“Tüm yolculuklar evin sokağından başlar”

Gizem Kıygı
Aug 9, 2018 · 3 min read

Alice Ferguson, kent aktivisti, İngiltere’de yaygınlaşan Playing Out hareketinin kurucusu ve bir anne. Çocukluğundaki mahalleyi “Benim dünyamdı,” diye anlatıyor. Kendisi sokakta çok oynamış. Kendi çocuğunun sokakta oynayamadığını görünce, sorunu tespit edip çözmeye karar vermiş ve komşularıyla birlikte Playing Out’u kurmuş.

Sokak ve Çocuk dosyamız için kendisiyle röportaj yaparken yaptıkları işlerden sürekli “Ebeveynlik yaklaşımının mekana yansıması” diye bahsetti. Bu yaklaşımın içeriğini de “Çocuğa güvenmek ve hakkı olan alanı ona sağlamak için çaba göstermek” şeklinde tanımlıyor.

Alice Ferguson

Playing Out İngiltere’de yaygın bir ebeveyn hareketi. Çocukların kendi kapılarının önünde oynaması gerektiğini savunuyorlar. Sitelerinde yazan açıklamayla Playing Out “Yeni bir şey değil, çocuğun kendi kapısının önünde bir topa vurabilme özgürlüğü!” İngiltere’de bu özgürlüğü kısıtlayan unsurun sokaktaki araç trafiği olduğunu söylüyor Ferguson. Ebeveynlerin yaptığı ise yerel idareye bir dilekçe yazıp belirli günlerde araç trafiğini kapatmak. Böylelikle sokak işler kılınıyor.

“Sokağı bir kere kapatıp dışarı çıktıktan sonra ekstra hiçbir şey yapmaya gerek kalmadı” diyor, “çocuklar hemen yapacak bir şeyler buluyorlar. Bu deneyim komşuluk ilişkilerimizi de geliştirdi”.

İyi ebeveynliğin 50 tonu

Bir ebeveyn olarak Playing Out’tan sonra hayatında nelerin değiştiğini ve motivasyon kaynaklarını özellikle merak ettim. Farklı coğrafyalar ve politik koşullarda yaşadığımız gerçeğini unutmadan, fiziksel güvenlik tehdidi karşısında sokaktan çekilmeyi reddederek bireysel inisiyatif almış bir ebeveynin taşıdığı hissiyatı dinlemek ilgi çekiciydi. Çünkü Ferguson bunu “İyi ebeveynlik” olarak tanımlıyor.

“Playing Out’tan önce de çocuğun olabildiğince bağımsız olmasına özen gösteriyordum”, diye anlatıyor, “Benim çocukların kendi akranlarına göre oldukça erken bir yaşta kendi başlarına okula gitmeye başladılar. Diğer ebeveynler ve öğretmenler tarafından yargılandığımı hissettiğim zamanlar da oldu. İyi ebeveynlik çocukla sürekli birlikte olmaktır gibi bir algı var çünkü. Playing Out bana bu anlamda bir güven verdi. Çocuklarıma güvenmekle doğru şeyi yapıyorum hissiyatı. Birlikte hareket ettiğim insanlar da aynı yaklaşıma sahipler, yalnız değilim. Bunu hissetmek değişime dair de umut verici.”

Çocuklar için sokak ne demek?

Bu sorunun cevabını gördüğü değişimle birlikte veriyor Ferguson, “Sokak çocuğa ait olduğunda, basit bir şekilde kendisi olabildiği bir alan, hayatının bir parçası”. Aitlik hissini vurguluyor, “Biz sokağı kapatmadan önce çocukların sokağa dair bir aidiyetleri yoktu. Bunu hiç düşünmemişler bile. Bir keresinde biz sokaktayken bir kız geldi ve ‘Çok güzel bir yer’ dedi. O zaman düşündüm, çocuk sokağı benimsediğinde ve özgürlük tanındığında çok sıradan hatta belki çirkin denebilecek bir sokak bile onun gözünde güzel bir yere dönüşebilir. Evin genişletilmiş hali gibi bir yere, insanlarla iletişim kurabileceği bir yere”.

Bunun mahalledeki anlamına değiniyoruz sohbet ederken, hareketin ismi Playing Out olsa da Ferguson amacı oyun oynamakla sınırlandırmıyor çünkü “Birlikte yaşadığımız bir insan kominitesinin varlığı hissedilmeli. Sokak çocukların yeni insanlarla, kendilerinden farklı yaşlarda, farklı temellerden gelen insanlarla tanışma yeri olmalı. Çocuğun kendi ihtiyaçlarını karşılayabilecek alışverişi yapabildiği bir yer olmalı. Bu zaten hayatı öğrenmek demek, çocuğun hayatı ve kendisini tanıması demek. Çocuk çalışmaları yapan Tim Gill’in bir sözü var, ‘Bütün yolculuklar evin sokağından başlar,’ diyor. Ben bu sözü çok gerçek buluyorum. Aslında her şeyin özeti bu”. Playing Out’un Ferguson’un evinin sokağından İngiltere’nin tüm kentlerine yayılan yolculuğunun özeti de bu.

Çocukluklarındaki sokağın potansiyellerini çocuklarına taşımayı amaç edinmiş ebeveynlerin oluşturduğu bu hareketin çalışmalarını, ilham aldıkları kaynakları ve çocukların deneyimlerini playingout.net sitesinden takip edebilirsiniz.

Kent ve Çocuk

Çocukları ve çocukluk deneyimini odağa alan şehircilik girişimi. Çocuğun kent deneyimine dair bilgi üretimi, atölyeler ve tasarım uygulamaları yapar.

Gizem Kıygı

Written by

#kentveçocuk co-founder / urban planner / urban historian

Kent ve Çocuk

Çocukları ve çocukluk deneyimini odağa alan şehircilik girişimi. Çocuğun kent deneyimine dair bilgi üretimi, atölyeler ve tasarım uygulamaları yapar.

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade