Competing Values Framework

วันก่อนได้มีโอกาสไปร่วมงาน NDID กับเพื่อนร่วมงานสองคนคือ จั๊วะ กับ เจน โดยมีเขาทั้งสองคนทำหน้าที่เป็น Facilitator สำหรับการทำ Product Discovery โดยที่มีผมเป็นคนที่กระโดดไปอยู่กลางวงเล่นกับคนอื่นอย่างสนุกสนานของผมคนเดียว :P โดยที่กิจกรรมก็ดำเนินไปได้ด้วยดีจนกระทั่งใกล้ๆจะจบเราทั้งห้องเริ่มจะเห็นภาพรวมของการทำ NDID ละว่าจะต้องไปทางไหน จั๊วะ เลยเสนอไอเดียว่าก่อนที่เราจะไปไกลกว่านี้เรามาเริ่มสร้าง decision methods กันก่อนไหมเพราะมันสำคัญมากสำหรับการเริ่มต้นอะไรใหม่ๆ เราจะได้เข้าใจกว่าด้วยข้อจำกัดที่เรามีเราตัดสินใจแบบไหนเพราะอะไร แต่ก่อนที่จะไปถึงตรงนั้น จั๊วะ อธิบายว่าวัฒนธรรมองค์กรมีทั้งหมดสี่แบบ 4C คือ

  1. Collaborate (CLAN-Do Things Together)
  2. Compete (MARKET-Do Things Fast)
  3. Creative (ADHOCRACY-Do Things First)
  4. Control (HIERARCHY-Do Thing Right)

แต่ละวัฒนธรรมก็จะมีรายละเอียดที่ต่างกันซึ่งของเหล่านี้จะสะท้อนให้เราเห็นคุณลักษณะบางอย่างออกมาได้อย่างเด่นชัด …ซึ่งสุดท้ายเราเลือกที่จะไปแบบ Control — Compete ก่อนเพราะเวลาเราน้อยและเราต้องการสิ่งที่คาดเดาได้

คำถาม มันมีชื่อเรียก 4C นี้อย่างเป็ทางการไหมคำตอบคือมีผมไปหาต่อเพราะอยากรู้จักเพิ่มเติมเนื่องจากมันเป็นสิ่งที่ดีมากและทำให้เราเข้าใจองค์กรที่เราทำงานอยู่ได้ดีเราจะเข้าใจว่าทำไมเขาเป็นแบบนี้และเราจะทำงานกับคนในองค์กรนี้อย่างไร หลังจากไปหาก็พบว่ามีคนเรียน 4C นี้ว่า Competing Values Framework ซึ่งถูกพัฒนามาอย่างยาวนานและถูกใช้ในวิชา Leadership in Organization อย่างกว้างขวางหน้าตาของ Framework ก็เป็นกลมๆแบบนี้ครับ

ภาพนี้เริ่มจากแกนก่อนแกน X จะใช้อธิบายสิ่งที่องค์กรให้ความสำคัญแบ่งออกเป็น Internal และ External ส่วนแกน Y จะอธิบายระกับความยืดหยุ่นขององค์กรแบ่งเป็น Flexible และ Focused เมื่อเราได้แกนแล้วเราก็จะได้ Magic Quadrant ออกมาตามภาพ

  1. เรามาเริ่มจากสีแดงก่อน (CONTROL) คุณลักษณะขององค์กรแบบนี้คือ FOCUSED — INTERNAL องค์กรแบบนี้เป็นองค์กรที่เราเห็นมากที่สุดในโลกและหลายๆคนคิดว่านี่คือทางเลือกเดียวของการพัฒนาองค์กร ซึ่งอาจเป็นความเข้าใจที่ไม่ถูกต้องเสียเท่าไหร่ งานที่เหมาะกับองค์กรแบบนี้คืองานที่ต้องการความถูกต้องแม่นยำคาดเดาได้ ความผิดพลาดเป็นเรืองที่ยอมรับไม่ได้ เพราะมันมีผลกระทบในวงกว้างยกตัวอย่างเช่น โรงพยาบาล โรงงานผลิตรถยนต์ บริษัทก่อสร้าง องค์กรแบบนี้นะมี Process ที่แข็งแกร่งชัดเจนมีกฎที่แข็งแรง ดังนั้นวิธีการ Lead องค์กรแบบนี้คือต้องการการร่วมมือแบบแข็งขันตัดอารมณ์ออกไป ต้องการประสิทธิภาพเป็นหลัก และการวัดผลความสำเร็จมักมองจากเรืองต้นทุนต้องต่ำที่สุด ความเชื่อถือได้สูง และประสิทธิภาพสูง ดังนั้นองค์กรแบบนี้มักจะทำของที่เป็นกระบวนการซ้ำๆที่เชื่อว่าเป็นกระบวนการที่ดีและปลอดภัย แน่นอนว่า ใช้ต้นทุนน้อยที่สุด แน่นอนข้อดีคือเชื่อใจได้ในราคาที่ดีที่สุด ข้อเสียขององค์กรแบบนี้คือมีโอกาสเกิดความคิดสร้างสรรค์(Innovation-Creative) น้อยมากเพราะโอกาสที่จะได้ทดลองเรียนรู้จากความผิดพลาดถือว่าเป็นเรื่องยากมาก
  2. สีต่อมาสีเขียว CREATE คุณลักษณะขององค์กรแบบนี้คือ FLEXIBLE-EXTERNAL องค์แบบนี้เน้นความเป็นผู้นำ trend คือกูขอทำคนแรก อยากเป็นผู้นำ อยากแตกต่าง เห็นความเป็นไปไม่ได้เป็นโอกาสเสมอ ความผิดพลาดเป็นสิ่งที่ยอมรับได้เพราะต้องการความคิดสร้างสรรค์เราจะเป็น culture นี้ใน บ เกิดใหม่เช่น tech startup ต้องการพิสูจน์ สมมติฐาน ของตัวเองว่าถูกหรือไม่และถ้าไม่ถูกก็พร้อมจะปรับตัวเองแบบทันทีทันใดเพื่อก้าวไปสู่ direction ใหม่ ดังนั้น บ แบบนี้จะมีความยืดหยุ่นสูงมากไม่มีกระบวนการทำงานที่แน่นอน การวัดผลขององค์กรแบบนี้จะดูว่า สินค้าและบริการที่ออกไปนั้นเป็นการแก้ปัญหาของผู้ใช้ที่มีวิธีคิดที่แตกต่างแบบสร้างสรรค์ เน้นที่ outcome วัดว่าผู้ใช้รู้สึกว่าปัญหาถูกแก้ไขจริงๆ อย่างไรก็ตามขอเสียขององค์กรแบบนี้คือ คาดเดายาก มีความผันผวนสูง มีความเป็นตัวตนสูงมาก มองเป้าใกล้ๆเป็นหลัก
  3. สีต่อมาคือสีน้ำเงิน COMPETE ลักษณะขององค์แบบนี้คือ FOCUSED-EXTERNAL องค์กรแบบนี้เน้นที่การเอาชนะคู่แข่ง เอาชนะตลาด ต้องการครอบครองส่วนแบ่งตลาด ต้องเคลื่อนไหวเร็วเมื่อเห็นโอกาสที่จะเอาชนะได้ บ แบบนี้จะมองเรื่อง Transaction Cost เป็นหลักต้องการเพิ่มจำนวนให้มากเพราะตระหนักว่า Transaction คือกลจักรในการนำมาซึ่ง Value และโฟกัสที่การทำให้ ทำให้เวลาในการไหลของ Transaction ระหว่างผู้เกี่ยวข้องน้อยที่สุด องค์กรแบบนี้เน้นเรือง Result Oriented มีการแข่งขันทั้งภายนอกและภายในอย่างระทึก กดดันกันเป็นเรื่องปกติ ผู้นำองค์กรแบบนี้จะต้องเป็นคนที่ Drive คนด้วยผลงานอย่างสุดซึ้งทำให้เห็นว่าการเอาชนะคู่แข่งได้มีผลดีอย่างไร ดังนั้นองค์กรลักษณะนี้จะวัดผลที่ความเป็นผู้นำ “เราจะเป็นที่หนึ่ง…ในด้านไหนสักด้าน” องค์กรแบบนี้ก็จะมันส์กันตลอดเวลา ข้อเสีย คือไม่ยั่งยืนเพราะเน้นแต่จะเอาชนะและโดยมากจะละเลยเรื่องคน เพราะจะทำทุกทางเพื่อให้บรรลุ บางทีคนทำงานก็ถวายหัวจนลืมพัฒนาตัวเองทำไปสักพักก็แข่งไม่ได้แล้วเพราะคนเก่งไม่เท่าคนอื่น
  4. สีสุดท้ายสีเหลือง COLLABORATE ลักษณะองค์กรพวกนี้คือ FLEXIBLE-INTERNAL องค์กรประเภทนี้จะเป็นพวกไม่เน้นเรืองโครงสร้าง กระบวนการ เพราะต้องการความยืดหยุ่นในการปรับตัว ต้องการความยั่งยืน ไม่เอากระบวนการมาคุมคนแต่จะทำให้คนทำงานด้วยการผ่าน share vision, share goals องค์กรประเภทนี้จะต่างกันคนละขั้นกับ COMPETE เพราะองค์กรแบบนี้นะค่อนข้าง FLAT และเน้นเรืองการทำงานเป็นทีมที่มีการจัดการและบริหารตัวเอง ใช้แนวคิดการอยู่ร่วมกันแบบครอบครัว ทำให้คนทำงานด้วยกันดีๆเน้นเรื่องการอยู่ร่วมกันโดยมีข้อตกลงหลวมๆ ดังนั้งผู้นำในองค์กรประเภทนี้จะไม่ใช่สายสั่ง แต่จะเป็นสายเฝ้ามองให้ความช่วยเหลือทำให้คนอื่นๆเติบโตและแก้ปัญหาได้ด้วยตัวเอง และเพื่อให้ได้มาซึ่งสิ่งนี้องค์กรแบบนี้จะมีระดับความโปร่งใสสูงมากเพราะต้องอยู่กันด้วย ความเชื่อใจ การวัดผลขององค์กรแบบนี้จะถามกันตนว่าเราเติบโตขึ้นไหม เขาเก่งกว่าปีที่แล้วแค่ไหน ผลกำไรเป็นเรื่องรองมีพออยู่ได้แต่สำคัญที่สุดคนต้องรักและเข้าใจกันทำงานด้วยกันได้ พัฒนาตนเองตลอดเวลา ข้อเสียขององค์กรแบบนี้คือ เติบโตช้า ค่อยๆเป็นค่อยๆไป เน้นคนบางทีก็น่ารำคาญสำหรับคนที่ไม่คุ้น การตัดสินใจบางอย่างก็ทำได้ช้าเพราะต้องเห็นพ้องต้องกันทั้งหมด

จะเห็นว่าทั้งสี่แบบก็มีข้อดีข้อเสีย และจากที่ได้อ่านบทความต่างๆมาพบว่าจริงๆแล้วไม่มีองค์กรไหนที่มีลักษณะเด่นเพียงด้านเดียว ส่วนใหญ่จะเอียงๆไปทางใดทางหนึ่งแต่ก็จะมีบางส่วนอยู่อีกด้านหนึ่ง และก็เป็นเรืองยากมากที่เราจะทำให้เราเด่นด้านเดียวเพราะจากมุมมองของการจัดการและบริหารนั้นเราไม่สามารถใช้วิธีการเดียวจัดการทุกๆอย่างในโลกได้ ต้องเลือกให้หมาะสมดังนั้นจึงมีข้อเสนอแนะให้องค์กรทำ portfolio ว่าตอนนี้งานที่ทำในแต่ละภาคส่วนในภาพรวมแต่ละงานอยู่ใน quadrant ไหนบ้างเพื่อให้เราเห็นว่า หลักๆงานขององค์กรเราเป็นแบบไหน เราจะได้ใช้ชีวิตอยู่ได้อย่างเป็นสุขเพราะเราเข้าใจว่าเราอยู่ตรงไหน

จริงๆยังมีอีกหลายสิ่งที่เกียวข้องกับเรืองนี้ที่สามารถไปศึกษาต่อได้ เพราะผมก็เพิ่งอ่านเมื่อคืน ถ้าได้ค้นพบอะไรใหม่ๆจะมาเขียนให้อ่านเพิ่มเติมครับ

เอกสารอ้างอิง

http://changingminds.org/explanations/culture/competing_values.htm
http://www.thercfgroup.com/files/resources/an_introduction_to_the_competing_values_framework.pdf