Fy wythnos gyntaf i yn RiP/fA: Arweinyddiaeth

Rydw i’n wythnos i mewn i weithio ar gyfer Research in Practice a Research in Practice for Adults, ac mae fe wedi bod yn wych hyd yn hyn. Mae gen i ddigon o ddeunydd ar gyfer sawl blogbost, ond bydd un yn gwneud y tro! Dyma fy adlewyrchiadau cychwynnol ar ôl yr wythnos yma.

Arweinyddiaeth

Roedd fy ngwaith yn Swyddfa Archwilio Cymru yn cynnwys mentora gyda chydweithwyr mewnol ac allanol er mwyn ei helpu nhw i feddwl am sut y gallant alluogi gwasanaethau cyhoeddus i wella, ond dyma’r tro cyntaf i mi reoli staff yn uniongyrchol. Fe wnaethon ni gynnal digwyddiadau diddorol yn Swyddfa Archwilio Cymru a roddodd lot i mi gysidro am natur arweinyddiaeth dda, ac fe wnaethom hefyd gyhoeddi blogbostau gwych fel yr un yma gan Kelly Doonan ar arweinyddiaeth ddigidol. Roeddwn i eisiau adeiladu ar fy steil arweinyddiaeth cyn dechrau’r swydd yma felly rwyf wedi mynd i’r afael â’r theori trwy ddarllen cwpl o lyfrau.

Mae Neil Tamplin eisoes wedi ysgrifennu blogbost wych ar Turn The Ship Around gan David Marquet, felly fel rhywun sy’n credu’n gryf y dylwn ni ddim ail-ddyfeisio’r olwyn, ni fyddaf yn dyblygu’r hyn mae fe eisoes wedi’i ysgrifennu. Ond fe wnâi ychwanegu fideo o TED Talk Marquet, sy’n drosolwg wych. Yn y fideo mae’n disgrifio sut wnaeth ddatganoli penderfyniadau a chyfrifoldeb i’r lefel fwyaf priodol, sef lle mae gwaith yn cymryd lle.

Yr ail lyfr rydw i wedi bod yn darllen yw Freedom from Command and Control: A better way to make the work work gan John Seddon. Mae hyn yn rhannol oherwydd dydw i ddim yn meddwl rydw i’n arweinydd sy’n gorchymyn ac yn rheoli’n gor-gadarn (ac nad yw fy rheolwyr gorau wedi bod o’r natur honno chwaith), ac hefyd achos rwy’n ffodus y byddai’n arwain tîm galluog sydd wedi adeiladu arbenigrwydd yn ei swyddi.

Rwy’n gweld fy rôl fel Arweinydd Gwas. Ym myd Rheoli Prosiectau Ystwyth, mae fframwaith Scrum yn diffinio’n glir y Meistr Scrum fel Arweinydd Gwas. Mae hyn yn golygu mai fy rôl i fel arweinydd yw helpu’r tîm i gwrdd â’i nodau, ac i ddatblygu a pherfformio mor uchel â phosib. Arweiniodd Steve Lisle o Swyddfa Archwilio Cymru brosiect Archwilio Sydd Ar Flaen y Gad gyda’r math hwn o feddylfryd, ac mae’n rhywbeth yr hoffwn i integreiddio yn fy ngwaith i. Mae’r dyfyniad yma gan Robert Greenleaf, a ddyfeisiodd y cysyniad fel rhan o’i draethawd “The Servant as Leader”, yn un sy’n crynhoi pethau’n dda:

“The servant-leader is servant first… It begins with the natural feeling that one wants to serve, to serve first. Then conscious choice brings one to aspire to lead. That person is sharply different from one who is leader first, perhaps because of the need to assuage an unusual power drive or to acquire material possessions…The leader-first and the servant-first are two extreme types. Between them there are shadings and blends that are part of the infinite variety of human nature.
“The difference manifests itself in the care taken by the servant-first to make sure that other people’s highest priority needs are being served. The best test, and difficult to administer, is: Do those served grow as persons? Do they, while being served, become healthier, wiser, freer, more autonomous?”

Gan fod y tîm eisoes yn gweithredu eu swyddi i’r dim, does yna unrhyw synnwyr mewn symud cam yn ôl. Mae’n werth edrych ar y trydar yma er mwyn darllen llif Twitter ar gyfer cipolwg o beth all ddigwydd os ydych chi’n dychwelyd yn ôl i arweinyddiaeth gorchymyn a rheoli (rhybudd bach i chi, mae yna ychydig o regi ynddo).

Rwy’n benderfynol o arwain y gwaith yma’n wahanol, ac yn y dyfodol, rwy’n siŵr o rannu’r heriau rwy’n wynebu a’r pethau da ni’n gwneud ar y ffordd.

Gorbwysedd ar reolau

Rydw i wedi blogio’n ddiweddar am gymhlethdod sefydliadol ar ôl i mi hwyluso trafodaeth ar arloesi yn yr Ŵyl Tai (ac mae Paul Taylor wedi blogio ar hyn yn arbennig ar ei flog ef). Yn ddiweddar, rydw i wedi ffeindio bod lot o bobl wedi dweud bod angen iddynt newid eu polisïau i gynnwys mwy a mwy o gafeatau er mwyn amlinellu pa fath o waith na allant ei wneud, sydd yn ychwanegu mwy a mwy o haenau biwrocrataidd. Felly roedd e’n grêt i ddarllen hwn yn Llawlyfr Staff Neuadd Dartington (lle mae Research in Practice a Research in Practice for Adults wedi’i leoli):

“What is it about rules? Love ’em or hate ’em, they can keep things running smoothly or they can divide nations. We could have policies to cover everything (in fact, we almost used to) but as long as you treat your colleagues and yourself with respect and take care of each other, our customers, and our environment you can’t go far wrong.”

Mae’n braf iawn i weithio i sefydliad sy’n gweld hyn fel y ffordd ymlaen!

Mae’n werth edrych hefyd ar y gwerthoedd yr wyf wedi’u tanysgrifio hefyd fel rhan o’m swydd:

Be Inspiring. We draw on our creativity and uniqueness to inspire positive change.
Be Committed. We are committed to creating the best experience for all.
Be Open. We are open, honest, respectful and fair.
Be Collaborative. Working and learning together, we have the courage to challenge and achieve great things

I mi, dyma’r rhinweddau o pam y dylai pobl weithio’n agored (a dyma lyfr arall sydd ar fy rhestr ddarllen i). Er nad yw cyfryngau cymdeithasol bellach wedi’i sgwennu i mewn i fy nisgrifiad swydd fel yr oedd yn fy swydd ddiwethaf, rwy’n credu fod ganddo rôl bwysig i fy helpu i i ddysgu o bobl eraill ac i rannu beth rwy’n dysgu a gwneud. Hefyd, rwy’n gobeithio bydd hyn hefyd yn galluogi mi i gadw fy sgiliau Cymraeg! Rwy’n rili edrych ymlaen at weithio mewn swydd lle mae dysgu yn ganolog i’m rôl, yn enwedig mewn sefydliad sy’n gweld y gwerthoedd uchod fel rhinweddau hanfodol. Mae yna amser cyffrous o’m mlaen i!