı ve komiteyle hiç durmadan büyümeye başladı. İhtiyaçlarda farklı olmaya başladı. Bu farklılaşma ile birlikte dilde bir evrim ile baştan tasarlanmaya başladı.

EcmaScript (ES): JavaScript’in temelini oluşturan standarttır. Ve ilk olarak Tarayıcılar üzerinde çalışan bir dil olarak ortaya çıktığı için ilk çıkışında bu standart içerisinde Flash’ın ActionScript, Microsoft’un JScript barındırmaktaydı. Fakat sonrasında diğer dillerin iyi özellikler JavaScript eklenerek kendileri ortadan kalktı.

TC39: ES Geliştirmekten sorumlu olan komite içerisinde Tarayıcı geliştiricileri ve Web ile ilgili önemli şirketlerden birçok üyesi bulunmaktadır.

Versiyon: Her sene genelde Haziran ayında ES yeni bir versiyonu çıkıyor ve her sene bir sonraki numarayı alarak isimlendiriliyor Örneğin 2015 yılında duyurulan dil özellikleri ES6 , 2016 çıkarılan dil özellikleri ES7 yani bu yıl 2019 çıkan dil özellikleri ES10 olarak isimlendirilmektedir.

ES10 (ES2019)

Faydalanılan Kaynaklar

  • W3.org
  • Flavio Copes JavaScript ES5 to ES Next

Okumaya Devam Et 😃

Bu yazının devamı veya yazı grubundaki diğer yazılara erişmek için bu linke tıklayabilirsiniz.

--

--

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store