Aaike van Vught (VSPARTICLE): ‘Weinig Nederlandse investeerders durven in complexe technologie te investeren’

Thomas Mensink
Jul 2 · 10 min read

Dit is At The Money, een maandelijkse rubriek van Golden Egg Check, waarin wij in gesprek gaan met ondernemers die op het punt staan om groeikapitaal op te halen en investeerders die in dat soort startups en scale-ups investeren. Deze maand een gesprek met Aaike van Vught van VSPARTICLE, een spinoff van de TU Delft.

Aaike van Vught (CEO VSPARTICLE) met hun nanoparticle generator

Een oerknalletje. Zo kun je het beste beschrijven wat er in de machine van VSPARTICLE gebeurt.

En met dat oerknalletje kan VSPARTICLE heel precies nanodeeltjes genereren, die gebruikt kunnen worden om nieuwe materialen mee te maken. Materialen die bijvoorbeeld batterijen of zonnepanelen betere eigenschappen kunnen geven.

Waar het voorheen soms jaren duurde om uit te vogelen hoe je een bepaald nanodeeltje kunt produceren — en dan nog steeds moeite houdt om het consistent te produceren—kan VSPARTICLE dit met een druk op de knop.

Sterker nog, Aaike vertelde mij dat zelfs ik binnen 10 minuten begrijp hoe het apparaat werkt en in het lab materialen kan maken waar op dit moment PhD studenten van Harvard of MIT nog jaloers op zullen zijn.

VSPARTICLE heeft kortom iets interessants in handen, waar bovendien ongelooflijk veel toepassingen voor zijn te bedenken. Hoe ga je om met die eindeloze potentie en hoe behoud je tegelijkertijd voldoende focus?

Afgelopen jaar heeft VSPARTICLE "enkele miljoenen" opgehaald bij het investeringsvehikel van Keesjan Cordia. Het gesprek dat ik had met Aaike gaat onder andere over hoe je als hightech bedrijf balanceert tussen ambitie en potentie enerzijds en haalbaarheid en overleven anderzijds, en over hoe China zowel een bedreiging als een kans vormt voor de maakindustrie in Nederland en voor VSParticle in het bijzonder.

Een deel van het gesprek is hieronder weergegeven. Voor het hele gesprek verwijs ik je naar de At The Money podcast (beschikbaar op o.a. Spotify, SoundCloud en Apple Podcasts).


Hoe ben je begonnen met VSPARTICLE?

Ik ben in 2014 afgestudeerd in chemical engineering aan de Technische Universiteit Delft. Eigenlijk de dag na het afronden van m’n laatste onderdeel hebben we — de professor, Tobias en ik — de keuze genomen om een bedrijf op te richten. En we hebben het bedrijf VSPARTICLE genoemd, dat staat voor ‘very small particle’, oftewel nanodeeltjes.

De onderliggende technologie was al in een ver stadium van ontwikkeling. Hiermee waren wij in staat om snel nieuwe nanodeeltjes te maken. Binnen een dag had je eigenlijk wel het deeltje dat je wilde hebben. En we zagen om ons heen zoveel onderzoekers die ook deeltjes nodig hadden en zo lang vastzaten in een complex productieproces om die deeltjes te maken dat wij telkens dachten: ‘kom even langs bij ons in het lab, dan maken wij die deeltjes even voor je en dan kun jij gewoon snel verder met je onderzoek’.

De reden dat we uiteindelijk met het bedrijf gestart zijn was omdat we de technologie toegankelijk wilden maken voor een breed scala aan onderzoekers zodat ze allemaal veel sneller toegang zouden hebben tot het voor hen ideale deeltje. En daarmee hun onderzoek enorm zouden kunnen versnellen.

Een van de redenen waarom we dat zo belangrijk vinden is door de impact die nieuwe materialen maken op zonnepanelen, op batterijen, op al dat soort producten die van grote waarde zijn in de hele energietransitie. Dat willen we zo snel mogelijk en zo goed mogelijk versnellen. Dat is waarom we die systemen hebben ontwikkeld en nu wereldwijd verkopen aan onderzoekers en industriële partijen.

Je bent dus uit de collegebanken direct begonnen met het runnen van een hightech spinoff. Het lijkt me niet niks dat je zo jong al CEO bent van zo’n bedrijf. Hoe ging dat je af?

Het 100% geloof hebben in dat wat we proberen te creëren enorm veel waarde en impact heeft, in combinatie met een hele grote dosis naïviteit, helpt in ieder geval wel mee.

Toen we net een aantal maanden bezig waren, werden we geselecteerd voor een accelerator-programma van drie maanden bij MIT in Boston. De inhoud was deels van belang maar wat ons nog veel meer de ogen heeft geopend was om in het Amerikaanse ecosysteem te zitten en om leeftijdsgenoten te zien die met gemak een paar miljoen ophalen met het verkopen van een mooie droom. Dat doet je wel realiseren dat heel veel mogelijk is als je ergens geloof in hebt. Dat heeft ons wel steeds groter doen laten dromen, en ik denk nog steeds dat onze droom bijna wekelijks weer een stukje groter wordt.

"Onze droom wordt bijna wekelijks een stukje groter"

Dus eigenlijk wat je in Amerika heb geleerd is om die mindset eigenlijk te adopteren door groot te denken en ambitieus te zijn.

Ja, en het tweede dat we daar leerden is dat de technologie slechts 1% is van wat er nodig is om een succesvol bedrijf te bouwen. Wij als techneuten dachten toen we aan het programma begonnen ‘de technologie is al heel ver, het enige wat ik hoef te doen is het zo — hup — over de schutting te gooien’. En ik zie dat eigenlijk vaak terugkomen bij spinoff bedrijven van technische universiteiten. Ik kan je zeggen, drie maanden nadat we begonnen waren dacht ik: ‘Shit…. we hebben nog een lange weg te gaan’.



Hoe zie je die weg voor je dan?

De technologie die wij ontwikkelen die komt pas echt over 5, 10 of 15 jaar volledig tot zijn recht en kan dan wereldwijd enorme impact maken. Wij hebben een oneindigheid aan potentie en proberen gaandeweg steeds meer van die potentie te bemeesteren.

Wat je veel ziet, bijvoorbeeld bij andere spinoff bedrijven, is dat ze één hele specifieke use case hebben in industrie. Zij zien een probleem en proberen een hele complexe machine te ontwikkelen om dat ene probleem op te lossen. En dan moet het meteen een volledig industrie-waardig product zijn en dan ben je gewoon, ja weet ik het, een paar miljoen verder voordat je je eerste prototype hebt. Dat is wel echt een hele andere uitdaging want dan moet je heel snel een heel complex iets gaan ontwikkelen. En als het dan net niet lukt of...

Of je krijgt het geld niet voor elkaar…

Nou ja, we hebben het laatst nog gezien met Mapper die hier in Delft 15 jaar lang bijna een half miljard heeft kunnen investeren. En het dan uiteindelijk om meerdere redenen net niet lukt… daar kunnen we ook wel van leren. Ook al heb je een half miljard, dat betekent nog niet dat je er bent.

We hebben best wel een duidelijk idee waar we naartoe willen. We weten ook dat er geen enkele investeerder zo gek is om ons een paar miljard te geven om dat doel te bereiken. Dat willen we ook niet, omdat we denken dat het juist in kleine stapjes met de markt samen ontwikkelen veel belangrijker is. Ook zij moeten die stappen gaan maken, ook zij moeten zien dat het veel sneller en veel beter kan. Dus daarom zullen wij altijd stappen maken in de richting van dat langetermijneinddoel. En ik denk dat dat een hele goeie balans is.

"De investering hadden we nodig om vanuit technology push naar market pull te gaan"

Jullie balanceren dus eigenlijk tussen de de lange termijn potentie en de korte termijn haalbaarheid. In dat proces hebben jullie vorig jaar 'enkele miljoenen' (het totale bedrag is niet bekend gemaakt) opgehaald bij Invaco, het investeringsvehikel van Keesjan Cordia. Hoe is dat gegaan en hoe ben je bij deze investeerder terechtgekomen?

In mijn optiek is een bedrijf altijd een complexe vierdimensionale puzzel. Die kun je alleen maar leggen door continu te puzzelen. Dus overal waar ik ben, met de mensen die ik spreek, waaronder veel investeerders, ben ik de hele tijd aan het kijken past dit, matcht dit? En dat gecombineerd met hoe het bedrijf groeit en hoeveel het kost om te groeien.

Deze investering hadden we echt nodig om de stap te kunnen maken om vanuit die technology push naar market pull te kunnen gaan. Om de standaard te worden in onderzoek. We draaien nu zo'n goede omzet dat we onze eigen broekriem op kunnen houden. Maar het blijft wel een kapitaalintensieve markt, het ontwikkelen van high tech producten. En helemaal die sales cycles in onderzoek… Het duurt makkelijk 6, 12 of zelfs 18 maanden voordat een klant budget heeft aangevraagd en het nieuwe systeem kan kopen. Om dat te overbruggen hadden we echt wat kapitaal nodig.

Je gaat ten eerste kijken naar de verschillende soorten investeerders, dus van angel investors tot echt de hele grote Amerikaanse venture capital partijen. Dat bleek geen realistische optie in deze vroege fase. Maar we hadden wel een partij nodig met een langetermijnvisie en die ook voldoende diepe zakken heeft, omdat ik niet heel veel zin heb om elke ronde weer allemaal nieuwe investeerders binnen te moeten halen. Het liefst had ik een investeerder die ook in staat is om met een vervolgronde mee te kunnen gaan om echt samen te kunnen groeien.

En en dus niet per se binnen 5 tot 7 jaar een exit te willen.

Ja, precies. En op een gegeven moment hadden we een beetje een idee van wat we op wilden halen en als je dan gaat kijken naar het VC veld in Nederland dan, ja, zijn er niet zo heel veel die én dit soort complexe technologie durven te doen, én die ook echt rondes kunnen doen van significante grootte. Terwijl ik denk dat er veel meer moeten zijn die dat durven te doen.

"In Nederland zijn er niet zo heel veel VCs die én dit soort complexe technologie durven te doen, én die ook echt rondes kunnen doen van significante grootte"

Dus dan kom je al vrij snel bij family offices terecht die gewoon langetermijnhorizon hebben en die in dit soort nieuwe technologieën investeren om een nalatenschap te creëren en bij te kunnen dragen aan de toekomst.

Deze familie komt uit de offshore industrie en is echt aan het kijken naar nieuwe kansen om in andere markten te kunnen stappen. En ik denk dat het een unieke combinatie was van wie zij zijn en het verhaal dat wij hebben. Het was ook een van de eerste investeerders waarvan ikzelf dacht toen we voor de eerste keer kennismaakten van; ‘wow, als wij echt een investeerder nodig hebben, dan deze’. Gewoon de kennis over de markten en de ontwikkelingen die daar gaande zijn, de manier van van samenwerken en kunnen sparren over bepaalde stappen. Dus die persoonlijke match en de inhoudelijke match plus het feit dat het gewoon een kleine family office is. We kennen iedereen heel goed en ze helpen echt met het bouwen van de business. Ook al kennen ze de technologie natuurlijk beperkt. Die kennis en verantwoordelijkheid ligt echt bij ons maar het bouwen van een schaalbaar bedrijf en internationaal uitrollen is wel iets wat ze al vaker hebben gedaan en dat helpt enorm. En we zitten dus niet aan een hijgerige partij vast die na vijf jaar rendement wil zien.

Ik denk ook wel dat veel van die fondsen zich richten op wat ik plofkip-startups noem, die heel snel heel erg groot moeten groeien. Maar echt die baanbrekende technologie heeft vaak meer tijd nodig om goed te worden om zoals jij ook beschrijft van technology push naar market pull toe te gaan. Dus ik kan me voorstellen wat jullie hebben gekozen, maar toch zeg je dat er meer kapitaal beschikbaar komen voor hightech in de vroege fase.

In dit soort gevallen heb je echt wel tijd nodig om het hele speelveld te snappen, zeker met dit soort complexe technologie. Kijk, als iemand gewoon snel z’n pizza wil hebben, dan kun je daar gewoon heel gericht een product voor ontwikkelen. En met software kan het helemaal snel. Maar voor echte deep tech is dat toch een iets ander geval naar mijn idee. Daar zou eigenlijk meer ruimte en geld voor beschikbaar moeten worden gemaakt, zeker als je ziet dat er in Azië zo veel gebeurt. China is er gewoon eerlijk over dat ze in 2035 wereldleider willen zijn op technologiegebied.

De echte impact van onze technologie is nu al heel groot in onderzoek maar die wordt de komende jaren, decennia alleen maar groter. We hebben wel de tijd en de ruimte nodig. Over 10 jaar hoop ik dat we een hele sterke koppeling hebben kunnen maken tussen wat wij doen op onderzoeksgebied en de tools die wij leveren aan industrie en dat wij in een hele belangrijke link kunnen creëren tussen die twee.

Dus very small particle met very big ambitions?

Dat zeker. En ik hoop ook in de toekomst met very big impact!


👏 Vond je dit artikel de moeite waard? Geef het dan een ‘applausje’, zodat anderen het ook kunnen vinden.

🎙 De At The Money podcast met het hele gesprek dat ik met Aaike had staat hieronder 👇 en op je favoriete podcast-app (o.a. SoundCloud, Spotify en Apple Podcasts).

🚀 Ben jij met je startup of scale-up ook op zoek naar funding en wil je het gesprek met ons aangaan? Of heb je als investeerder interesse om met VSPARTICLE of andere startups & scale-ups in contact te komen? Stuur een berichtje naar atthemoney@goldeneggcheck.com.

🤩 Wil je op de hoogte blijven van nieuwe edities van At The Money waarin wij in gesprek gaan met ondernemers die op het punt staan om groeikapitaal op te halen? Volg dan ons blog of volg mij (Thomas Mensink) op Medium bovenaan dit artikel.

Golden Egg Check

We are startup analysts. This is our blog with thoughts about innovation, entrepreneurship and venture capital.

Thomas Mensink

Written by

Startup analyst at Golden Egg Check (@goldeneggcheck). Bridging the gap between tech startups and VCs.

Golden Egg Check

We are startup analysts. This is our blog with thoughts about innovation, entrepreneurship and venture capital.