Blockchain wordt gek-makende hype?!

Wat is de bitcoin en hoe werkt ie — kijk video
Wat is de blockchain — kijk video
Waarom de blockchain — blijf dan lezen.

Click for English version

Samenvatting

a. Blockchain gaat harder hypen dan de bitcoin
b. Er ligt veel miscommunicatie in het verschiet door abstractie, complexiteit en belangen tegenstellingen.
c. De verbeelding van mogelijke toepassingen gaat veel verder dan wetenschappelijk kan worden bewezen dat haalbaar is met blockchains
d. Stel tegenvragen als blockchain-believers je aanspreken. Onderin staan voorbeeld-vragen genoemd.

‘Iedereen komt met de meest wilde ideeën naar me toe’ grapt een klant die een managementfunctie ICT heeft. ‘Allemaal moeten ze plots op de blockchain’.

Lucht

De hype is pas net begonnen. De Bitcoin heeft vergelijkingsmateriaal geleverd. Als er ergens plek is voor onbegrip, misinformatie, torenhoge verwachtingen, e.d. dan is het wel in het crypto-currency wereldje. Dat komt omdat de uitvinding Bitcoin:
- abstract is (het is “lucht”), 
- moeilijk te begrijpen (je zit al snel in de cryptografie, wiskunde en gedistribueerde netwerken) en 
- complex; de complexiteit is hoog omdat we menselijk gedrag moeten gaan afvangen in algoritmen en er net zoveel partijen bij betrokken zijn als in de echte wereld.

En dat is nog maar één blockchain beschouwd; die van de bitcoin. Er zijn al veel meer blockchains “in de lucht”. Elk met zijn eigen karakteristieken, technische uitwerking. unieke functies en eigen doelstellingen. Reden te meer dat als mensen om ‘dé blockchain’ beginnen te roepen, dat verwarring om zich heen grijpt. Als men al weet dat er meer dan één is, dan maakt de complexiteit het niet makkelijker om daar constructief over te praten.

Meer dan geld alleen

Een blockchain kan veel meer dan geld zijn. Denk aan contracten, het opslaan van waarde zoals vastgoed, sieraden, kunst, maar ook 100 kWh aan energie. Daarom is ook de verwachting dat de hype rond blockchain groter zal zijn dan die over de bitcoin. Bitcoin is maar het topje van de ijsberg van mogelijkheden.

En dan hebben we nog het feest van de grote tegenstrijdige belangen. Grote belanghebbenden die groot worden bedreigd in hun bestaan. Denk aan banken, liefdadigheidsinstellingen, verzekeraars, notarissen, logistieke serviceproviders, overheden, en ga zo maar door. Kortweg: iedereen die ergens centraal ertussen in zit en daar (deels) zijn bestaansrecht en boterham aan ontleent, kan zichzelf opnieuw gaan uitvinden de komende jaren.

De wekker is het schuld

Wat doet een belanghebbende die zich heeft verslapen en door zijn klant uit een diepe coma wordt gebeld? Die schrikt, spreekt wartaal, probeert vaak smoezen te verzinnen en de wekker de schuld te geven. De analogie ligt voor de hand: de wekker is blockchain technologie en veel van wat er in de media over bitcoin en blockchain te lezen is, is ingekleurd door de wreed wakker geschopte afzender: een belanghebbende tussenpersoon. Dat helpt vaak niet om zaken objectiever te krijgen en als je dat als lezer over je heen krijgt moet je goed beslagen ten ijs komen. Weet wie het bericht schrijft of heeft betaald. Dat is een eerste stap om zin en onzin, angst en enthousiaste, kans- of gevaar-“denken” te scheiden.

Eén ding staat vast: Distributed Ledger Technology (DLT, waaronder bitcoin, vele alt-coins, publieke en private blockchain, e.d.) is een blijvertje, een uitvinding van formaat omdat er een aantal toevallige omstandigheden zijn waaronder de technologie kan gaan floreren. Die omstandigheden worden hier besproken.

‘When smart people hear the term “smart contracts”, their imaginations tend to run wild’ zegt Gideon Greenspan daarover. Greenspan is wetenschapper en snapt welke dingen blockchains nu kunnen, gegeven hun prille bestaan. Maar hij kan ook uitleggen wat de grenzen van blockchains zijn. Wetenschappelijk is namelijk vast te stellen wat zo’n “ding” ooit kan en wat niet. Maar dat voert hier te ver. Neem voor het gemak even aan dat er beperkingen zijn.

Blockchain-geil

Als we de bovenstaande verwarring door complexiteit en belangen tegenstellingen in ogenschouw nemen en voegen daaraan toe dat mensen al snel meer kunnen bedenken dan volgens de huidige stand van de wetenschap ooit mogelijk wordt, dan kunnen we onze borst nat maken: We gaan een hele hoop langs elkaar heen praten.

Terug naar het nu. De hype is maar net begonnen. De gretigheid en hebberigheid komt los. En jij zit op een positie waar de ogen op zijn gericht. Je hebt budget of je hebt kennis, denken ze. Ze komen je gek maken met deze hype. 
Als je kantoortje plotseling wordt overlopen door een horde blockchain-geile collega’s, en je wilt daar wat aan doen, stel dan de volgende tegenvragen:

1. “A ha, dus jij wilt geld om blockchain te gaan onderzoeken, omdat we anders de boot missen. Welke boot precies missen we, kun je daar een paar concreet beschikbare voorbeelden van geven? Je mag ook linkjes sturen.”
De kracht van deze vraag is dat de blockchain believer in kwestie moet gaan uitleggen welke verhalen hij gelooft. Dat is nuttige informatie. Want er is nog niks op dit moment, behalve verhalen. Enkele uitzonderingen daargelaten.

2. “Zo zo, Pieter heeft dus al een ontwerp gemaakt, slimme jongen zeg, bij de tijd ook. Mag ik dat eens zien. Heeft hij ook aangetoond dat het momenteel te implementeren is? Zo niet, dat het ooit te implementeren is?”
Deze vraag is een knock-out omdat ‘de meeste ideeën niet fout zijn omdat de technologie onvolwassen is of omdat de tools nog niet voor handen zijn, maar juist omdat ze worden opgeworpen door mensen die de fundamentele eigenschappen niet begrijpen van programmacode in een database die decentraal wordt geëxecuteerd’ aldus Greenspan.

3. “Oei, dat is heftig zeg, de directie wil dat je hier direct werk van maakt… Wat is het verdien model dat ze nastreven? Niet? Hebben ze dan wel beoogde resultaten meegegeven? Niet? Wat is het onderzoeksdoel?
Met deze laatste vraag kun je de blockchain-believer zelf weer de juiste realistische context laten schetsen.

Want:

Het onderzoek naar de impact van blockchain-technologie voor je organisatie hoeft anno 2016 niets te kosten.

Daarover later meer. Een tip van de sluier: Google is your friend.

Wat heb ik dan wel aan ‘smart contracts’? Greenspan: ‘Een smart contract is een stukje programmacode dat is opgeslagen op een blockchain. Het wordt geëxecuteerd door Blockchain transactions en het leest en schrijft gegevens in de database van de blockchain. That’s it. Really.’
Dat betekent veel verplaatsingsvermogen om iets nuttigs te verzinnen dat tevens basaal kan worden geïmplementeerd. Al het andere blijft dagdromen.

Lees voor diepgaande verhandelingen over de beperkingen van smart contract op blockchains: http://www.the-blockchain.com/author/gideon/

Credits voor foto’s: http://elmarco.nl en http://www.westfriesgenootschap.nl/
Show your support

Clapping shows how much you appreciated Henk van Cann’s story.