Dyfrig Williams
Apr 3 · 2 min read

Fe wnes i weithio ar weminar RiPfA ar gyfraith iechyd meddwl yn ddiweddar gydag Alex Ruck-Keene o 39 Essex Chambers. Ysgogodd y gweminar i ni edrych ar ganlyniadau â deddfwriaeth ar y cyd. Roedd Alex yn heriol yn y ffordd orau — dechreuodd y sesiwn drwy rannu sut mae pobl sydd ag iechyd meddwl gwael yn llawer llai o risg i’r boblogaeth ehangach na’r ffordd arall rownd.

Trafododd Alex y Ddeddf Galluedd Meddyliol, lle rhannodd y cysyniad o hawliau positif a negyddol. Hawliau negyddol yw ble mae gan bobl yr hawl i gael eu gadael i’w hunain, neu’r rhyddid i beidio cael ei stopio rhag gwneud rhywbeth. Mae’r gyfraith yma yn diogelu rhyddid unigol, ond gall hefyd arwain at adael rhywun i fynd i’r afael a’i ffawd heb gefnogaeth. Gwrthgyferbynnodd Alex hyn â hawliau positif, ble mae gan bobl yr hawl i dderbyn rhywbeth. Maent yn hawliau gorfodadwy sy’n galluogi pobl i dderbyn gwasanaethau.

Mae hwn yn gysyniad sy’n ddefnyddiol i’w ystyried mewn dau synnwyr. Mae dulliau sy’n seiliedig ar gryfderau yn helpu sefydliadau i adeiladu gallu personol unigolyn. Felly sut all yr hawliau uchod cyd-fynd â’r dull yma? Mae hawliau negyddol yn galluogi pobl i gael rhyddid i weithredu, tra bod hawliau positif yn gallu sicrhau bod ganddynt gefnogaeth briodol. Mae hyn i gyd yn ddefnyddiol wrth ystyried sut mae sefydliadau’n meddwl am y rheolau ffurfiol ac anffurfiol sy’n llywodraethu eu gwaith.

Ar lefel arall, sut y gall sefydliadau ddiogelu staff i annog arloesi pan fo methiant yn cael ei gosbi yn aml? Sut ydyn ni’n fframio cefnogaeth i staff wrth roi rhyddid iddynt roi cynnig ar ddulliau newydd ar raddfa fach? Rhannodd Neil Tamplin trydar defnyddiol ar feddwl systemau o gynhadledd sy’n fframio methiant fel profiad dysgu cadarnhaol:

Mae iaith a sut rydym yn fframio pethau’n bwysig iawn. Mae’n ein harwain i feddwl amdano ddod i feddwl amdano beth rydym yn cefnogi a gwobrwyo, a beth rydyn ni eisiau gwarchod yn erbyn. Mae blogbost Ben Proctor ar ddadansoddi diwylliant yn gofyn cwestiynau defnyddiol ar normau diwylliannol:

“Ydych chi’n ceisio disodli un set o ymddygiadau gydag un arall i gwrdd â’r un diben neu ydych chi’n ceisio newid y pwrpas sylfaenol sy’n sail i’r normau yma? Er enghraifft, ydych chi’n ceisio dod o hyd i ffordd wahanol o weithredu pŵer neu ydych chi’n ceisio dileu’r angen i roi pŵer ar waith?”

Os ydych chi byth yn amau bod defnydd iaith cywir yn bwysig …..

Erthygl gyda’r teitl “Students cook and serve grandparents”

Gwneud pethau gwell

Dysgu sut all gwasanaethau cyhoeddus gwneud pethau gwell

Dyfrig Williams

Written by

Cymraeg! Music fan. Cyclist. Scarlet. Work for @researchip @ripfa . Views mine / Barn fi.

Gwneud pethau gwell

Dysgu sut all gwasanaethau cyhoeddus gwneud pethau gwell

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade