Een wereld vol vergissingen in de Grote Encyclopedie van Misvattingen
De Grote Encyclopedie van Misvattingen | Hans van Maanen | Amsterdam 2019 | 319 bladzijden | 15 hoofdstukken
Onze hersenen zitten vol met misvattingen. Dit is de kernzin die je haalt uit het boek de Grote Encyclopedie van Misvattingen. Zo bestaan er zelfs zoveel vergissingen dat de Kleine Encyclopedie van Misvattingen een normale Encyclopedie werd en deze zich uitbreiden tot dé Grote Encyclopedie in 2019.
Hans van Maanen is wetenschapsjournalist en schreef in 1989 de eerste versie van dit boek, toen nog; de “Kleine encyclopedie van misvattingen”. Na een paar jaar was het volgens de schrijver al duidelijk dat het een uitbreiding nodig had en zo ontstond — de wat dikkere — tweede editie. Waar de uitgever al had voorgesteld het woord ‘kleine’ uit de tekst te halen, besloot van Maanen in 2019 het boek nóg verder uit te breiden en zo komen we aan bij het onderwerp van deze recensie: de Grote Encyclopedie van Misvattingen.
De inhoudsopgave van het boek lijkt op een middelbare schoolrooster met vakken als taal, rekenen, aardrijkskunde en geschiedenis. Dit vertaalt zich in hoeveel men aan het denken wordt gezet tijdens het lezen van dit boek. Bij elk aangekaart misverstand, leert de lezer meer, dat is als je niet alles al wist. Het gaat over grote en kleine misvattingen van muilezels die in principe onvruchtbaar zijn tot het tropisch regenwoud is de long van de wereld.
Hoewel het boek uit 319 pagina’s bestaat, is er weinig om écht over te vertellen. Een encyclopedie is ook niet goed te recenseren. Wel is te zeggen dat van Maanen goed zijn onderzoek heeft gedaan. Hij is naar eigen zeggen met elke misvatting naar een deskundige geweest om er zo goed als zeker van te zijn dat zijn visie op bepaalde feiten kloppen.
Er is niet echt een goede verhaallijn, of überhaupt een lijn in het boek te vinden. De tekst bestaat uit losse feiten — lees: misvattingen — die onder het aangegeven onderwerp vallen. Voor een diepzinnig boek moet je dan ook niet bij de Grote Encyclopedie zijn, maar om je algemene kennis wat op te krikken is het een sterk boek met leuke feitjes.
Maar hoe weet ik dat nou, onze hersenen zitten namelijk vól met misvattingen.