Endometriozis Nedir? Belirtileri ve Sebepleri Nelerdir?
Endometriozis ve Çikolata Kisti nedir?
Endometriozis, endometriyal bezlerin ve stromanın, uterus kavitesi dışında vücudun diğer doku ve organlarında yerleşmesiyle karakterize jinekolojik bir hastalıktır. Adet döngüsü sırasında dökülen endometrium (rahmin en iç tabaka hücreleri) tabakasının karın iç basıncı nedeniyle içeri çekilmesi ve yerleşmesi sonucu oluşur. En sık pelviste olmak üzere yumurtalıklar, fallop tüplerinde görülür.
Endometrium Nedir?
Kadınlarda rahim iç yüzünü kaplayan, her adet döneminde katmanlarından birini eksilten bir yapıdır. Her adet döngüsü sonrası muhtemel gebelik için kalınlaşma başlar.
Çikolata Kisti Nedir?
Endometriozis hastalığı nedeni olan endometrium tabakasınn doğru şekilde atılmaması çoğu kadında çikolata kistine neden olur.
Sağlıklı kadınlarda rahim içinde bulunması gereken endometrium tabakasının taşınarak başka yapılara tutunması, gelecek adet kanamalarında kan birikmesine neden olur. Bu birikmelerin sonucunda yumurtalık bölgesinde çikolata kisti (endometrioma) oluşumu görülür.
Endometriozis hastalığı bulunan kadınların yaklaşık dörtte birinde çikolata kisti oluşumu görülmektedir. Jinekolojk muayene ile tespiti yapıldıktan sonra tıbbi görüntüleme cihazları ile teşhis konulur. Kist çevresinde kanser görülme olasılığı da bulunmaktadır. Doktorun önerisi ve hastanın kararıyla ameliyat işlemi uygulanır. Çikolata kistinin tedavisi ya da ameliyat işlemi kadından kadına değişiklik göstermektedir.
Kadınlarda görülme olasılığı nedir?
Endometriosiz adet sırasında kanda değeri yüksek olan östrojen hormonu tarafından tetiklenir. Bu yüzden özellikle üreme çağındaki kadınların %10’unu etkilemektedir. Adet ağrısı gibi sanılan ancak büyük tehlikeler barındıran bu hastalık, dünya çapındaki yaklaşık 176 milyon kadını etkisine almaktadır.
Endometriozis’i adet ağrısıyla karıştırıp karıştırmadığınızı öğrenmek için bu yazımızı da okuyabilirsiniz.
Endometriozis neden görülür ve risk grubu kimlerdir?
Nedeni tam olarak saptanamamıştır. Ancak yaygın olarak düzensiz adet gören kadınlarda, bağışıklığın da düşmesiyle görülmektedir. Adet düzensizliği sonucu endometrium tabakası doğru şekilde dışarı atılmaz ve hastalık görülme olasılığı artar. Adet düzensizliği yaşamayan kadınlar dışında:
- 30 yaşından büyük ve daha önce doğum yapmamış kadınlarda,
- Çok zayıf kadınlarda,
- Genetik olarak yatkın kadınlarda,
- Üreme sistemi bozuklukları bulunan kadınlarda,
- Menopoza geç giren kadınlarda endometriozis hastalığı görülme olasılığı yüksektir.
Buna ek olarak, endometrium tabakasından kalan kalıntıların atılmasına yardımcı olduğu için, normal doğum yapan kadınlarda daha az rastlanmaktadır.
Endometriozis belirtileri nelerdir?
- Ağrılı yaşanan adet dönemleri,
- Yumurtalık bölgesinde yaşanan kramplar,
- Tuvalet ihtiyacı sırasında yaşanan ağrı görülmesi,
- Karın şişliği yaşanması,
- Sık idrara çıkma gibi durumlar sıklıkla yaşanıyorsa uzman bir jinekoloji hekimine başvurulmalıdır.
Endometriozis tanısı nasıl konulur?
Öncelikle hastanın detaylı anamnezi, şikayetleri kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından alınır. Hastalığın tanısı, endometrial dokunun; bez ve fonksiyon gören kısmının cerrahi olarak çıkarıldıktan sonra mikroskobik olarak görülmesi ile konulmaktadır. Ardından hasta hikayesi dinlenir ve gerekiyorsa gerekli tıbbi cihazlar ile teşhis devam eder.