Makine Dili (Machine Language)

Beste
Beste
Feb 21 · 3 min read

Makine dili en basit anlamıyla bilgisayarın işleyebileceği (CPU’da) seviyede yazılan komutlardır. Bilgisayarların yaptığı bütün işlerimlerin aslında 1’ler ve 0’lar ile yapıldığını hepimiz duymuşuzdur. Peki bu işlemler nasıl yapılıyor ve makine dili aslında nedir sizlere onlardan bahsedeceğim.

Makine dili en basit anlamıyla bilgisayarın işleyebileceği (CPU’da) seviyede yazılan komutlardır. Bilgisayarların yaptığı bütün işlerimlerin aslında 1’ler ve 0’lar ile yapıldığını hepimiz duymuşuzdur. Peki bu işlemler nasıl yapılıyor ve makine dili aslında nedir sizlere onlardan bahsedeceğim.

Makine Dili (Machine Language) ve Üst seviye diller

Görselde de gördüğümüz gibi makine dili en alt seviye dildir ve donanım tarafından okunup işleme alınır. Makine dili binary sistem yani 1’ler ve 0’lar ile mantıklı bir şekilde kombinasyonlar yapılması ile meydana gelmektedir. Bu yüzden bunu insan seviyesinde anlamak biraz zordur. Makine Dili işlemci mimarilerine göre değişmektedir ve işlemcinin aldığı komutlar ile çalışmasını sağlamaktadır.

Bizim genelde duyduğumuz Java, C#, C, C++ vb diller üst seviye dillerdir ve bahsettiğimiz Makine Dilinden oldukça uzak noktadadırlar. Üst seviye diller ile yazdığımız kodlar programlar yine görseli incelediğinizi varsayarak assembly yani çevirici ile makine diline ulaşmakta ve işlemciyi harekete geçirmektedir. Peki bu işlemlerin yerine getirilmesi nasıl oluyor dersek;

Makine Dili (Machine Language); Instruction Cycle — Komut döngüsü

Görsel de gördüğünüz bu işlemlerin yapılmasına komut döngüsü (instruction cycle) denmektedir ve dört ana kısımdan oluşmaktadır.

Fetch: Hafızadan sonraki emri getirir

Decode: Emrin ne olduğunu çözülür yani decode yapılır

Execute: Emri uygular ve işlem yapılır

Stop: Sonucu saklar

Makine dili 00010111 gibi sayılardan oluşmaktadır. Bu sayılar bilgisayar ortamında farkı kombinasyonlarla kullanılmaktadır. Dört çeşit sayı sistemi bulunmaktadır. Bunlar İkilik Sayı Sistemi (Binary), Sekizlik Sayı Sistemi (Octal), Onluk sayı sitemi (Decimal) ve On Altılık Sayı Sistemi (Hexadecimal)’ dir.

İkilik Sayı Sistemi (Binary)

İkilik Sayı Sisteminde sayılar 2 tabanında yazılırlar. Yani bütün sayıları 0 ve 1’ler ile ifade edilmektedir. Mantık devrelerinde 1 elektrik akımı var veya gerilim var, 0 elektrik akımı veya gerilim yok demektir.

Örnek olarak binary sayılar (1101)2 şeklinde yazılır. Her sayı dijital olarak ifade edilir ve basamaklar 2’ bin kuvveti şeklinde yazılır örneğin; dört dikitten oluşan bir sayı (1101) = 1.²³+ 1.²² + 0.²¹ + 1.2º

Sekizlik Sayı Sistemi (Octal)

Octal sayı sisteminde 8 adet rakam bulunmaktadır bunlar 0 1 2 3 4 5 6 7 ‘dir. Taban sayısı 8’ dir. Ve (118)8 olarak ifade edilir.

Onluk sayı sitemi (Decimal)

Onluk (decimal) sayı sistemleri normal sayılar olarak ifade edilir. 10 adet rakam bulunmaktadır bunlar 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 ‘dur. Günlük hayatımızda kullandığımız sistemdir. (567)10 şeklinde yazılır.

On Altılık Sayı Sistemi (Hexadecimal)

Hexadecimal sayı sisteminde 16 adet rakam bulunur. Bunlar 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F ‘dir.

A = 10, B = 11, C = 12, D = 13, E = 14, f = 15 ‘e karşılık gelir. Örnek olarak hexadecimal sayılar (4F6A)16 şeklinde yazılmaktadır.

Kodcular

Bu yayın yazılım üzerine üretilen blogların bir araya…

Medium is an open platform where 170 million readers come to find insightful and dynamic thinking. Here, expert and undiscovered voices alike dive into the heart of any topic and bring new ideas to the surface. Learn more

Follow the writers, publications, and topics that matter to you, and you’ll see them on your homepage and in your inbox. Explore

If you have a story to tell, knowledge to share, or a perspective to offer — welcome home. It’s easy and free to post your thinking on any topic. Write on Medium

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store