Sut mae newid yn digwydd

Arweiniodd Imogen Blood gweminar gwych ar gyfer RiPfA yn ddiweddar ar Weithio gyda phobl sy’n camddefnyddio alcohol neu sylweddau, ac mae hi wedi sgwennu blogbost wych ar rai o’i ganfyddiadau.

Rhannodd Imogen model newid Prochaska a DiClemente ar gyfer addasu ymddygiad unigolyn. Mae gen i ddiddordeb yn y ffordd y mae’r model yn gweithio mas ar raddfa ehangach wrth geisio newid ymddygiad a diwylliant mudiadau.

Wedi’i gymryd o Social Work Tech | Ignacio Pacheco. Trwyddedig o dan Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.

Rwy’n tueddu i feddwl am welliant pan rwy’n meddwl am arloesi. Mae’n hawdd dychmygu llinell ar graff sy’n mynd yn fwy serth yn raddol fach. Rwy’n ffeindio bod rhaid i mi atgoffa fy hun nad yw newid yn llinol. Mae’r rhyngweithiadau cymhleth sy’n cymryd lle rhwng pobl yn golygu bod lot o waith i’w wneud cyn i unrhyw welliant cymryd lle. Cefais sgwrs gyda chydweithwyr y diwrnod o’r blaen am y ffaith bod newid yn berthynol. Dyw diktats ddim yn gweithio. Rhaid cael empathi a chefnogaeth er mwyn helpu pobl i addasu eu hymddygiad. Mae’n ddiddorol gweld hyn yn yr erthygl drawiadol yma ar Digital Tonto amdano Experian (HT Bromford Lab).

“Mae trafod diddiwedd ynglŷn ag os ddylai newid gael ei yrru o’r brig i lawr neu o’r gwaelod i fyny, ond mae hyn yn ddadl ffug ar y cyfan. Mae trawsnewidiad go iawn yn dueddol i symud o un ochr i’r llall, ac mae wedi’i yrru drwy gysylltiadau llorweddol rhwng cyfoedion.
“Mae llwyddiant cychwynnol yn cael ei golli i inertia yn llawer rhy aml. Mae’n cael ei gwrthdroi, ac yn y pen draw, mae’n methu. Y gwir yw dyw e ddim yn ddigon i yrru newid yn unig, rhaid dysgu sut i oroesi buddugoliaeth.”

Rwy’n credu bod y model hwn yn ddefnyddiol iawn o ran deall ble mae pobl a sut y gallwn ddod â nhw gyda ni ar y daith newid:

  • Rhagdybiaeth: Dyma ble dyw’r unigolyn ddim yn bwriadu newid ymddygiad a dydyn nhw ddim yn cydnabod bod problem yn bodoli
  • Myfyrdod: Mae’r person yn dod yn ymwybodol bod problem, ond dydyn nhw ddim wedi gwneud unrhyw ymrwymiad i newid
  • Paratoi: Mae’r person yn dod yn benderfynol o gymryd camau i gywiro’r broblem. Rhaid eu hargyhoeddi bod y newid yn dda a’u bod nhw’n gallu chwarae rhan mewn rhoi’r newid hwnnw ar waith
  • Gweithredu: Mae’r unigolyn yn newid ei ymddygiad yn weithredol
  • Cynnal a Chadw: Mae newid parhaus yn cymryd lle ac mae ymddygiadau newydd yn disodli rhai hen
  • Ailymddangos: Mae’r person yn mynd yn ôl i hen batrymau ymddygiad
  • Rhagdybiaeth: Efallai na fydd yr unigolyn yn ymwybodol bod yna broblem a does dim bwriad i newid ymddygiad

Rwy’n hoffi’r model troellog gan ei fod yn awgrymu does dim pwynt terfyn. Does yna ddim nod terfynol ble rydym mor arloesol does dim angen arloesi rhagor.

Pwynt arall sy’n cyd-fynd â’m profiad yw bod pobl yn datblygu gwytnwch. Maent yn datblygu mecanweithiau ymdopi er mwyn osgoi mynd yn ôl ato hen arferion. Rydw i hefyd wedi gweld y gwytnwch yma’n troi yn flinder newid, ble mae pobl yn amharod i drio dulliau amgen.

Rwy’n hoffi’r grymuso sy’n dod o helpu’r cleient i fyfyrio ar beth sydd ddim yn gweithio yn y cyfnod cynnal a chadw a’u helpu nhw i weithredu’n well. Dyma ddyfyniad arall o’r darn Digital Tonto:

“Mae ein cwmni yn gyrru arloesi er mwyn gyrru gwerth i gwsmeriaid. Rhan fawr o’r peth sy’n gwneud hyn yn bosibl yw ein bod ni’n gweithio’n galed i wneud i bawb deimlo eu bod nhw wedi’u cynnwys, mai llwyddiant y cwmni yw llwyddiant nhw.”

Craidd hyn yw bod rhaid i bobl fod wrth wraidd newid. Mae’n ymwneud â chyd-gynhyrchu. Mae blogbost whatsthepont ar Isafbwynt Hyfyw ar gyfer Drawsnewidiad yn dda gan ei fod yn amlinellu sut mae adborth yn allweddol i ddysgu o gynhyrchion isafbwynt hyfyw.

Rydym yn ffodus ein bod ni’n gweithio ym maes gwasanaethau cyhoeddus, gan mai pobl yw ein pwrpas. Gallwn wella gwasanaethau trwy groesawu’r ffaith ein bod ni’n gweithio mewn systemau cymhleth, a bod angen deall sut mae gwasanaethau da yn edrych o safbwynt y bobl sy’n cyrchu nhw.