Renk Teorisi ve Fotoğraf

Aslında renk teorisi oldukça uzun ve detaylı bir konu. Çoğumuzun temelleri konusunda teknik bilgisi olmasa da resim, grafik, giyim ve moda gibi konular sebebiyle farkında olmadan renk teorisine aşinayız. Ben çok kısaca bir giriş yapıp örneklerle devam edeceğim.

Renkler konusunda en çok kafa yormuş ve bazı temellerini açıklamış kişi fizik derslerinden çok aşina olduğumuz birisi olan Sir Isaac Newton’dur. Newton, karanlık odada küçük bir delikten gelen güneş ışığını bir prizmadan geçirerek bir renk tayfı oluşturmuş, gökkuşaklarının nasıl oluştuğunu açıklamış ve ayrıca ışığın hareket ettiğini, sonlu bir hızı olduğunu da söylemiştir.

Daha sonra, siyasetten sanata bir çok alana bulaşmış bir insan olan, Goethe de renkler konusunda (Newton’a bazı yönlerden alternatif) kendi kuramını ileri sürmüştür.

Günümüzde farklı renk temaları kullanılmaktadır. Örneğin fotoğraf makinelerimiz, bilgisayarlarımız gibi araçlarda kullanılan RGB (Red, Green, Blue) renk teması, matbaacılık sistemlerinde kullanılan CMYK (Cyan, Magenta, Yellow, Key) renk teması ve son olarak, benim aşağıda anlattığım renk teorisinin temelini oluşturan RYB (Red, Yellow, Blue) renk teması.

Renk Tekeri

RYB, resim sanatında kullanılmış bir tema olup, fotoğrafın da resim gibi görsel bir sanat olmasından dolayı bu açıdan değerlendirdim ve bu tema üzerinde konuştum. Soldaki renk tekeri “RYB Renk Tekeri”dir. Diğerlerinden farkı nedir derseniz RYB renk tekerinde kırmızının karşısındaki renk (zıt renk veya tamamlayıcı rengi) yeşilken, RGB renk temasında kırmızının karşısında mavi renk yer almaktadır.

Tekrar renklere dönersek, RYB renk temasında kırmızı, sarı ve mavi olmak üzere üç ana renk var ve bu renklerin belirli oranlarda karıştırılması ile diğer tüm renkler elde edilebiliyor. Çalışması kolay olması açısında renklerin sayısını çok fazla arttırmadan renkleri birincil, ikincil ve üçüncül olarak kategorize edelim. Aşağıdaki grafikte bunları görebilirsiniz.

RYB Renk Tekeri

Dikkat ederseniz yanyana iki rengin karışımından üçüncü renk elde edilmiş, son grafikte de yine yanyana iki renk karışımı ile de ara tonlar elde edilmiştir. Evet buraya kadar renklere hızlı giriş yaptık.

Renklerin kullanımında iki ayrı kavramdan bahsedeceğim. Bunlar; renk uyumları (color harmonies) ve sıcak/soğuk renkler (warm and cool colors) kavramlarından oluşuyor. Bu yazıda renk uyumlarından örneklere yer verdim, diğerini de boş vaktim ve motivasyonumun üst üste geldiği bir zamanda (gelecekten not: bu hiç olmadı) toparlayacağım.

RENK UYUMLARI

Renklerin uyumları, aslında renklerin renk tekeri üzerindeki zıtlığına veya yakınlığına dayanır. Gündelik hayatta farkında olmadan yaptığımız renk seçimlerinde (giyim, mobilya, aksesuar) bu zıtlıklar ve yakınlıklar gözetilir. Daha da geniş bakarsak bir çok logo, afiş, web sitesinde bu düzenlemeleri görebiliriz.

Renk uyumlarının da kendi içinde de farklı çeşitlemeleri vardır. Bunlar çok fazla kombinasyonlar halinde kullanılabilir.

Ancak ben şimdilik; Tek Renk, Zıt Renk ve Yakın Renk Temaları şeklinde özetleyip Renk Teker’i üzerinden göstereceğim. Aşağıda paylaşacağım örneklerin tamamı meşhur fotoğrafçı Steve McCurry’e ait. Kendisi renk işinde o kadar başarılı ki renk teorisi başka fotoğraflarla bu kadar iyi anlatılamazdı eminim.

Tek Renk Teması

Aşağıda ki fotoğraf gördüğünüz üzere tamamen maviden (ufak tefek lekeler dışında) oluşuyor. Fotoğrafdaki detayların karmaşasına rağmen daha sade, minimalist bir tarafı var.

Steve McCurry

Zıt Renk Teması

Renk tekeri üzerinde görüldüğü gibi tam olarak karşı karşıya gelen renkler dikkat çekici ölçüde uyumlu görünüyorlar. Zıt olmakla beraber tamamlayıcılar ve kontrastları da etkileyici.

Steve McCurry

Zıt renk temasına ikinci bir örnek de güzel bir portre. Burada da turuncu ve mavi renklerin zıtlığından (tamamlayıcılığından) yararlanılmış.

Steve McCurry

Yakın Renk Temaları

Bu fotoğraftaki renklerin, renk tekeri üzerinde görüldüğü gibi birbirine komşu renklerden oluştuğu görülmekte. Yine tek renk temasındaki gibi sade ve minimalist bir havası var değil mi?

Steve McCurry

Gelelim “çeken güzel çekmiş de bunlar gerçek hayatta ne işimize yarayacak örtmenim” konusuna. Bence McCurry de fotoğraf çekerken mutlaka “delikanlı az şöyle şu yeşil duvarın önüne geçsene” ya da “abicim arkadan bi çekilir misin bak ablamın fotoğrafını çekiyorum, abla sen de o boynundaki kırmızı fuları az şöyle başına ört” demiştir mutlaka diye düşünüyorum.

Siz de çekerken bunlara dikkat edebilir veya bulduğunuz güzel bir fon önünde pusuya yatarak zıt renkli bişilerin geçmesini bekleyebilirsiniz. Çektiğiniz fotoğrafları seçerken renk uyumlarına dikkat edebilirsiniz. Eklemek istediğiniz veya burası olmamış dediğiniz bir şey olursa yorum bölümünü kullanabilirsiniz.

Kaynaklar:

http://stevemccurry.com/

http://www.tigercolor.com/color-lab/color-theory/color-theory-intro.htm

http://www.colormatters.com/color-and-design/basic-color-theory

https://cs.nyu.edu/courses/fall02/V22.0380-001/color_theory.htm

http://www.color-wheel-pro.com/color-theory-basics.html

Like what you read? Give Salih Deniz a round of applause.

From a quick cheer to a standing ovation, clap to show how much you enjoyed this story.