Menselijke maat
‘Wat voor mij een reflex voor ‘ruimte’ is, om het gelijk fysiek te interpreteren. Want ik denk dat ruimte ook heel erg fysiek is. De plek waar je werkt, de plek waar je woont, de plek waar je mensen ontmoet, de plek waar je je in beweegt. Als ik aan ruimte denk, dan denk ik eerder aan mentale ruimte. Ruimte om dingen te durven, ruimte om dingen te doen. Wat bepaalt de ruimte die je jezelf geeft? En dan kom ik, heel grappig, met een mooi linkje wel weer op fysiek. Ik heb wel wat ervaringen gehad waarin fysieke ruimte medebepalend was voor de geestelijke ruimte die ik kon nemen. Dat klinkt wellicht wat cryptisch. Maar ik kan het voorbeeld duiden. Ik werkte, hoe oud zou ik geweest zijn, ik denk 27, ik werkte vier, vijf jaar. Ik werkte toentertijd bij Sanoma, een groot corporate mediabedrijf. En ik deed gewoon prima mijn werk. Functioneerde. Binnen de kadertjes van mijn functie was ik best wel creatief en origineel, versus mijn mede-collegae. En toen ben ik dezelfde baan gaan doen in een andere context. Dus weg van corporate Hoofddorp, waar alle titels bij elkaar zaten, gingen wij met een groep titels, de mannenbladen, gingen wij weg. En dat noemden wij Sanoma Mens Magazines. We gingen naar Amsterdam toe.



En ik vind het zelf heel suf om te moeten constateren dat die fysieke verhuizing, het organisatorisch ergens anders gaan zitten, enorme invloed op me had. Allerlei ideeën, wilde plannen, gekkigheid, strategie, bravoure, lef, disruptie, hebben we door kunnen voeren omdat wij een soort rebellenclub werden die op een andere locatie, in Amsterdam, weg van het vrouwenbedrijf, los van… Ik denk in Hoofddorp, dat we daar zaten met 1.500 man. En wij zaten ineens met 150 man. En ineens werd alles een menselijke maat. Opeens kan je bij iemand naar binnen lopen en weet je nog wie iedereen is. En opeens floreerde ik dubbel zo veel. En ik vind dat nog steeds een soort gekke eye-opener in mijn carrière, dat de ruimte, de plek waar wij toevallig als bedrijf gevestigd waren, bepaalde wat ik geestelijk durfde. Ik weet niet of jij dat herkent, maar ik vind dat een gekke constatering.
Geen trucjes
Maar ook wel weer leuk als je hem door hebt. Als je door hebt dat een fysieke locatie, een werkplek bepalend is ook voor hoe je denkt, dan kan je dat doorvoeren. En ik heb het bij andere werkgevers ook gemerkt. Ik ging daarna naar TBWA toe, en die hadden de ‘skihut’. Typisch zo’n reclamebureau trucje. Een ruimte die heel anders was dan de rest van het pand. Om bepaalde dingen te doen. In die skihut heb ik de beste ideeën gehad. Het is toch belachelijk dat je ruimte nodig hebt, een creatieve ruimte, om anders te denken. Weer bewijsvoering dat die hypothese waar is, dat de fysieke ruimte deels bepalend is voor je werk. Toen ik ging werken bij Vodafone, en we hadden een heel mooi nieuw werken, mobiel werken pand. En opeens merkte ik weer dat mobiel werken zorgde dat ik anders ging denken. Geen eigen bureau. Geen vaste afdeling. Heel erg open. Heel veel gasten op bezoek. Niks verborgen. Geen muurtjes. Bureaus en partners die gewoon één keer in de zoveel dagen naast je werkten. Dus gewoon een heel open en gastvrij pand. Veranderde weer mijn manier van werken. Dus ja, fysieke ruimte heeft effect op je geestelijke ruimte. En misschien ligt het aan mij, had ik dat nodig. Voor zij die designen, voor zij die architectuur in zich hebben, voor zij die panden bouwen: speel daar mee. Want ik denk dat, dat geldt net zo goed voor thuis, ik heb nu allemaal werk voorbeelden, ik denk dat het huis waarin je woont, het huis waarin je leeft, de ruimtes die je hebt enorm veel bepalen hoe je je voelt en hoe je je gedraagt.
De trucjes, de brainstormkamers of creatieve gekkige plekken met hippige gedesignde banken, daar zit het niet in. Dat werkt wel, stel je zit op een klotestoel, of je zit naar een lelijk geverfde muur te kijken in plaats van iets moois. Dat zal zeker wel een factor zijn. Maar het gaat over denk ik, de menselijke maat. Als je dan kijkt naar een groot corporate bedrijf met 1.500 man op één locatie, dat is een andere setting dan een soort menselijke maat, een bedrijf met 100, 150 man. Dat is ook ruimte hè? Hoe groots meet je de ruimte af. Gave hippe units in een corporate setting, is nog steeds corporate. Hele gekke leuke ruimtes in een traditioneel reclamebureau, maakt het nog steeds traditioneel. Het zit niet in de gekkigheid. Het zit niet in de vormtrucjes.


On the go
Maar wel een leuke stelling die jij net noemde, dat juist locatie totaal niet relevant is. Ik geloof wel dat we naar een wereld gaan waar mensen zo mobiel zijn, en mobiel niet alleen met een mobiele telefoon en mobiele werkplekken, maar je gaat op een gegeven moment natuurlijk werken on the go. Je gaat nadenken on the go, je gaat functioneren on the go. Je gaat teams vormen on the go. Dat zie je natuurlijk al met heel veel freelancers. Of je dan spaces nodig hebt, verzamelplekken. Maar ik geloof wel dat, hoe bedrijven nu nog werken, die werken met vastige ruimtes, en dat heeft invloed, maar ik denk wel dat dat een mobieler dingetje wordt. Veel flexibeler.
Delen
Maar dan nog steeds blijft de hypothese voor mij staan: de fysieke omgeving, de fysieke ruimte bepaalt ook de geestelijke ruimte. Dus het niet op kantoor zijn, het niet in de ruimte zijn van je werk. Hier bijvoorbeeld in het pand, waar ik nu werk, bij De Persgroep, hebben we best veel mooie zalen, mooie ruimtes. Ik zeg heel vaak tegen collega’s: ‘Laten we nou mensen uitnodigen.’ En dat doe ik ook actief. Andere partijen naar binnen halen. Want, het is eigenlijk zonde dat we al die ruimte hier hebben, fysiek, en dat we die ruimte niet gebruiken om te delen of weg te geven aan anderen.

Basisstation
Die stelling is wel aardig. Dat je werk en privé juist gescheiden wilt houden. Ik werk ook in een soort wereld, waarin mensen het idee hebben dat werkruimte en privéruimte ultiem gaan mengen. Geloof ik niet in. Ik werk best redelijk vaak thuis. Voor een bepaald soort type klussen. Maar ik ben vaak niet zo heel erg effectief in mijn thuisruimte voor werk. Dus ik vind het heerlijk om naar mijn werk te gaan. En ik vind het ook heerlijk om weg te rijden van mijn werk en dan mijn werk achter me te laten. Dus ruimte doet ook heel veel met je manier van denken. Werk en privé, mobiel werken… Het is lekker om de randjes van de dag thuis te werken. Vind ik heerlijk. Maar hele dagen alleen maar thuis zijn? Of bijvoorbeeld alleen maar werken virtueel en geen collega’s hebben? Ik zou er geeneens gelukkig van worden. Of alleen maar werken bij anderen, altijd op bezoek zijn. Stel je voor dat je een consultant bent en je bent altijd op bezoek, je bent nooit in je eigen ruimte. Je hebt een eigen plek nodig, je hebt een eigen stek nodig. Je hebt een basisstation nodig. Je hebt een soort rustplek nodig. Je hebt een soort bijtankplek nodig. En als je altijd on the go bent, altijd bij de ander, altijd op bezoek, dan weet ik niet of je daar gelukkig van wordt.
Aandacht
Als je kijkt naar wij doen met de mentale ruimte die we hebben als onze merken, dan kan je invloed uitoefenen. We hebben een mooi zinnetje dat we hebben geformuleerd: ‘Zonder aandacht heb je niks aan bereik.’ Er is een tijd geweest dat de mediabedrijven hun ego boosten met: ‘Hoeveel bereik heb ik?’ Ik vind het echt een soort oud media denken. Aantallen en cijfers bepalend. En ik denk dat de digitale revolutie aanvankelijk ook heel erg over die as ging, nog meer aantallen, nog meer site visitors, nog meer uniques… Als je alle unique visitors van Nederland bij elkaar optelt, wonen in Nederland 52 miljoen mensen. Iedereen liegt daar over, speelt daarmee. Het gaat niet om bereik, het gaat om aandacht. En daar zit wel een factor bereik in, maar zonder aandacht heb je niks aan bereik. Wij hebben het zinnetje, als je kijkt naar het effect is: aandacht x bereik x creatie. Dus wat zeg je en inhoudelijk welke vorm kies je, creatie. Eyeballs, ala mensen je gewoon niet kunnen zien, bereik, dan doet het niks. Dus bereik is wel een factor, maar dus niet zo groot als mensen het maken. En hoeveel aandacht hebben ze er dan voor?


Impact
En dat vind ik het leuke van het werken bij een nieuwsmerkenbedrijf: men heeft daar zo veel aandacht voor. De sociaal-maatschappelijke impact die je maakt met een artikel, met een journalistiek verhaal, met content, is zoveel groter dan wanneer ik dat zou doen op een poster, in een radio-setting wat weer een heel ander gevoel teweeg brengt… En dat is wel heel gaaf. Dus als het hebt over wat je doet met je ruimte, in dit geval mediaruimte, en welk effect je daar mee kunt genereren: dat is gigantisch. Ik ben natuurljk zelf een commerciële hond, dus ik gebruik die ruimte ook in de context met adverteerders, maar onze journalisten, we hebben er 1.400… We zijn aan het berekenen geweest dat we misschien wel het meeste aantal journalisten ter wereld in dienst hebben, is gewoon een leuk feitje en ik ben benieuwd of het waar is, maar 1.400 journalisten zijn elke dag om ruimte in te zetten om iets teweeg te brengen met content. Zo leuk. Dat mechanisme, daaraan draaien, en kijken wat je er mee doet, dat is leuk.



Filter
Wat nieuwsmerken doen, is spelen met het filter. Het nieuws is overal. Een mooi zinnetje dat ik laatst hoorde: ‘Het nieuws is overal, maar van wie wil je het horen?’ Als je er over nadenkt, klopt-ie. We hebben 1.001 concurrenten. Social; Twitter is bijvoorbeeld veel sneller in het verspreiden soms van nieuws dan de nieuwskanalen. Televisie heeft een bepaald soort impact. Maar als je echt wilt horen, als je het gekaderd wilt hebben, en als je het getoetst wilt hebben en je wilt het betrouwbaar hebben, dan komen wij aan bod. En dat is wel een positie. En waarom hebben we die plek veroverd, denk ik, omdat we een filter hebben dat mensen herkennen. Het filter dat jij bepaalt hoe je naar de wereld kijkt, het filter op de ruimte, bepaalt je succes. Als je je filter helder gedefinieerd hebt, dan kan je naar uitgekauwd nieuws gaan en toch weer iets toevoegen. Als je het juiste filter hebt, kan je evidente dingen toch een ander licht geven. Als je het juiste filter hebt, kan je exact hetzelfde nieuws behandelen wat alle andere kanalen en andere nieuwsmerken, of andere platformen ook doen, en toch iets toe te voegen hebben. Het filter bepaalt of jij iets toe te voegen hebben, want de wereld is complex genoeg. Er komt zoveel op je af, en je wil volgens mij, partners vinden, merken of wat dan ook, die jouw helpen filteren op een manier die jij prettig vindt. En dan heeft dat merk dus waarde. Als een merk niet voor jou filtert, en het geeft bijvoorbeeld nòg meer mogelijkheden, of het geeft je… Het is een leuke gedachte. Filter bepaalt of je succesvol bent, of niet.

