Neolitsko naselje na lokalitetu Borđoš

TAJNA SEDAM KAPIJA STARIH 7.000 GODINA Šta su arheolozi otkrili u naselju kod Novog Bečeja

Arheolozi su na jednoj od sedam kapija naselja Borđoš, starog 7.000 godina, našli 22 potpuno očuvane keramičke posude, što je prava retkost.

Neolitsko naselje na lokalitetu Borđoš, u kom je ranije nađena najstarija kašika od pečene gline u regionu, stara takođe 7.000 godina, ima sedam kapija, utvrdili su arheolozi geomagnetnim snimanjem. Zbog čega je ovo naselje imalo sedam kapija, ostaje tajna koju arheolozi pokušavaju da odgonetnu, a sada su proučavali jednu od njih. Ovo naselje, smešteno na nekadašnjem plodnom ostrvu Tise, inače pripada potiskoj kulturi, koja je imala žive veze sa stanovnicima naselja vinčanske kulture nešto južnije.

- Da naselje na Borđošu ima sedam kapija, zna se na osnovu geomagnetnog snimka. Uočili smo da postoji čitav sistem rovova koji su okruživali naselje i na poslednjem krugu, odnosno stepenu, postoji sedam kapija. Koliko nam je poznato, do sada je samo jednom rađeno arheološko istraživanje neolitske kapije, u Ujvaru u Rumuniji, i evo sad mi pionirski u regionu radimo isto — kaže Tijana Pešterac, šef Odseka za arheologiju Muzeja Vojvodine iz Novog Sada.

Ona objašnjava da kapije predstavljaju ulaze u naselje, ali da još ne može da se kaže da li se radi o odbrambenim rovovima, jer nauka tek treba da potvrdi njihovu prirodu i namenu.

Iskopavanja na ovom lokalitetu zajedno radi nemačko-srpski arheološki tim, a zahvaljujući opremi iz Nemačke urađena su geomagnetna snimanja, kojima su otkrivene kapije pod zemljom. Tokom istraživanja jedne od kapija, nađene su 22 cele keramičke posude, što je izuzetno retko.

- Na površini i u samim slojevima zemlje najčešće se susrećemo samo sa fragmentima keramike. Ovog puta imamo 22 cele posude i tek iskopavanjem njihovog sadržaja u laboratorijskim uslovima dobićemo ozbiljnije podatke o tome da li se eventualno radilo o urnama, jer je nađeno dosta spaljenih ostataka pored — kaže Pešterac.

Ona dodaje da je otkriveno i obilje životinjskih kostiju, što govori da su se stanovnici bavili stočarstvom, ali i veliki broj kamenih alatki.

Inače, ovo naselje se prostire na čak 40 hektara i imalo je stotinak kuća, a sve su izgorele.

- Ovo je ogroman prostor sa 23 lokacije, koje tek treba detaljno da istražimo, a do sada su urađene četiri kuće i jedna kapija. Nađeno je 250 kilograma keramike, kamene alatke i nožići, pa i od vulkanskog stakla, što znači da je doneto iz drugih regija — napominje Pešterac, uz napomenu da se otkriva tek deo po deo velike arheološke slagalice.

Nemci spremaju monografiju

Gosti iz Nemačke za jesen spremaju i veliku monografiju, u kojoj će biti prezentovano sve što je do sada nađeno. Istraživanja na Borđošu započeta su u proleće 2014. godine.


Originally published at www.blic.rs on September 14, 2016.