"Beter worden doe je niet voor jezelf"

Roos van Bree — Foto: ©Elsemarie de Boer

Roos van Bree (19) vecht al sinds haar diagnose in 2016 tegen anorexia. Ze schreef het boek “Met volle angst vooruit” over haar ervaringen met de ziekte. Daarmee hoopt ze mensen te laten zien wat anorexia werkelijk inhoudt en dat een eetstoornis niet alleen om eten draait. Ze heeft veel tijd doorgebracht in de kliniek, maar is daar nu bijna klaar. “Dat is best wel eng want je wordt echt losgelaten en ik ben bang dat ik een terugval krijg.”

Vleesetende bacterie
“In 2015 ging ik met mijn school naar Afrika”, om haar nek hangt een kettinkje met het Afrikaanse continent erop. “Ik denk dat ik daar mijn eetstoornis heb ‘opgelopen’. Ik heb daar een vleesetende bacterie opgelopen waardoor ik een half jaar na terugkomst ziek werd in Oostenrijk. Veertien anderen werden daar ook ziek, dus dacht ik er niet veel van. Maar drie weken na thuiskomst was ik nog steeds niet beter. Ik had 42 graden koorts en ging naar het ziekenhuis maar daar konden ze niks vinden. Na elf dagen is er een vleesetende bacterie gevonden. Ik kreeg daar antibiotica voor, maar dat bleek de verkeerde geweest te zijn. De bacterie werd nog groter en uiteindelijk belande ik 35 dagen in het ziekenhuis.

Roos in het ziekenhuis — Foto: privéfoto

Ik verloor daar vijftien kilo en mocht niet eerder weg totdat het gewicht er weer aan was. Dat vond ik toen nog niet zo erg, want er was echt niks meer van me over.” Doordat Roos niet veel kon eten kreeg ze sondevoeding toegediend. “Daar kwam ik heel snel van aan. Eerst had ik het niet echt door maar opeens was ik gewoon dikker. Daar schrok ik van. Ik denk dat daar mijn eetstoornis is ontstaan en niet door naar modellen te kijken.”

Op dat moment had Roos nog niet door dat een eetstoornis zich aan het ontwikkelen was. “Ik had wel door dat ik geen snoepjes meer at, maar dat heeft iedereen toch weleens? Ik was gewoon wat aan het lijnen, dacht ik. Na het eten ging ik vaak naar het toilet en was ik bezig met compenseren wat ik had gegeten.” Haar ouders kwamen erachter en hebben meteen hulp gezocht. “Maar het ziekenhuis kon me niet helpen. Ik ben toen op de wachtlijst gezet voor de Rintveld kliniek in Zeist. Daar moest ik een vragenlijst invullen als intake en daar kwam uit dat ik 100 procent anorexia heb.”

In de kliniek
Haar eerste opname was toen Roos zeventien was. “Ik zag daar lotgenoten en zag hoe zij aten en deden. We deden precies hetzelfde. Daar kwam ik erachter dat ik echt ziek was.” Beter worden doe je niet voor jezelf, volgens Roos. “Ik wil best wat eten, maar dan moet er iets voor tegenover staan. Want ik deed het echt niet voor mezelf, ik wilde helemaal niet aankomen.”

“Buiten de kliniek was het makkelijk, daar had ik pure controle"

Bij haar tweede opname zat ze elf weken in de kliniek. Soms mocht ze een weekend naar huis, als dat kon. Er werd toen een behandelplan voor Roos gemaakt. Ook werd er aan haar gevraagd hoe ze dat waar wilde maken. “Ik had geen idee en het boeide me ook niet.”, vertelt Roos. “Buiten de kliniek was het makkelijk, daar had ik pure controle. Dan kan ik makkelijker met eten omgaan, want dan bepaal je zelf hoeveel calorieën je binnen krijgt. In de kliniek kon dat niet meer.”

“Mijn lichaam was te slecht om eten aan te kunnen dus hoefde ik niet veel te eten. Dat vonden mijn ouders heel erg, maar ik dacht: wat ben je lekker bezig.” Roos werd op de refeedingB lijst gezet. Dat is een lijst die mensen krijgen wanner ze weinig kunnen eten. Het is een soort eetschema met tijden en hoeveelheden waar Roos zicht aan moest houden. “Op die lijst stonden dingen zoals pindakaas, bananen en chocolade. Allemaal dingen die ik niet lekker vind. Ik heb het toen wel gegeten, maar toen ik de volgende dag op de weegschaal stond, gaf die aan dat ik juist was afgevallen. Toen dacht ik: zie je wel? Waarom heb ik dat dan allemaal gegeten? Het heeft toch geen nut.”

De volgende dag was ze wel aangekomen. “Als je aankomt moet je eigenlijk blij zijn, maar dat is niet zo. Niemand in die kliniek is blij als ze aankomen. Je wordt eigenlijk gestraft als je blij bent, want dan ben je afgevallen.”

Roos van Bree — Foto: ©Elsemarie de Boer

Onbegrip
Volgens Roos zijn er veel mensen die een eetstoornis niet snappen. “Eten is heel gewoon voor iedereen. Maar bij mij werd eten een steeds groter ding. Eten voelde alsof ik een brandend huis in moest lopen. Ik kon aan niks anders meer denken dan eten en het verbranden ervan. Mensen snappen dat gewoon niet. Dat gold ook voor mijn vriendinnen.”, vertelt Roos. “Ik heb me heel eenzaam gevoeld, want ik verloor vrienden. Aan de ene kant snapte ik wel dat ze weggingen, want hun leven ging door terwijl die van mij stil stond. Ik zat steeds in de kliniek. Maar aan de andere kant denk ik dat ze er gewoon voor me hadden moeten zijn, zoals echte vrienden.”

"Je wordt eigenlijk gestraft als je blij bent, want dan ben je afgevallen”

Ook in de kliniek voelde Roos zich niet begrepen. “Als je geen eetstoornis hebt, zal je het nooit helemaal begrijpen.Mijn begeleiders dus ook niet.” Ze heeft in die tijd veel steun gehad aan de andere patiënten in de kliniek. Zij snapten wel wat er in haar hoofd omging. “Een eetstoornis draait niet om het eten, het draait om die controle.”

Controle
De controle moet Roos steeds meer loslaten en dat lukt de ene dag beter dan de andere, vertelt ze. “Vooral in het weekend merk ik het. Dan ga ik uit en ga ik de hele dag al compenseren met eten. Ik voel me dan steeds heel schuldig als ik iets eet. Ik kan enorm genieten van pizza maar de dag erna heb ik wel een schuldgevoel.”

Aanstaande vrijdag hoort ze wanneer ze voor de laatste keer na de kliniek zal gaan. “Dat is best wel eng want je wordt echt losgelaten en ik ben bang dat ik een terugval krijg.” Ze wordt dan uitgeschreven bij de kliniek en mocht ze een terugval krijgen, zal ze waarschijnlijk drie maanden moeten wachten voordat ze weer in de kliniek terecht kan. “Maar als ik nu niet weg ga, weet ik nooit of ik het alleen kan. Ik moet los van die kliniek komen.”

“Een eetstoornis draait niet om het eten, het draait om die controle.”

Het gaat moeilijk worden maar Roos wil er echt voor gaan. “Ik weet van al het eten hoeveel calorieën erin zitten. Dat was altijd heel fijn, want dan wist ik precies hoeveel calorieën ik binnen kreeg. Maar nu maakt dat het herstellen nog moeilijker.”

Tekst gaat door onder foto

Roos van Bree — Foto: ©Elsemarie de Boer

Strijd
Veel anorexiapatiënten hebben last van een stemmetje in hun hoofd. Die stem vertelt ze dat ze nog minder moeten eten en moeten ophouden met aankomen. “Die stem lijkt heel veel op je eigen wil en het is ook in je eigen stem”, vertelt Roos. “Je zegt het dus eigenlijk tegen jezelf, terwijl je dat helemaal niet wilt. Ze zijn bijna niet van elkaar te onderscheiden en dat maakt het zo moeilijk.”

"De impact van anorexia wordt onderschat"

“Veel mensen denken ‘Oh je eet weer, dan ben je dus genezen.’. Maar dat is niet zo. Anorexia is niet iets waar je in één keer vanaf bent. Veel mensen denken bij anorexia aan graadmagere meiden en ook in de media worden anorexiapatiënten zo neergezet, helemaal na de documentaire ‘Emma wil leven’. Natuurlijk is dat een deel van anorexia maar er is meer dan dat. Er is ook strijd als je bent aangekomen en uit de kliniek bent. Ik denk dat de impact van anorexia wordt onderschat.Ik denk wel dat je kan genezen van anorexia maar het zal altijd een gevecht blijven.”

Gewoon Roos zijn
Bij de vraag over waar ze zichzelf over een paar jaar ziet kijkt Roos even bedenkelijk omhoog, maar antwoord dan snel. “Ik wil uit de kliniek blijven. Lekker mijn diploma halen en dan werken. Ik zou later ook graag voor Artsen Zonder Grenzen willen werken en weer terug naar Afrika gaan.”

Na alles wat haar in Afrika is overkomen heeft ze nog steeds een grote liefde voor het land. “Afrika heeft me in zekere zin veel gebracht. Door mijn ziekte ben ik dichterbij mijn familie gekomen, heb ik een boek geschreven en heb ik mijn beste vriendin leren kennen in de kliniek. “Niemand die in Afrika het woord anorexia kent”, vertelt ze. “Daar is het echt een soort van luxe ziekte. ‘Oh jij wil niet eten? Geef dat eten dan maar hier’. Ik word er niet raar aangekeken en kan gewoon Roos zijn.”


Meer te weten komen over anorexia en de ervaringen van Roos hiermee?
Je kunt het boek ‘Met volle angst vooruit’ bestellen door Roos een bericht te sturen op haar Instagram. Klik dan
hier.
Roos met haar boek 'Met volle angst vooruit' — Foto's: ©Elsemarie de Boer

Lezersvraag: Dacht/denk jij dat iemand na een behandeling in de kliniek meteen genezen kan zijn van een eetstoornis?