Geniusz fińskiej szkoły

Wyobraź sobie szkołę marzeń, w której masz przestrzeń do nauki, rozmowy, wypoczynku i zabawy. W której wszystko jest nowoczesne, wygodne, przyjazne uczniowi. Gdzie sam wybierasz sobie część przedmiotów, który chcesz się uczyć, a wszystko co omawiasz, podparte jest praktyką. Tak mniej więcej jest w szkołach w Finlandii.

Hol szkoły (widok z najwyższego pietra)

W maju 2017 roku mieliśmy szansę poznać z bliska szkoły fińskie, dokąd pojechaliśmy na zaproszenie szkoły średniej z miejscowości Salo w południowej Finlandii. Liceum, które odwiedziliśmy, zostało wybudowane ze środków firmy Nokia w czasach najlepszej koniunktury. I choć firma Nokia jest w kiepskim stanie finansowym, szkoła pozostała i od dwunastu lat cieszy wszystkich, którzy z niej korzystają. Jest to prawdziwa szkoła marzeń, gdyż do jej projektowania zaproszono nauczycieli.

Szkolna biblioteka

Dłużej znaczy krócej

Uczniowie w szkole średniej mają lekcje 75-minutowe i pracują systemem kursowym. W praktyce oznacza to, że rok szkolny podzielony jest na 5 okresów po 7 tygodni, z których każdy kończy się tygodniową sesją egzaminacyjną. W każdym okresie mają w grafiku aż do 10 różnych kursów z przedmiotów obowiązkowych i opcjonalnych. Zapisują się na nie podobnie jak Amerykanie — w efekcie w każdej grupie są uczniowie z różnych klas. Uczniowie sami wskazują kolejność kursów, w jakiej chcą się uczyć. Dzięki temu systemowi po pierwsze, uczą się dokładnie tego, co chcą. Po drugie, przedmioty obowiązkowe, a mniej lubiane szybciej się kończą! W przypadku niektórych (np. muzyka czy sztuka) to 2 kursy i po sprawie! Dalsze poziomy są już tylko dla zainteresowanych.

Obowiązkowo każdy uczeń ma odbyć i zaliczyć na ocenę pozytywną minimum 75 kursów w czasie nauki w liceum. Sama nauka trwa 3 lata, ale można na życzenie ucznia przedłużyć ją o kolejny rok.

Testy, kartkówki, egzaminy…

Panuje mit, że uczniowie w Finlandii nie mają prac domowych ani klasówek. Niestety to nieprawda. Już w szkole podstawowej dostają prace domową, ale nie może być ona dłuższa niż 15 minut pracy dziennie. Co do klasówek i kartkówek — w liceum są one na porządku dziennym. Natomiast pierwszym i jedynym egzaminem państwowym jest dopiero matura. Wszystkie testy wcześniejsze mają charakter wewnątrzszkolny. Oceny w Finlandii mieszczą się w skali od 4 do 10, gdzie czwórka nie jest oceną pozytywną i trzeba ją poprawić.

Finlandzka klasa

Technologia na co dzień

Uczniowie w fińskich szkołach korzystają z technologii od pierwszej klasy szkoły podstawowej. Stopniowo jest jej coraz więcej, aż dojdziemy do liceum, gdzie uczniowie obowiązkowo muszą korzystać ze swoich laptopów. Część podręczników jest w formie e-booków, zaliczenia odbywają się online, nauczyciele udostępniają część materiałów „w chmurze”. Sama matura ma formę elektroniczną! Dlatego egzaminy na zakończenie każdego okresu odbywają się również online, aby oswoić uczniów z platformą egzaminacyjną.

Mimo pozwolenia na swobodne korzystanie z urządzeń elektronicznych uczniowie nie są przyklejeni do telefonów czy laptopów. Sporadycznie widzieliśmy kogoś, kto zamiast uczestniczyć w zajęciach zajęty był rozmową na Messengerze, czy surfował w sieci. Finowie wolą pobyć ze sobą nawzajem niż przebywać w świecie online.

Spokój, cisza, przestrzeń

Korytarz

W każdej z odwiedzanych szkół widzieliśmy miejsca, w których uczniowie mogli usiąść, schować się, by w ciszy powtórzyć materiał lub po prostu odpocząć. Dla tych, co potrzebują ruchu uzgodniono, że w każdej ze szkół przez cały rok można wychodzić w czasie przerw na szkolne boisko. W szkole średniej dodatkowo na korytarzu umieszczone są stoły do pong-ponga. Dla wszystkich głodnych i spragnionych — w szkołach fińskich obiad jest za darmo dla każdego.

Na każdym kroku widać zegary. Ciszy i skupienia nie przerywa żaden brzęczący głośno dzwonek na lekcję. To nauczyciel wyczuwa, kiedy pora skończyć i uczniowie spokojnie wychodzą na przerwę po skończeniu zadań. Natomiast co rano w każdej szkole wita uczniów audycja uczniowska nadawana przez radiowęzeł.

Praktyka, praktyka!

Co nas zaskoczyło, to nacisk na praktykę od samego początku nauki. W szkole podstawowej od trzeciej klasy podstawowej uczniowie mają zajęcia techniczne w stolarni i pracowni krawieckiej. Co najważniejsze, sprzętów i maszyn jest tyle, że wystarcza dla każdego. Dzięki temu Finowie bez problemu sami wykonują drobne naprawy w domu.

W szkole średniej pracownie artystyczne i techniczne są doskonale wyposażone. W sali muzycznej każdy uczeń może sobie wybrać instrument, na którym chce nauczyć się grać i przez dwa kursy, które są obowiązkowe, doskonali się w grze, by na koniec zagrać coś z nut na zaliczenie. Do wyboru były gitary, perkusje, instrumenty klawiszowe, ale i tradycyjne fińskie.


Wyjazd do Finlandii był dla nas ogromną inspiracją. Chcielibyśmy część tych pomysłów przenieść do naszej szkoły. Ciekawa jestem Waszej opinii! Piszcie, co Wam się spodobało! Kontakt: julia.budzowska@gmail.com

Show your support

Clapping shows how much you appreciated Julia Budzowska’s story.