Waarom procesgericht werken?

Met Looqin PO concentreer je je op aanwijzingen die met het groei- of leerproces te maken hebben. Kinderen worden vergeleken met zichzelf.

Veel kindvolgsystemen focussen sterk op de bovenste zeven centimeter van een kind. Men is in de eerste plaats geïnteresseerd in het prestatieniveau. Men gaat voor elk kind na waar het in zijn ontwikkeling staat in vergelijking met zijn leeftijdsgroep. Wie tegenover die norm een achterstand vertoont, wordt vaak snel in een remediëringstraject meegenomen. De Onderwijsraad vindt de focus op prestaties een te smalle indicator en heeft onlangs gepleit voor een meer procesgerichte aanpak.

Het procesgerichte kindvolgsysteem Looqin PO richt zich niet in eerste plaats op wat kinderen kunnen en niet kunnen maar stelt eerst andere vragen zoals: Hoe gaat het met dit kind? Reageert het goed op de geboden kansen en is het kind actief betrokken?
Met Looqin PO concentreer je je met andere woorden op aanwijzingen die met het groei- of leerproces te maken hebben. Kinderen worden in eerste instantie vergeleken met zichzelf.

Hierdoor kijk je niet alleen naar het topje van de ijsberg (kennis en concreet gedrag) maar kijk je ook dieper naar de talenten, de betrokkenheid, het zelfbeeld, de waarden, de drijfveren en het welbevinden van kinderen. Dit zijn dè kwaliteitsmeters en/of aanwijzingen van het leerproces zelf. Het is de kern waar het leren tenslotte begint. Met een procesgerichte aanpak heb je tegelijkertijd een kindgerichte aanpak. Je vraagt je af wat het kind nodig heeft en past voor hem of haar de context aan. Hierdoor werk je aan langetermijndoelen in plaats van kortetermijneffecten.

Is er dan geen aandacht voor het (ontwikkelings)niveau, voor de output?
Natuurlijk wel, maar niet als eerste indicator van problemen. Achterstand in ontwikkeling betekent immers niet noodzakelijk dat je tot maatregelen moet overgaan, zoals voorsprong in ontwikkeling evenmin hoeft te betekenen dat er door jou als leerkracht geen maatregelen genomen moeten worden.

Kinderen die in hun ontwikkeling vast dreigen te lopen, zijn kinderen die niet lekker in hun vel zitten of waarbij de betrokkenheid onvoldoende tot uiting komt. Kinderen opnieuw laten groeien betekent dan ook in eerste instantie investeren in het proces: het verhogen van hun welbevinden en betrokkenheid. Als die twee voorwaarden vervuld zijn, weten we dat ze het goed maken én volop in ontwikkeling zijn. Kinderen met een hoog welbevinden en een hoge betrokkenheid profiteren namelijk maximaal van de rijke leeromgeving en ontwikkelen zich naar hun eigen mogelijkheden. Welbevinden en betrokkenheid als kernpunten voor Looqin PO betekent: ons concentreren op de kwaliteit van het leven en leren. Missen we die kwaliteit, dan weten we dat er werk aan de winkel is.

Hoe kan ik vanuit een procesgerichte invalshoek werken aan differentiatie?
Differentiatie gaat voor ons niet alleen om het inspelen op niveauverschillen (makkelijker vs. moeilijker maken). Het gaat om een houding waarbij verschillen tussen kinderen niet geproblematiseerd worden, maar juist erkend worden als iets evidents: er zijn op heel veel punten verschillen tussen kinderen (leerstijlen, interesses, talenten, achtergronden…) en dat is ook goed. Het is de uitdaging voor de leerkracht om daarmee aan de slag te gaan en kinderen te bieden wat ze nodig hebben om te leren, als individu en als groep.
Kinderen kunnen zo veel van elkaar leren. De groepsscreening welbevinden en betrokkenheid geeft een beeld van de mate waarin je er al in slaagt aan de uitdaging van differentiatie tegemoet te komen, zodat elk kind (met zijn eigenheid) tot leren kan komen. Via spoor 1 steken we in op de groep en stimuleren we het optimaliseren van zelfsturing via flexibele werkvormen. Zo bouwen we aan een zorgbreed basismilieu op groeps- en schoolniveau. Hoe beter die werkvormen geïmplementeerd zijn, hoe meer mogelijkheden er zijn om op verschillende behoeften in te spelen.


Originally published at looqin.nl. Geplaatst op maandag, 2 juni 2014