Pam mae rhaid credu mewn pobl

Dyfrig Williams
Jul 9 · 3 min read

Rwy’n person sy’n hynod o bositif. Mae hynny yn ei hun yn ddigon i wneud fi ffafrio dulliau sy’n seiliedig ar gryfderau. Mae gweithio ynghylch beth mae pobl yn wneud yn dda yn gwneud synnwyr i mi.

Gan fy mod i wedi gweithio ym maes cyd-gynhyrchu a chyfranogi, rydw i wedi gweld sut gall gweithio gyda phobl ein helpu ni i ddeall sut i ddylunio gwasanaethau effeithiol. Mae’r gwastraff sy’n deillio o ddylunio gwasanaethau o amgylch sefydliadau yn anhygoel.

Mae’r darn yma gan Maarten van Doorn yn dda iawn ar pam mae’n hollbwysig ein bod ni’n gweld ochr orau pobl. Effaith Pygmalion yw pryd mae disgwyliadau uchel ar gyfer rhywun yn golygu ei fod nhw’n cwrdd â’r disgwyliadau yma. Ar y llaw arall, Effaith Golem yw pryd mae pobl yn cyd-fynd â disgwyliadau isel.

Rhaid i ni fynd i’r afael â diwylliant sy’n gwrth-risg gan fod staff (yn ddealladwy) yn amharod i gymryd risgiau (hyd yn oed pan fyddant yn cael eu rheoli’n dda) achos mae llwyth o fai yn aros i’w gael ei ddyrannu.

Risg a ‘Ddieithriwch gydymffurfio’

Mae’r papur yma ar “Ddieithriwch gydymffurfio” yn ddiddorol iawn (HT Dez Holmes). Os nad ydych chi’n gweithio ym maes gofal cymdeithasol, mae’n derm a ddefnyddir gan staff pan maen nhw’n credu bod rhywun yn camddefnyddio’r system. Dyw hwn ddim yn derm defnyddiol iawn.

“Er bod ‘dieithriwch gydymffurfio’ yn ymddangos yn ddefnyddiol i staff gan ei fod yn galluogi nhw i fynegi pryderon am ymddygiad rhieni, yn anffodus mae’n bell o fod yn ddefnyddiol i deuluoedd. Roedd y label o ‘ddieithriwch gydymffurfio’ yn cynyddu eu gofid a’u pryder, a hefyd yn gadael i rieni deimlo eu bod nhw’n cael eu gosod i fyny ar gyfer methiant.”

Yn ddiweddar fe wnes i fynychu cwrs Lab Dylunio Dartington, ble cawsom drafodaeth ddiddorol am risg. Wrth feddwl am systemau, dyw risg ddim yn diflannu, dim ond symud. Gall yr holl risg symud o’r gwasanaeth i’r bobl sy’n ei ddefnyddio nhw. Felly mae agwedd arall at risg a chryfderau — nid yw gwaith sy’n seiliedig ar gryfderau yn golygu bod rhaid rhoi’r gorau i gyfrifoldeb. Rhaid gwybod beth ddydyn ni ddim yn gwybod, sy’n haws dweud na gwneud.

Effaith Dunning-Kruger

“Er gwaethaf darllen 35 adroddiad o ymchwiliadau, ffeindiodd yr awduron ei fod yn amhosibl rhagweld pa deuluoedd fyddai’n ymddieithrio o ymyrraeth gwaith cymdeithasol neu’n gwrthwynebu hynny.”

Er fy mod i eisoes wedi cynnwys dwy ddamcaniaeth, rydw i am fynd am dri! Effaith Dunning-Kruger yw ble mae pobl sydd â diffyg gwybodaeth a phrofiad yn teimlo’n orhyderus (fel yr amlinellwyd yn y blogbost wych yma gan whatsthepont ar ei Gymrodoriaeth Churchill). Ar ddiwedd y dydd, ni all staff gwasanaethau cyhoeddus wybod cymaint am fywydau pobl â’r bobl eu hunain. Dylai ni croesawu’r ffaith hon, yn lle ei anwybyddu. Unwaith eto, daw hyn yn ôl at newid diwylliant er mwyn galluogi gwasanaethau sy’n canolbwyntio ar bobl.

Er bod ‘dieithriwch gydymffurfio’ yn dod o faes gofal cymdeithasol, nid yw’n gysyniad sy’n gysylltiedig â’n sector yn unig. Mae’n llawer ehangach na hynny. Ac yn yr ystyr hwnnw, gellir mai’r dyfyniad yma o’r adroddiad yn ffitio i wasanaethau ehangach hefyd.

“Yn y pen draw, yr hyn sy’n ymddangos yn bwysicaf yw bod gweithwyr cymdeithasol yn cydnabod eu cyfyngiadau yn sicr sefyllfaoedd a chanolbwyntio yn hytrach ar yr hyn y gallant ei gyflawni.”

Dyma ddyfyniad perffaith i gau blogbost ar gryfderau.

Gwneud pethau gwell

Dysgu sut all gwasanaethau cyhoeddus gwneud pethau gwell

Dyfrig Williams

Written by

Cymraeg! Music fan. Cyclist. Scarlet. Work for @researchip @ripfa . Views mine / Barn fi.

Gwneud pethau gwell

Dysgu sut all gwasanaethau cyhoeddus gwneud pethau gwell