ไร่นาสวนผสม

ต้นไม้ทุกพันธุ์เจริญเติบโตเต็มที่ได้เมื่ออยู่ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม

ชาวนาคนที่หนึ่งประสบปัญหาราคาข้าวตกต่ำ ต้นทุนในการทำนาต่อไร่เพิ่มสูงขึ้น ทั้งโรคและแมลงที่คอยรบกวนทำลายผลผลิตข้าวในไร่ของเค้า ห้าปีที่ผ่านมามีแต่ขาดทุน เงินสำรองที่เก็บไว้ใช้เลี้ยงตัวยามแก่เริ่มร่อยหรอ เค้าบอกกับตัวเองว่า “มันคงไปไม่รอดแล้วมั้ง นาข้าว” นั่งคิดนอนคิดอยู่หลายวัน เค้าตัดสินใจว่าจะลองเปลี่ยนมาทำไร่พริกแทนนาข้าวแล้ว

เช้าวันรุ่งขึ้นเค้าลงมือทันที … ขับรถมุ่งหน้าเข้าเมืองไปซื้อเมล็ดพันธุ์พริกขี้หนูชั้นดีมาหนึ่งกระสอบมาเพาะในโรงอนุบาล ผ่านไปหนึ่งเดือนต้นพริกก็แข็งแรงพอจะย้ายไปปลูกต่อในไร่แล้ว ทีละต้น … เค้าย้ายพริกไปปลูกร่วมกับข้าวในนาข้าวแบบนี้

ต้นพริกขี้หนูในแปลงข้าว

ผ่านไปสองสัปดาห์ แทนที่จะได้พริกขี้หนูมาขาย เค้ากลับได้ซากต้นพริกที่ยืนต้นตายเพราะรากเน่า … ทำไมความตั้งใจดีของเค้าถึงล้มเหลว ทำไมความพยายามในการเปลี่ยนแปลงถึงกลายเป็นหายนะ


ชาวนาคนที่สองประสบปัญหาราคาข้าวตกต่ำ ต้นทุนในการทำนาต่อไร่เพิ่มสูงขึ้น ทั้งโรคและแมลงที่คอยรบกวนทำลายผลผลิตข้าวในไร่ของเค้า ห้าปีที่ผ่านมามีแต่ขาดทุน เงินสำรองที่เก็บไว้ใช้เลี้ยงตัวยามแก่เริ่มร่อยหรอ เค้าบอกกับตัวเองว่า “มันคงไปไม่รอดแล้วมั้ง นาข้าว” นั่งคิดนอนคิดอยู่หลายวัน เค้าตัดสินใจว่าจะลองเปลี่ยนมาทำไร่พริกแทนนาข้าวแล้ว

เช้าวันรุ่งขึ้นเค้าลงมือทันที … ขับรถมุ่งหน้าเข้าเมืองไปซื้อเมล็ดพันธุ์พริกขี้หนูชั้นดีมาหนึ่งกระสอบมาเพาะในโรงอนุบาล ระหว่างนั้นเค้าลงทุนลงแรงปรับเปลี่ยนพื้นที่นาข้าวส่วนหนึ่งให้เป็นที่ดอนน้ำไม่ขัง ไถหน้าดินขึ้นมาตากแดด ก่อนไถกลบและใส่ปุ๋ยบำรุงดินรอไว้ ผ่านไปหนึ่งเดือนต้นพริกก็แข็งแรงพอจะย้ายไปปลูกต่อในไร่ได้พอดี แบบนี้

แปลงพริกขี้หนูข้างนาข้าว

ผ่านไปอีกหนึ่งเดือน ต้นพริกเริ่มมีผลผลิตออกมาให้เค้าเก็บเกี่ยวเพิ่มรายได้และเติมเต็มความหวังอันเรืองรองของเค้า เค้าเริ่มขยายไร่พริกของเค้าอย่างต่อเนื่อง ผ่านไปหกเดือนจากพื้นที่แค่สองงาน (ครึ่งไร่) กลายเป็นสามไร่ รายได้ที่เข้ามาจากไร่พริกช่วยให้เค้ามีฐานะที่มั่นคงขึ้น ไม่ต้องพึ่งพาแค่รายได้จากนาข้าวเพียงทางเดียว … มีนาข้าวแล้ว มีไร่พริกแล้ว ปลูกอ้อยเพิ่มดีมั้ย? เค้าตั้งคำถามกับตัวเอง … ณ จุดนี้ ความตั้งใจดีของเค้าประสบความสำเร็จ ความพยายามในการเปลี่ยนแปลงกลายเป็นการตัดสินใจที่ดีที่สุดในชีวิตเค้า


ต้นข้าวในนาก็เหมือนคนเลือดเก่า ต้นพริกขี้หนูก็เหมือนคนเลือดใหม่ ต่างคนต่างต้องการพื้นที่ของตัวเอง ต้องการสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมที่ในการอยู่รอด เติบโตและออกดอกออกผลให้ผู้ปลูกได้เก็บเกี่ยว ต้นข้าวไม่มีทางรอดในไร่พริกฉันใด ต้นพริกก็ไม่มีทางเติบโตในนาข้าวฉันนั้น

ถ้าอยากให้ต้นพริกอยู่รอดและเป็นอนาคตได้ เริ่มต้นวันนี้ … เตรียมสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมในการเจริญเติบโตของพวกเค้า นั่นหมายถึงที่ดอนน้ำท่วมไม่ถึง ที่ที่ต้นข้าวไม่มีทางเบียดเบียนและแย่งอาหารจากพวกเค้าได้ เริ่มต้นวันนี้ … ดึงคนเลือดใหม่ คนที่เป็นเกรดเอของคุณออกมาอยู่ในพื้นที่ที่พวกเค้าจะฉายแสงเปล่งประกายและเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงไปสู่สิ่งที่ดีกว่าได้เต็มที่

ถ้าเลือกได้ เราจะเป็นชาวนาคนที่หนึ่งหรือคนที่สอง?


การเปลี่ยนแปลงไม่ได้เกิดจากคนหมู่มาก แต่เกิดจากคนหมู่น้อยที่มีพลัง — ศุ บุญเลี้ยง

ขอบคุณพี่ปอมที่แนะนำประเด็นนี้ครับ คนหมู่น้อยที่มีพลัง คีย์เวิร์ดคือ “หมู่” ผมเชื่อว่าช่วงเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงการอยู่รวมกลุ่มกันของคนที่เชื่อเหมือนกัน คิดคล้ายกัน และมีความตั้งใจดีแบบเดียวกันเป็นเรื่องสำคัญ … ให้โอกาสพวกเค้าแสดงฝีมืออย่างเต็มที่ ผลลัพธ์ที่ได้จะเป็นหลักฐานที่หนักแน่นในการขยายขอบเขตการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ออกไปในส่วนอื่นขององค์กร

ความคิดผมคนเดียวล้วนๆ ไม่มีทฤษฎีหรืองานวิจัยรองรับ ไม่มีประสบการณ์การเป็นเกษตรกรด้วย … เขียนจากสิ่งที่ผมคิดและตั้งใจจะทำ

Show your support

Clapping shows how much you appreciated Piyorot’s story.