Pam mae rheolau sylfaenol yn ddefnyddiol

Dyfrig Williams
Sep 18, 2018 · 4 min read
Mae ci sy’n ysmygu tra’n feicio gyda gwialen pysgota yn pasio arwydd sy’n gwahardd beicio, pysgota, ysmygu a chŵn.

Yn fy ail blogbost ar ôl ein Diwrnod Cymdeithasion (roedd fy mlogbost diwethaf ar ba mor ddefnyddiol mae torwyr iâ), roeddwn i’n meddwl byddwn i’n amlinellu pam mae rheolau sylfaenol yn allweddol i ddigwyddiad cyfranogol da.

Nid yw rhai pobl yn hoffi’r term “rheolau sylfaenol” gan ei fod yn swnio’n hynod o awdurdodol. Mae’n well gan rai yr enw “Cytundeb Grŵp” gan ei fod yn newid y canfyddiad o ble mae pŵer yn eistedd. Rydw i hefyd yn hoff iawn o syniad Dynamix yn ei lyfr ‘Spice it Up!’ (sy’n gyhoeddiad o ddulliau cyfranogol i’w ddefnyddio gyda phlant a phobl ifanc) — maen nhw’n eu galw ‘Gwneud pethau gweithio,’ sy’n gosod rheolau sylfaenol fel nod pawb, nid jyst yr hwylusydd. Mae’n werth cael cipolwg ar eu llyfryn o weithgareddau ar gyfer plant ifanc.

Beth bynnag rydych chi’n penderfynu galw nhw, mae rheolau sylfaenol yn cyfle i gael syniadau cyfranogwyr ar beth mae amgylchedd dysgu effeithiol yn edrych fel ac i gael pobl i prynu i mewn i’r digwyddiad.

Unwaith y maen nhw wedi cael eu ffurfio, rheolau sylfaenol yw’r contract rhwng yr hwylusydd a’r cyfranogwyr. Maen nhw’n galluogi cyfranogwyr i rannu eu disgwyliadau am y sesiwn ac yn rhoi’r cyfle iddynt i gysylltu nhw â’u gwaith.

Roeddwn ni’n cynnal sesiwn fer iawn, felly penderfynom rhoi rheolau sylfaenol bras i’r grŵp a gofyn i nhw beth y byddai nhw’n ei ychwanegu, newid neu dileu. Mae’n well ‘da fi i weithio gyda chyfranogwyr i ffurfio’r rheolau gan fod hynny’n rhoi mwy o gyfle i bobl i lunio beth y mae’r diwrnod yn edrych fel. Mae hyn yn gwneud e’n haws i bobl i brynu i fewn i’r broses a’r digwyddiad ei hun. Mae yna lot o wahanol ffyrdd o wneud hyn — gallwch ofyn i bobl i ysgrifennu syniadau unigol ar nodiadau post-it os hoffech annog pobl mewndroëdig i gymryd rhan. Os ydych chi’n meddwl bod yna syniad ar goll gallwch chi awgrymu hwn i’r grŵp er mwyn amlygu ei ddealltwriaeth nhw o’r cysyniad a’i drafod ymhellach. Mae fe hefyd yn werth edrych ar y rheolau eto ar ôl cinio — ydyn nhw’n gweithio yn y ffordd roedd y cyfranogwyr yn gobeithio? A ddylai nhw cael ei newid mewn rhyw ffordd? Mae hwn yn rhoi perchnogaeth am y diwrnod i bawb a rhoi caniatâd iddynt i herio pethau os mae nhw’n teimlo bod angen.

Gwirio pethau gyda’n gwerthoedd

Mae ein gwerthoedd wrth wraidd gofal cymdeithasol da. Mae rheolau sylfaenol yn rhoi’r cyfle i checio ein dealltwriaeth o’r rhain a beth ni’n golygu wrth ddefnyddio termau fel ‘parch’ a ‘chyfrinachedd’. Ydyn nhw’n golygu yr un peth i bawb? A yw’r cwrs yn cael ei ddarparu mewn modd teg? Oes yna gwahaniaethu anfwriadol yn erbyn unrhyw un achos pethau fel mynediad, a ble mae’r ffiniau ynglŷn ag iaith dderbyniol? Rhaid i’r hwylusydd cofio mai lles y gyfranogwyr yw ei brif gyfrifoldeb.

Mae rheolau sylfaenol hefyd yn ein galluogi i greu lle diogel i gyfranogwyr gyfrannu. Creuon ni personas i ddatblygu ein gwefan, ac wrth gwneud hyn fe wnaethon ni ffeindio bod pobl yn gwerthfawrogi’r cyfle y mae ein digwyddiadau ni’n rhoi iddyn nhw i feddwl am sut maen nhw’n gweithio. Serch hyn, mae rhaid i’r gwybodaeth cael ei roi ar waith mewn amgylchiadau anodd tu hwnt. Ffeindiais i hwn pan wnes i fynychu ein cwrs ar Ymchwiliad Gwerthfawrogol. Rhaid cofio hefyd fod y bobl yn yr ystafell yn eithaf tebygol o gael eu heffeithio gan deunydd y cwrs ei hun, gan fod gan un o bob pedwar person yn ymladd mater iechyd meddwl a bod un o bob pump menyw wedi dioddef rhyw fath o drais rhywiol ers fod yn un ar bymtheg.

Delio â sefyllfaoedd anodd

Mae hwyluso digwyddiad wastad yn ddiddorol. Rôl yr hwylusydd yw i sicrhau bod popeth yn mynd yn ôl y cynllun, ond mae’n hawdd colli rheolaeth os ydych chi mewn sefyllfa anodd neu os mae rhywun yn manteisio ar y cyfle i weithredu’r rôl honno. Mae rheolau sylfaenol yn eich galluogi chi i herio pobl mewn modd parchus gan eu bod nhw’n rhoi’r cyfle i chi i gyfeirio yn ôl ato ymddygiadau neu werthoedd sydd wedi cael eu cytuno gan y grŵp yn lle persbectif personol. Rydw i wedi ffeindio bod fframwaith cyfathrebu di-drais hefyd yn ddefnyddiol wrth fframio’ch ymatebion achos bod e’n trafod sut rydych chi’n teimlo fel unigolyn, a chi yw’r arbenigwr o hynny. Mae’r blogbost yma gan Trello yn rhoi trosolwg da (HT Neil Tamplin).

Rwy’n gobeithio bod y blogbost yma wedi fod yn ddefnyddiol, a gobeithio y cewch chi eich perswadio o werth rheolau sylfaenol. Os gallaf fod o gymorth neu os hoffech rannu ychydig o’ch ddoethineb, mae croeso i chi gysylltu â mi ar Twitter neu yn y blwch sylw isod. Pob lwc!

Gwneud pethau gwell

Dysgu sut all gwasanaethau cyhoeddus gwneud pethau gwell

Dyfrig Williams

Written by

Cymraeg! Music fan. Cyclist. Scarlet. Work for @researchip @ripfa . Views mine / Barn fi.

Gwneud pethau gwell

Dysgu sut all gwasanaethau cyhoeddus gwneud pethau gwell

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade