Toàn cảnh hệ sinh thái tech startup Đông Nam Á

Tất cả mọi người đều biết rằng hệ sinh thái tech startup đang phát triển và ngày càng trở nên quan trọng ở khu vực Đông Nam Á. Để thực sự hiểu được bối cảnh hệ sinh thái này, chúng tôi đã thực hiện một số nghiên cứu giúp các bạn và thu lại được rất nhiều số liệu hữu ích.

1. Thị trường tech startup tăng trưởng vượt trội so với thị trường startup Đông Nam Á nói chung trong vòng 3 năm qua

Từ năm 2013, trong số 6 nước (Singapore, Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Philipines và Việt Nam), chúng tôi quan sát được 5 thị trường đã giảm nhẹ 10% so với CAGR (tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm) — chỉ có chỉ số VN Index của Việt Nam là đạt được nhiều hơn 10% so với CAGR. Con số này cho thấy sự tăng trưởng của thị trường Việt Nam chủ yếu được thúc đẩy bởi các chính sách của chính phủ, trái ngược với tỉ lệ CAGR 58% tài trợ tư nhân cho tech startup khu vực Đông Nam Á. Đông Nam Á cũng tiến từ 1 startup unicorn thành 7 startup unicorn trong khoảng thời gian 4 năm. Có thể dự đoán rằng, khi những startup này “đến tuổi”, chúng sẽ đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế khu vực.

2. 110 nhà đầu tư hoạt động, 2,2 tỉ USD ra đời từ 274 thương vụ chỉ trong năm 2016

Tới cuối năm 2016, số lượng nhà đầu tư mạo hiểm đã giảm trong khi các vườn ươm khởi nghiệp (accelerator/incubator) thì tăng lên đáng kể, bao gồm cả vườn ươm trong nước và nước ngoài. Dù vậy, số lượng các công ty đầu tư mạo hiểm vẫn tăng trong khu vực, từ việc hầu như không có công ty nào tăng lên con số 14 trong năm 2016. Các công ty đầu tư mạo hiểm nước ngoài đang dần tiến vào thị trường Đông Nam Á để tìm kiếm sự đầu tư mang tính chiến lược và sự mở rộng việc kinh doanh tiềm năng, trong khi những công ty địa phương đang ngày càng nhận ra rằng: tech startup đã và đang ngăn chặn sự phát triển của mô hình kinh doanh truyền thống.

3. Các thương vụ gọi vốn ở Đông Nam Á tập trung vào vòng gọi vốn hạt giống và series A

Những cơ hội lớn dành cho vòng gọi vốn series B trở đi luôn luôn sẵn sàng để giúp các startup vượt qua vòng series A. Các nhà đầu tư mạo hiểm với kinh nghiệm “scale” và mạng lưới quan hệ sẽ có lợi thế hơn trong việc tiếp cận các thương vụ tốt nhất. Mặc dù vậy, đối với các nhà đầu tư mạo hiểm Đông Nam Á, việc kêu gọi nguồn vốn lớn (hơn 150 triệu USD) từ các đối tác Đông Nam Á giới hạn khác là một thử thách lớn. Phần lớn nguồn vốn sẽ đến từ các đối tác nước ngoài.

4. Rất khó để có các thương vụ IPO lớn ở Đông Nam Á trong tương lai gần

Bursa Malaysia (MYX) và Philippine Stock Exchange (PSE) không còn được nhìn thấy bất cứ một thông báo quan trọng nào liên quan tới các thương vụ IPO của tech startup nữa. Mặc dù vậy, thị trường ACE của Bursa Malaysia, thị trường thay thế cho thị trường chính, đòi hỏi yêu cầu niêm yết ít nghiêm ngặt hơn, đã có một số công ty công nghệ không web 2.0 được liệt kê trên đó. Catalist, giống như ACE ở Singapore có mục tiêu tạo ra môi trường tương tự, nơi mà thành công của nó vẫn chưa được biết đến. Indonesia Stock Exchange (IDX) vừa ra mắt chương trình vườn ươm khởi nghiệp cho startup của họ. Nhưng điều này hầu như vẫn chưa phải là một dấu hiệu cho các thương vụ IPO lớn. Có thể một thương vụ IPO Garana trị giá 1 tỷ USD ở Mỹ sẽ tạo thêm sự tự tin cho các nhà đầu tư Đông Nam Á để có nhiều thương vụ IPO hơn nữa.

Với những số liệu đưa ra trên đây, có thể thấy thị trường startup Đông Nam Á đang ở giai đoạn nảy mầm khi sở hữu những startup có tiềm năng phát triển mạnh. Sớm nhận thức được điều này, các nhà đầu tư trong khu vực châu Á và nước ngoài đã và đang tiến sâu vào thị trường Đông Nam Á. Trong tương lai, với nguồn vốn lớn mà các nhà đầu tư nước ngoài mang lại, chúng ta sẽ sớm có các thương vụ IPO lớn trong khu vực, giúp Đông Nam Á bắt kịp tốc độ phát triển của cộng đồng startup trên thế giới.