Fotoğrafta Bir Sonraki Devrim Çok Yakında Geliyor

Hasan Kasapoğlu
Sep 6, 2018 · 5 min read

Yazı : Stephen Mayes

Çeviren : Hazal Şahindoğan

Gelecekte “doğrudan fotoğraf” diye bir şey olmayacak.

Fotoğrafçılık hakkında daha fazla söz söylememenin vakti geldi de geçiyor. Bazılarının iddia ettiği gibi fotoğrafçılık henüz ölmedi sadece yaralı. Tıpkı kızlar ve oğlanlar hakkında konuşmayı bırakıp yerine kadınlar ve adamlar hakkında konuşmaya başlamamız gibi biz de fotoğrafçılıkta, farklı şekilde kullanmak, düşünmek ve konuşmak istediğimiz konular hakkında köklü değişiklikler yaptık. Bu kusurun altında yatan büyük değişikliğin farkında olmamak, iletişimin tarihsel durgunluğunda kendimizi soyutlamak ve ilginç ancak eski görsel bir dil kullanarak kültürün temel görüşünün silinmesi riskini göze almaktır.

Fotoğrafın “ergenlik dönemi” internet erişimli akıllı telefonların gelmesiyle birlikte tuhaf davranışlara şahit olduğumuz zamana kadar değil de, aslında teknolojinin analog cihazdan dijital cihaza geçtiği zaman olmuştur. İşte bu gerçekten ergenliğin başlangıcıydı. Bu şaşırtıcıydı ancak bütün bunlar oldukça doğal görünüyordu ve çıktığımız bu yolda karışıklıklar, hileler ve başka açıklayamadığımız yeni davranışlarla birlikte bir kaç aksilik yaşamamıza rağmen, bu fotografik topluluk iş akışında yaptığı bir takım düzenlemelerle birlikte geniş bir yer elde etti.

Ancak bu gözle görünür değişimler sadece daha büyük dönüşümlerin gelişim işaretleri ve daha önce hayal edilmemiş iki boyutun olasılıklarını araştıran, insanların hayal güçlerinin ötesindeki sınırları aştığı bir çağ meselesi oldu. Böylece, kendimizi dijital görüntülerin son derece değişken dünyasında, bilginin sınırsız hacmi için bir kanal ve çok boyutlu faaliyette bulunan, henüz hayal edilemeyecek uygulamalar ve teknolojiler içine girmiş olarak buluyoruz.

“Dijital sensör, sayısal bir hesapla mevcut fotonların üçte birini kullanarak ışığın optik kaydını değiştirdi.”

160 yıldır tanımladığımız fotoğrafçılık anlayışımız ve farklılaştırılmış mercek yapımı görüntüleri, fotoğraflanan nesne ile görüntü arasındaki fiziksel ilişki, optik bağlantısı ve dijital tutsaklık usulca ancak kesin bir gerçeklikle birbirinden ayrılmaktadır. Dijital sensör, sayısal bir hesapla mevcut fotonların üçte birini kullanarak ışığın optik kaydını değiştirdi. Yani, dijital görüntülerin üçte ikisi RAW dosyasından JPG veya TIF dosyası dönüştürme işlemine sokuldu. Bu bizim bildiğimiz gerçeklerden çok farklıydı.

Bazı ticari nedenlerden dolayı, fotoğraf makinesi üreticileri, görüntüdeki zar zor ayırt edilebilen eski fotoğraf ve tüketicilerin taklit ettikleri dijital görüntüleri yeniden oluşturma yöntemine dikkat ediyor ancak RAW verilerinin nasıl ele alınabileceği ve çeşitli yollarla nasıl yeniden yapılandırılabileceği hakkında bir kaç sınırlama var.

Hakikatin neye benzediğine dair bir fikir birliğine ulaştığımızdan beri, görüntüdeki objektif kayıt inancına ellerimizle sıkı sıkı kenetlendik. Ancak geleneksel yayıncılığın ve fotoğrafçılığın ötesindeki bu güçler zaten çoktandır bu yeni veri kaynağı üzerinde ve fotoğrafçılar takip etmeyi seçse de seçmese de kültür bununla birlikte ilerleyecek.

“Dijital dosya yapısının ve işleminin içerdiği farklılıklar, fotoğrafçılığın masum çocukluktan gençliğe dönüşüm hikâyesinin sonu değildir.”

David Campbell’in de Dünya Basın Fotoğrafları için görüntü bütünlüğü raporunda, “manipülasyon” gibi derin anlamlı bir kelimenin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini, henüz sayısal bir işlemden geçmemiş ve el değmemiş bir görüntü dosyasının varoluş ihtimalinden bahseder. Eski dijital yorumcu Kevin Connor “sayısal fotoğrafçılığın tanımı hala gelişmektedir ancak kamera kullanım alanı resim oluşturma cihazından, veri toplama aygıtına kadar değişebilmektedir diye düşünüyorum.” diyor.

Dijital dosya yapısının ve işleminin içerdiği farklılıklar, fotoğrafçılığın masum çocukluktan gençliğe dönüşüm hikâyesinin sonu değildir. Çok az insanın kavramak için uğraştığı, henüz fotografik görüntüsü üzerinde hayal edilemez ancak kaçınılmaz olan çok şey vardır. Taylor Davidson geleceğin fotoğraf makinesini bir uygulama ve bir yazılımdan ziyade çoklu sensör verilerini derleyen bir cihaz olarak nitelendirdi. Akıllı telefonun mikrofon, jiroskop, hızölçer, termometre ve diğer bütün sensörlerin hepsi, görsel verilerle bir araya getirilip, uygulama tarafından nasıl adlandırılırsa adlandırılsın verilere katkı sağlarlar. Bu bizim için dijital görüntü ile çoktandır var olan bağlılığımıza bir sınırlama değil.

Araç gerekçelerimiz bizi internete bağlarken GPS verilerine katkı sağlayan uydulara bağlıdır. Vikipedi, Google ve daha birçoğu halkın kullanımına açık kaynakların hepsi bizim veri bağlantılarımıza bağlıdır böylece nerede olduğumuzu, bizden önce burada kim olduğunu ve sosyal, siyasal ve ekonomik faaliyetlerle bağıntılarını biliriz. LIDAR veri entegrasyonunun en üst tabakasında olması (şu anda sadece bazı gelişkin uygulamalar) daha sonra yüz uygulaması, nesne tanıma yazılımı ve teknolojilerin doğuşunun göz önünde bulundurulmasıyla, sanal gerçeklik, anlamsal gerçeklik, yapay zekâ ve sayısal görüntü gibi akıllara durgunluk veren potansiyellerin farkına varılmaya başlandı.

“Foto muhabirlik dışında, “doğrudan fotoğrafçılık” diye bir şey olmayacak, ya fotoğrafçı tarafından ya da amatör kameranın kendisiyle her şey bir karışım, bir yorumlama, bir artış veya bir farklılık şeklinde olacak.”

Eğimli sensörlerin geliştirilmesi, ışığın tamamen farklı bir şekilde yorumlanmasını sağlayıp, bizi çok daha ileriye taşıyacak, fakat bunlar şimdilik gerçeklikten uzak bir hayal olarak görünmektedir. Hali hazırda olmakta olan ve olacak olan her şey giderek teknolojilerin sunuluşu gibi apaçık bir şekilde ve değişik görsel kültür ile sade belgelendirmenin ötesindeki beklentilerle bize eşlik ediyor.

Sayısal fotoğrafçılık bütün bu kaynaklar üzerine yoğunlaşmakta ve gerçekliğin bir resmini oluşturmak için görsel görüntü sağlamaktadır. Bu görüntü basit bir görsel kayıttan çok daha gelişkindir ve bilgi birikiminin daha derin düzeylerini birleştirmek için bir fırsat elde edilir. Fotoğrafçıların görüntüleri gördüğü gibi değil de, bildiği gibi yapması uzun sürmeyecektir. Mark Levoy önceden Stanford şimdi de Google’da “Foto muhabirlik dışında, “doğrudan fotoğrafçılık” diye bir şey olmayacak, ya fotoğrafçı tarafından ya da amatör kameranın kendisiyle her şey bir karışım, bir yorumlama, bir artış veya bir farklılık şeklinde olacak.” der.

Bu bilinmeyen toprakların içine doğru parende atar gibi, sanat tarihinde de bir an için meraklı bir geriye gittiğimizde 100 yıl önceki Kübist değişim yöntemlerinde ne gördüklerine dair benzer (her ne kadar analog olsa da) bir yaklaşım görülüyor. Picasso, Braque ve diğerleri bu dünyayı gördüklerine göre değil de, çoklu bakış açısı kullanarak daha derin bir anlam betimlemek için analiz edip ve yeniden oluşturdular.

Fotoğraf dünyası, daha photoshop gibi temel gereçlerle savaş halindeyken, şüphesiz ki biz Modernizimden çok Kübizm ile uyumlu bir yere taşıyoruz. Hitap ettiğimiz kitlemizin dinamik ve değişime duyarlı, zaman ve uzaydan ayrılmış ham görsel verilerinin gerçeğe statik iki boyutlu bir dikdörtgenden daha fazla bağlı olan, daha sofistike görüntüleri talep etmesi çok sürmeyecektir. Dünyada neler olup bittiği basit ve tamamlanmamış bir bilgiymiş gibi neredeyse bir yüzyıldır gerçeğin sesi olan siyah-beyaz fotoğraflara tekrar göz atacağız.

Bazıları bozulmanın tehlikesini görüp, saptanamayan hileleri tehdit olarak algılıyor. Görüntüleri okumak için yeni önlemler geliştirmemiz gerektiğine kesinlikle katılıyorum. Biz zaten olası ve imkânsız bilgiyi ayırt etme yeteneğine sahibiz ve yazılı gazeteciğin (tamamen yazarın sembolik şekilde gerçeği yorumlayabilme yaratıcılığıyla) nasıl okunması gerektiğini biliyoruz ve ne belgesellerle reklamları, ne de dergi kapağındaki fotoğrafla içindeki röportajı karıştırmıyoruz. Sahtekârlık her zaman için bir risktir ancak bir asırı aşkın tecrübelerimizden öğrendiğimiz kadarıyla, mekanik bir yönteme bizi koruması için güvenemeyiz. Yeni teamüller ve fotoğrafın icadından beri geliştirilmiş olan tüm sanatçılık, bilgiyi açıklamak için bulunan büyük fırsatlar ve şu anda hâlihazırda var olan daha tehlikesiz fikirler ve duygular su yüzüne çıkacak. Hikâye anlatımı için zenginleştirilmiş durumlar, gerçekliğe daha yakın olmak için törpülenip, yalınlaştırılmış 20. yüzyıl gazeteciliğinden daha fazla karmaşıklık sağlayacak, konu ve izleyici arasında eşi benzeri görülmemiş bir bağ kuracaktır.

Bu dönümde yeni güçler sürecin devamını sağlayacak. Akıllı telefonlarla birlikte bunun belirtileri çoktan ortaya çıktı. Fotoğrafın kültürel varlığındaki devrimci değişim, ne fotoğrafçılar, ne yayıncılar ne de fotoğraf makinesi üreticileri tarafından sürdürülebilmiştir ancak telefon mühendisleri ve olağanüstü yollarla görsel görüntü kullanan yeni teknoloji tarafından bu bizi yeni ve yabani topraklara atmaktadır. Zaten şu anda olan da bu, yeni uygulama ürünlerinde ve pazarı vuran hizmetlerde bu etkiye tekrar ve tekrar şahit oluyoruz.

Bunu yeni şeklinde tanınmamış görmemize rağmen ergenlik döneminde ilgilenilmiş ve yetişkinlik döneminde desteklenmiş olmasına borçluyuz. Alternatif yolu biliyoruz: biz boş yuvamızda ümitsizce oturup neyi yanlış yaptığımızı düşünürken, o dışarıda, kalabalığa karışıyor olabilir. İlk adım, fotoğrafçılığın bir zamanki çocuk hali hakkında konuşmayı bırakmak ve fotoğrafçılığın onca yıldır bildiğimiz duygusal anılarını terk etmek olacaktır.

Fotoğrafçılık ölümün çok uzağında olsa da yaralanmış görünüyor.

Kaynak : http://time.com/4003527/future-of-photography/

future-of-photography instagram sosyal-medya mobil-fotograf iPhoneography digital photography


Originally published at www.ifcollective.org.

ifcollective

ifcollective fotografik düşünce ve üretim kafası

Hasan Kasapoğlu

Written by

Fotoğraf ve Seyahat İnsanı

ifcollective

ifcollective fotografik düşünce ve üretim kafası

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade