Az Kodla Çok İş Yapanlar

Emrah Önder
Feb 2 · 6 min read

Umarım okumuşsunuzdur, geçenlerde “No Code/Low Code” yaklaşımı ile ilgili giriş niteliğinde “Az kod çok iş yapar mı?” başlıklı bir yazı yazmıştım. Kabaca konsepti tanıtmış, geleneksel yazılım geliştirme yöntemleriyle de kıyaslamıştım.

Yazımın sonunda bahsettiğim üzere şimdi de az kod platformlarından bahsetmeye çalışacağım. Öncelikle belirtmem gerekir ki bir çok az kod platformu mevcut, hepsini tek tek tanıtmak mümkün değil. Bazı platformların da full-code sürümlerinin yanında az kod seçenekleri de mevcut. O yüzden hem internet aramalarında öne çıkan hem de Gartner, G2 gibi danışmanlık firmalarının az kod kategorisinde değerlendirdiği platformlardan örneklemeler yapacağım.

Dünyadan örneklerle başlayalım, alfabetik sırayla gidelim.

Appian

Az kod platformlarının öncülerinden olan Appian, 1999 yılında kurulmuş bulut sistemlerine yoğunlaşmış ve piyasa değeri 15 milyar Amerikan doları seviyesinde olan bir şirket. Şirketin az kod platformu olan Appian Quick Apps, herhangi bir teknik bilgiye sahip olmadan, sürükle-bırak yöntemiyle mobil uygulama geliştirmeye imkân sağlıyor. Ücretsiz deneme için başvuruda bulunuyorsunuz ancak önce bir onay mekanizmasından geçmek gerekiyor. Ücretsiz sürümü birçok özelliği barındırıyor ancak yerelleştirme gibi önemli özellikler için ödeme yapmak gerekiyor. Üst paketler ise küçük işletmeler için biraz pahalı görünüyor.

Mendix

2005 yılında Hollanda’da kurulan Mendix, 2012 yılında Amerika Birleşik Devletleri’ne taşındı ve 2018 yılında 730 milyon dolar gibi ciddi bir rakam karşılığında Siemens tarafından satın alındı. Firma, az kod destekli mobil ve web uygulamaları geliştirmeye yarayan web tabanlı Mendix Studio ile Mendix Studio Pro adlı masaüstü uygulamasını sunuyor. Herhangi bir onay beklemeksizin üye olup çalışmaya başlayabileceğiniz platformu ben de deneme fırsatı buldum.

Web tabanlı olan Mendix Studio bence daha kullanıcı dostu bir arayüz sunarken, Java destekli özel aksiyonlar ekleme, version kontrol, değişiklikleri izleme gibi özelliklerle Studio Pro daha kapsamlı bir geliştirme deneyimi sunuyor. Belirtmeden geçmeyeyim ücretsiz sürümde sadece bir adet uygulama yaratmanıza izin veriliyor ayrıca özel veritabanı, yedekleme gibi hizmetler ne yazık ki bulunmuyor. Üst paketler de biraz el yakıyor.

OutSystems

Avrupa’da doğup ABD’ye taşınan bir başka bir az kod platform girişimi olan OutSystems, 2018 yılında 360 Milyon Amerikan doları yatırım aldı. SAP entegrasyonu ile beraber birçok özelliği içerisinde barındıran masaüstü uygulaması üzerinde hızlıca mobil uygulama geliştirebiliyorsunuz. Ücretsiz sürümü ile ücretli olanları arasındaki farklar özellik bazında olmayıp depolama alanı, yükleme ortamı gibi işletmenin ihtiyaçları paralelinde satın almak durumda olacağı şekilde yapılandırılmış. Böylece küçük ve orta ölçekli firmalar için cazip bir seçenek olacaktır.

Ücretsiz sürümü hemen kullanmaya başlayabiliyorsunuz. Ben de hemen hevesle denedim. İtiraf etmem gerekirse daha önce yazdığım Mendix’in Studio seçeneklerinden daha iyi bir kullanıcı deneyimi sunuyor ve uygulamaları mobil marketler için hızlıca paketleyebiliyorsunuz. Bir güzel özelliği de eğer uygulamanızı PWA (Progressive Web App) olarak sunmak isterseniz kendi bulut yapısı üzerinden sunmaya anında başlayabiliyorsunuz.

Oracle Application Express

Kısaca Oracle APEX olarak anılan platform, geçmişi 2004 yılında ilk yayınlanan Oracle HTML DB ürününe dayanan oldukça eski bir ürün. 2006 yılında şimdiki adını alan ve ücretsiz Oracle Express Edition ile dağıtılmaya başlanan ürün, tarayıcı üzerinde çalışan bir geliştirme ortamı üzerinde Oracle veri tabanları ile ilişkili olarak hızlı web uygulamaları yaratmaya yarıyor. Son sürümü ile REST API iletişimi konusunda ciddi güncellemeler alan ve kullanıcı deneyimini geliştiren platformun ne yazık ki sadece 30 günlük bir deneme süresi dışında ücretsiz bir paketi bulunmuyor.

Salesforce Lightning Platform

Oracle anılmışken diğer bir dünya devi, Salesforce anılmasa olmazdı.

“Herhangi bir cihaz için modern uygulamalar geliştirmek üzere gerekli araçlara sahip ol”

sloganıyla pazarlanan platformun Oracle gibi ne yazık ki ücretsiz sürümü mevcut değil.

Oracle, Salesforce gibi yazılım devlerinin az koda olan bu ciddi yatırımı, az kodun geleceğinin de ne kadar parlak olacağını gösteriyor bence.

Shopify

Listemize tanıdık bir ürünle devam edelim. E-ticarete ucundan kıyısında bulaşan hemen hemen herkesin duymuş olabileceği Shopify, dakikalar içinde kendi e-ticaret uygulamanızı kurmanızı ve kendi sunduğu ödeme yöntemi ile de başka hiçbir işleme gerek kalmadan satışa başlamanızı sağlıyor. Aylık 29 Amerikan dolarından başlayan paketlerinin yanı sıra 30 günlük deneme süresi ile ihtiyacınıza karar verebiliyorsunuz. Ben de kendime bir demo sitesi yapıverdim.

Daha birçok platform ve araç elbette mevcut. Başta da dediğim gibi amacım konu hakkında bir miktar daha derinlik kazandırmak. Listeye ek olarak 200’den fazla hiç kod ve az kod temelli aracın listelendiği Nocode 3.0 sitesini de ziyaret etmenizi öneririm.

Gelelim Türkiye’den doğan örneklere.

Kuika

2015’te San Francisco’da kurulmuş olmasına rağmen yerli bir girişim olan Kuika da az kodla hızlı mobil çözümler sunuyor. Kurucuları ve çalışanları ile daha önce Netsis’te çalışırken beraber çalışma fırsatı bulduğum için diğer girişimlere nazaran daha çok bilgi edinme ve deneme fırsatım oldu. Umarım vaktim olur da sadece bu girişime özel bir seri hazırlarım. Şu an için ücret konusunda bir bilgilendirme sayfası henüz mevcut değil ancak demo talebine hızlıca dönüş yapıyorlar.

Geçtiğimiz yıllarda Vela Partners ve SySTEM Capital’den yatırım alan firmanın “Designer” ve “Builder” adlı, tarayıcıda çalışan iki ürünü bulunuyor.

Builder ürünü benzerleri gibi sürükle — bırak mantığı ile çalışıyor. çıktı olarak hem ön yüz (front-end), hem de arka yüz (back-end) içeren bir web / mobile uygulama veren Builder, REST API bağlantısı, dahili veritabanı desteği, C# kodu ile özel kodlar yazabilme gibi dünyadaki alternatifleriyle yarışan özelliklerinin yanında, gerekli ayarlar yapıldığı takdirde otomatik Android APK paket yaratma özelliği de mevcut.

Yeni proje yaratıldığında Android projelerinin bir benzeri şeklinde olan soldan menüye sahip bir ekran otomatik yaratılıyor.

Açıkçası grid yapısı içinde bileşenlerin rahatlıkla yerleştirmesi, bileşen özelliklerinin hemen yandaki tabdan rahatça düzenlemek ve bunlara hızlıca eylem atmak hoşuma gitti. Hemen bir örnek yaptım. Hemen kendi blogumun da reklamını yapayım, uygulamada logoya tıklayınca bloguma yönleniyor :)

Octopod

Ülkemizin ilk hiç kod — az kod platformlarından olan Octopod ile dünyadaki örnekleri gibi hızlı uygulamalar yaratabiliyorsunuz. Sitesinde belirtildiği üzere

“CRM (Customer Relationship Management — Müşteri İlişkileri Yönetimi)’den SCM (Supply Chain Management — Tedarik Zinciri Yönetimi)’e kadar bir çok uygulamanın geliştirilmesi ve mevcut ERP (Enterprise Resource Planning — Kurumsal Kaynak Planlaması) sistemleri ile entegre edilerek kullanılması mümkündür.”

Firma Türkiye’deki deneyimi ile 2019 yılında Xpoda markasıyla Amerika ve dünyaya açıldı. Platformun 30 günlük deneme süresi dışında ne yazık ki ücretsiz bir paketi yok. Denemek bedava dedim hemen bir hesap aldım. Tarayıcı tabanlı Octopod Studio da benzerleri gibi bir deneyim sunarken açıkçası yaptığım uygulamayı nasıl markete uygun paketlerim ya da PWA olarak yayınlayabilir miyim gibi kafamdaki sorulara tam yanıt bulamadım. Ancak yerli bir çözüm olmasıyla gurur duydum.

Gelişme çağında olan yerli uygulamalarımız da umarım dünyadaki rakiplerini en kısa zamanda yakalayıp geçer ve bu büyüyen, gelişen pazarda ülkemizin adını daha çok duyarız.

Toparlamak gerekirse özetlemeye çalıştığım gibi her geçen gün az kod giderek büyüyen ve her geçen gün yeni kolaylıklar sağlayan bir sektör. Bakalım ileride neleri hiç kod yazmaya gerek kalmadan üretebileceğiz?

Kodcular

Bu yayın yazılım üzerine üretilen blogların bir araya…

Medium is an open platform where 170 million readers come to find insightful and dynamic thinking. Here, expert and undiscovered voices alike dive into the heart of any topic and bring new ideas to the surface. Learn more

Follow the writers, publications, and topics that matter to you, and you’ll see them on your homepage and in your inbox. Explore

If you have a story to tell, knowledge to share, or a perspective to offer — welcome home. It’s easy and free to post your thinking on any topic. Write on Medium

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store