Punk’s not sad: kritisch optimisme in tijden van hopepunk

door Robin

werk: Haruspex by Sannety | beeld: Hanneke Wetzer voor STRP

Punk was al lang voorbij toen ik er voor het eerst mee in aanraking kwam. Oké, er lagen CD’tjes van de Sex Pistols en The Ramones in onze auto en mijn moeder zong geregeld luidkeels mee met Patti Smith maar je kunt je afvragen hoe ‘punk’ punk in de jaren ’90 nog was.

De muziek waar ík niet onderuit kwam omdat mijn ouders er vroeger op gedanst hebben werd new wave: helder omschreven op Wikipedia als “een aanduiding van ongeveer elke vorm van moeilijk te classificeren popmuziek uit de periode 1977–1988”.

New wave beloofde ‘een nieuwe golf’ in de geschiedenis van rock-‘n-roll en lag daarmee in het directe verlengde van punk. Jong, boos en donker was de muziek die ze maakten en de kleding die ze droegen.

Ik werd groot met de liefde die ons uit elkaar zou scheuren en het hoopvolle tegengeluid van (opnieuw) een ‘new order’ om uiteindelijk mijzelf, 15 jaar later, van mijn ouders los te rukken met postpunkrevivalbands. Het allerergste? Dat ze mijn ‘net genoeg opslagruimte voor 30 nummers’-mp3-speler leenden om míjn muziek te luisteren.


Everything is a remix. En punk is misschien wel het meest iconische voorbeeld van een beweging die nooit niet bestaan heeft. Zodra er ergens in de wereld een geluid klinkt zal er elders altijd een tegengeluid te horen zijn.

Dat is waar nu, in dit “postpostpunkrevivaltijdperk”, ‘hopepunk’ om de hoek komt kijken: “een storytelling template voor #resistance” dat verder gaat dan mode en muziek.

Gecoined door Alexandra Rowland in een Tumblr blogpost in 2017, groeide hopepunk afgelopen jaar uit tot een literaire (online) beweging.

Rowlands’ hopepunk was een directe reactie op ‘grimdark’: een contentbeweging die focust op een pessimistische, vaak nihlistische kijk op de wereld. Een trend die ook in de ‘echte’ wereld voelbaar is.

“Hopepunk says that genuinely and sincerely caring about something, anything, requires bravery and strength. Hopepunk isn’t ever about submission or acceptance: It’s about standing up and fighting for what you believe in. It’s about standing up for other people. It’s about DEMANDING a better, kinder world, and truly believing that we can get there if we care about each other as hard as we possibly can, with every drop of power in our little hearts.” “Being kind is a political act.” — Alexandra Rowland, schrijver en ‘founder’ of hopepunk

Hopepunk zet het zweverige karakter van hoop, en alle synoniemen die daar bij horen, om in een bewuste, radicale keuze voor hoop en zelfbewustzijn, óók als de vooruitzichten somber lijken.

“Hopepunk is a sense of self-awareness about weaponizing kindness and optimism — and even emotion itself — in the face of that fight. Crying is also hopepunk, because crying means you still have feelings, and feelings are how you know you’re alive.” — Alexandra Rowland, schrijver en ‘founder’ of hopepunk

De nieuwe, literaire punkbeweging heeft inmiddels haar weg gevonden in de science fiction en fantasy wereld maar lijkt nog zoekende in ‘real life’.

Wie de kunst- en bovenal de techwereld echter in de gaten heeft gehouden weet dat de houding — die duidelijke vergelijkingen toont met het kritisch optimisme van STRP — niet nieuw is. Integendeel: ook tijdens STRP festival werd er opnieuw meermaals gesproken over een momentum, of ‘new wave’, waarin we hoopvolle scenario’s creëren om onze bestaande, dystopische blik op de wereld opnieuw te verruimen met een kritisch optimistisch perspectief. Zou die reactie er niet altijd al zijn geweest dan spraken we nu niet langer over dystopiëen maar alleen nog over onze realiteit.

Zijn ‘kritisch optimisme’ en ‘hopepunk’ daarmee dezelfde potpourri als ‘new wave’ en ‘punk’? Misschien. Maar dat de generaties na ons zichzelf opnieuw zullen verliezen in kritisch optimistische posthopepunkrevival-scenario’s. Dat hoop en weet ik zeker.

Verder lezen? Kan gewoon:
https://www.vox.com/2018/12/27/18137571/what-is-hopepunk-noblebright-grimdark