Model wahanol o arweinyddiaeth gwasanaethau cyhoeddus

Mae yna lawer o flogbostau ar arweinyddiaeth ar gael ar hyn o bryd, ac rydw i wedi cyfrannu atynt. Dwywaith … a dyma’r trydydd.

Fe wnaeth blogbost Ermintrude helpu imi ailystyried rhai pethau rydw i wedi stopio meddwl amdano, yn benodol fod uchelgais yn cael ei gyfyngu i symud i fyny’r hierarchaeth.

Rydym yn gwybod bod arweinyddiaeth yn ei ffurf bresennol fel arfer yn broblem. Mae’n golygu dringo’r ysgol sefydliadol i gyrraedd copa’r hierarchaeth. Mae gen i broblemau gyda’r cysyniad yma, yn bennaf achos mae cryn dipyn o’r gwaith yn waith gwastraff, er enghraifft cwblhau ffurflenni yn seiliedig ar y ffaith y gall rhywbeth mynd o’i le rhyw ddydd.

Dyw’r arddull arweiniol hon ddim yn cyd-fynd â dynoliaeth. Yn ddiweddar, cynhaliodd Bromford Lab Blabchat ar Ddyluniad sy’n canolbwyntio ar Ddynoliaeth. Amlygodd bod awtomeiddio yn anwybyddu natur ddynol, ond y gwir yw bod ein dulliau rheoli yn gweithio yn yr un modd ag awtomeiddio. Mae’n awgrymu bod y rheolwr yn gwybod orau, bod un ffordd o wneud pethau a bod yn rhaid inni gyd gyflawni’n gwasanaethau yn yr un ffordd. Wrth gwrs, y gwir yw bod pawb yn wahanol. Rydym yn gweld hyn bob dydd o fewn gwasanaethau cyhoeddus, ond mae ein systemau yn seiliedig ar amgylcheddau achos ac effaith.

Mae dull gorchymyn a rheoli yn ddiflas i’w weithredu ac yn ddiflas i’w gweithio oddi tano. Mae pob dydd yn edrych yr un peth.

Mae hierarchaeth yn beth drwg hefyd. Mae’n rhoi pellter rhwng y rhai sy’n gwneud penderfyniadau a derbynwyr gwasanaethau. Mae’n arwain at benderfyniadau gwael achos mae’n anodd i bobl ar ben uchaf y strata wneud y benderfyniad iawn.

Arweinyddiaeth dda

Rydw i wedi blogio o’r blaen amdano ddamcaniaethau Chris Argyris ar fod yn arweinydd model 2, ac rydw i eisiau ehangu ar pam rwy’n meddwl fod y dull yma’n ffordd effeithiol o arwain. Rydw i’n mynd i rannu’r tabl unwaith eto achos mae fe mor ddefnyddiol.

Os gwyddom ein bod ni’n gweithio mewn mannau lle does dim ond un ateb cywir, yna bydd chi’n ffodus os fydd dull arwain confensiynol yn gweithio. Allwn ni ddim ddisgwyl i weithwyr i ddarparu gwasanaeth da os nad oes yna un ateb cywir neu un broses i’w dilyn sy’n ffitio amgylchiadau pawb.

Mae’n lot mwy priodol i rhoi pŵer a chyfrifoldeb i staff fel bod nhw’n gallu gwneud y penderfyniad cywir. Bydd hyn yn galluogi iddynt ddarparu beth sy’n briodol a ddefnyddiol, yn lle darparu ar sail barn rheolwr sy’n cam (neu ddau) i ffwrdd o’r sefyllfa. Rhaid symud i ffwrdd o hierarchaeth i hwyluso. Rhaid symud o fiwrocratiaeth tuag at alluogi.

Mae blogbost Ermintrude wedi gwneud i mi feddwl eto am llwybr fy ngyrfa. Dydw i ddim eisiau fod yn pennaeth mudiad o reidrwydd. Mae gen i mwy o ddiddordeb mewn sut allai ychwanegu gwerth. Rydw i eisiau fod yn rhywle ble gallaf wneud gwahaniaeth go iawn i fywydau pobl, ble bynnag rydw i.