Veel jongeren voelen zich eenzaam: wat is er aan de hand?

Hoewel eenzaamheid altijd werd beschouwd als een fenomeen dat zich vooral voordoet onder ouderen, wijst onderzoek na onderzoek uit dat het met name jonge mensen zijn die zich regelmatig eenzaam voelen. ‘The Connected World’ zou ons met elkaar moeten verbinden, maar het tegendeel blijkt waar. Wat is er aan de hand?

Uit onderzoek van de Britse organisatie Nationwide Building Society blijkt dat bijna 90% van de Britten tussen de 18 en 34 jaar zich eenzaam voelt of heeft gevoeld. Onder de respondenten boven de 55 jaar, is dat cijfer 70%. Een ander onderzoek van Office for National Statistics wijst uit dat bijna 10% van de Britten tussen de 16 en 24 jaar zich altijd of vaak eenzaam voelt, een percentage dat drie keer zo hoog ligt als bij 65-plussers.

Ook in Nederland voelen veel jongeren zich eenzaam. Tussen de 3% en 10% van de jongeren is chronisch eenzaam. Zoveel onderzoek als in Engeland en de Verenigde Staten hebben wij hier nog niet gedaan, maar dat eenzaamheid een groeiend probleem is onder jongeren, zoveel is duidelijk.

Geef social media maar weer de schuld

Je hoort wel meer negatieve geluiden rond social media de afgelopen tijd. En ook hier speelt dat fenomeen weer een rol. Hoewel je moeilijk kunt stellen dat de oplossing een kwestie is van een beetje minder facebooken, is er een duidelijk verband gevonden tussen eenzaamheid en social media.

Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat het aantal mensen dat we om ons heen hebben om belangrijke zaken mee te bespreken, tussen 1985 en nu is gedaald van 3 naar 2. Het grootste probleem ligt in het feit dat vooral jonge mensen virtueel contact als vervanging zien voor contact in de echte wereld. Dat, gecombineerd met het al jaren stijgende gebruik van platforms als Facebook, Instagram en Snapchat, verklaart deels waarom veel mensen minder ‘echte’ vriendschappen zeggen te hebben dan vroeger.

Dat we de technologie van nu gebruiken om contact te onderhouden met vrienden van over de hele wereld is natuurlijk mooi. Maar wanneer we dat soort contacten gaan zien als vervanging voor hechte vriendschappen, hebben we een probleem. Dan komen we erachter dat die contacten voldoening geven, maar niet toereikend zijn om in onze sociale behoeften te voorzien.

Ook de smartphone gaat niet vrijuit

Dat sociale media zo groot zijn geworden is grotendeels te danken aan de smartphone. Die combinatie maakte de always amazing cultuur mogelijk waarin jongeren van nu opgroeien. Zij zien hun vrienden op Instagram en Snapchat en denken dat iedereen om hen heen altijd iets interessants aan het doen is. Hun feeds barsten van de #happyhappyjoyjoy momenten, terwijl burnouts, blauwe maandagen en eenzame momenten op de bank nooit voorbij komen. Als je dan de hele dag door die feed scrollt, krijg je vanzelf het idee dat iedereen een interessanter leven leidt dan jij, hello #fomo.

Maar daarmee zijn de zonden van de smartphone nog niet geteld. Mensen blijken zelfs last te hebben van puur en alleen de aanwezigheid van een mobiele telefoon. Deelnemers aan dit onderzoek beoordeelden de kwaliteit van een gesprek beduidend lager wanneer er een telefoon in de buurt lag.

Geld belangrijker dan relatie

In de moderne maatschappij lijken we een haat-liefde-verhouding te hebben met geld. We werken ons er suf voor, maar gaan ten onder aan de burnouts als gevolg daarvan. Veel mensen leven om te werken, maar hebben daar op hun sterfbed spijt van. Die contradictie lijkt ook binnen het eenzaamheidsvraagstuk een rol te spelen. Steeds meer mensen kiezen er tegenwoordig voor om eerst hun carrière op te bouwen en dan pas een serieuze relatie aan te gaan, te trouwen of aan kinderen te beginnen. Diezelfde keuze zorgt ervoor dat we langer vrijgezel blijven en in steeds grotere getale nooit trouwen of kinderen krijgen. Overigens is het hebben van een partner en / of kinderen zeker geen voorwaarde om gelukkig te zijn, maar onderzoek wijst wel uit dat mensen zonder partner relatief vaak eenzaam zijn.

Geld vinden we zelfs zo belangrijk dat we bereid zijn er een relatie voor te verbreken. Dit onderzoek, onder vrijgezelle Amerikanen van generatie Y (de zogeheten millennials), wees uit dat 41% bereid bleek een relatie te beëindigen als dat een flinke promotie zou opleveren. Sterker nog, houd ze een levensveranderende promotie voor en gemiddeld zijn ze bereid een relatie elf jaar, een huwelijk zeven jaar en kinderen acht jaar uit te stellen. Ja, voor geld is de Amerikaanse vrijgezelle millennial bereid alles te doen. Tenminste als het maar genoeg geld is. De mannelijke respondenten zouden een relatie uitstellen voor een opslag van $ 21.000 per jaar, de vrouwelijke respondenten gemiddeld $ 51.000. Zo zie je maar weer, vrouwen zijn ‘romantischer’ dan mannen.

Eenzaamheid schadelijker dan roken

Het is niet alleen vervelend om je eenzaam te voelen, het is ook nog eens slecht voor je. Heel slecht. Eenzame adolescenten ervaren significant meer stress dan adolescenten die zich niet eenzaam voelen. Ook maken ze meer Epstein-Barr-virusantistoffen aan, waardoor ze een hoger risico lopen op klierkoorts. En het gaat nog verder dan dat. Sommige onderzoekers stellen zelfs dat eenzaamheid voor oudere mensen zelfs twee keer zo ongezond is als obesitas en bijna evenveel doden veroorzaakt als armoede. Behoor je tot de millennials? Dan heb je twee keer zoveel kans op depressies en angststoornissen als je eenzaam bent. Er zijn zelfs onderzoeken waaruit blijkt dat je beter 15 sigaretten per dag kunt roken dan eenzaam zijn.

Ja, eenzaamheid is een serieus probleem. Naar voor de mensen die er last van hebben én naar voor de maatschappij; onderzoekers in Engeland stellen dat het de schatkist £6.000 per eenzaam individu kost.

Besmettelijke, neerwaartse spiraal

Eenzaamheid blijkt ook nog eens besmettelijk. Mensen die zich buitengesloten voelen, zijn minder geneigd om positieve sociale signalen op te pikken en tonen zelf minder gedrag dat een vertrouwensband met andere individuen mogelijk maakt. Gevolg is dat ze zichzelf vroegtijdig terugtrekken uit hun sociale kring, terwijl er nog best mensen zijn die graag met hen op zouden trekken.

Dat is natuurlijk vervelend voor de persoon die zich terugtrekt en zo verder afglijdt op de neerwaartse spiraal der eenzaamheid, maar ook de achtergelaten vrienden zijn iemand kwijt. Met als gevolg dat ook zij een stukje eenzamer worden. Eenzaamheid is dus besmettelijk.

‘’The traditional perspective on human emotion is that emotions are an individual experience. But we don’t just have these emotions, we show them. Other people can read them, copy them and internalize them.” — Dr. Nicholas A. Christakis, Harvard Medical School

En dan is er nog iets aan de hand wat die neerwaartse spiraal zo moeilijk te doorbreken maakt. Het schijnt dat wij mensen geneigd zijn eenzame individuen te verbannen, er minder mee om te gaan. Is dat een zelfbeschermingsmechanisme? Vinden we het simpelweg vermoeiend om met iemand om te gaan die zich eenzaam voelt? Zijn we bang dat onze sociale status in gevaar komt wanneer we ons in de buurt wagen van een loner? Het lijkt diep te zitten; in een onderzoek uit 1965, uitgevoerd onder apen, werden apen die een tijd eenzaam waren opgesloten, na terugkeer in de groep vaak niet meer opgenomen in de groep.

Wat moeten we hiermee?

Eenzaamheid is iets om serieus te nemen. En niet alleen eenzaamheid onder ouderen, juist ook eenzaamheid onder jongeren zou hoger op de politieke agenda moeten staan. En onze eigen agenda. We hebben de technologie ontwikkeld om makkelijker en meer met elkaar te connecten. Laten we die technologie gebruiken om vaker bij elkaar te komen. Want als veel jongeren al voor hun dertigste eenzaam en depressief zijn, wat betekent dat dan voor de toekomst van deze generatie? Laten we zorgen dat als we straks de vergrijzing achter de rug hebben, niet moeten dealen met de vereenzaming of vertreuring van de generaties erna.

Vond je dit een fijn artikel? Vergeet dan niet te ‘klappen’ hier links, zodat zoveel mogelijk lezers dit artikel tegenkomen.
Interessant? Lees dan ook: ‘Op zoek naar geluk? Investeer dan in belevenissen’.

Moneyou Magazine
Vond je dit een fijn artikel? We hebben nog veel meer van dit voor je. Van praktische artikelen over de huizenmarkt tot prikkelende stukken over virtual reality. En alles ertussenin. Lees lekker verder in ons Moneyou Magazine.