BOEKS

Tekst: Liene Aerts

We hebben een nieuwe buur op de Bijloke: BOEKS, kort voor boeken. Dit nieuwe toonplatform voor boeken is een initiatief van KASK en de Kunstenbibliotheek, en krijgt vaste grond onder de voeten in de 15de-eeuwse kloostergaanderij die de Kunstenbibliotheek met het STAM verbindt.

Maandelijk zal BOEKS de vorm aannemen van een op maat bedacht tentoonstellingsevement in gaanderij en soms ook bibliotheek. Die gaanderij leest in zekere zin zelf als een boek met een begin en een einde. Het verhaal waaiert ergens tussenin open. Tekst, beeld, bladspiegels en papieren kruipen uit hun vel, ontbinden en komen tot leven in de vorm van een voordracht, optreden, posterreeks, audiofragment of sculptuur. De gaanderij zal in alle mogelijke leesrichtingen worden benaderd, het binnen- en buitenklimaat omarmd, de volle 40 meter lang en 2,5 breed optimaal benut. Om ieder boek de meest passende ruimtelijke vorm te geven vertrekt iedere presentatie van een lege ruimte, als ware het een blanco vel papier.

BOEKS wil context bieden aan een boek, lees: aan de maker, de praktijk of het initiatief dat erachter schuilt. Het platform opereert niet solo, maar gaat voor iedere presentatie een samenwerking aan met maker, uitgever, boekhandel, kunstinstelling of iets tussenin.

BOEKS viert drukwerk dik en dun, jong en oud, uniek en serieel, leesbaar en onleesbaar. Maar bovenal bemint en belicht BOEKS precies die boeken die erom vragen, omdat ze goed, nog ongekend of rek en doos beu zijn. Op die manier ontstaat er gaandeweg een BOEKScollectie. Die wordt ter plaatse en online (www.boeks.gent) tentoon en te koop gesteld.

Tuinzicht met Voetbalkous (test), 1970, diapositief 35mm, archief Raoul De Keyser, Universiteit Gent. Foto: Raoul De Keyser

© Family Raoul De Keyser/SABAM Belgium 2019

BOEKS slaat de eerste pagina om met De kousen van De Keyser. In de periode 1966–1976 maakte Raoul De Keyser een dertigtal werken waarin een sok opduikt. Zijn kousen verschijnen als schaduwloze voorwerpen op het doek, platgestreken kleurvelden die zich plooien en strekken over het canvas; als fotografische onderwerpen met zijn tuin als achtergrond, bengelend aan de wasdraad; als een minimaal aangezet voetbalkousje in een ruim wit kleurveld van papier. Deze schilderijen en werken op papier worden nu voor het eerst verzameld in een publicatie, samen met verwant archiefmateriaal, zoals atelierzichten en door de kunstenaar gemaakte aantekeningen en foto’s. Daarnaast bevat het boek ook teksten van Roland Jooris, Steven Jacobs en Paul Demets die het motief van de kous in een kunsthistorisch en poëtisch perspectief plaatsen.

Van 18 januari tot 17 februari vullen dus niet de kleren van De Keyser, maar zijn kousen de kloostergaanderij met op donderdag 17 januari de presentatie van de publicatie. Speciaal voor deze gelegenheid draagt Paul Demets zijn nieuwe gedichten voor, brengt Bert Huyghe een ode aan De Keyser en ontwerpt BOEKS samen met Paul Robbrecht een scenografie op maat van het boek en de gaanderij. Daarnaast wordt er in de Kunstenbibliotheek een selectie van boeken uit de collectie getoond.

We zijn nog maar net begonnen of BOEKS 02 focust al op het Stoppen met Lezen. Begin 2018 verscheen het gelijknamige zelfhulpboek. Risoprinter was Risiko Press, uitgever was Troebel Neyntje, een projectruimte in Antwerpen die tentoonstellingen organiseert en boeken publiceert, niet zelden onrealistisch of absurdistisch van aard.

“In een tijd waarin een webpagina met tekst gemiddeld 1,5 seconden bekeken wordt, is het hoog tijd om eerlijk te zijn met onszelf en te stoppen met lezen”, aldus Troebel Neyntjenaar Idris Sevenans. De pogingen die in het handboek werden uitgedacht om dit te bewerkstelligen zijn schatplichtig aan ‘dubbel-kunstenaars’ als Marcel Broodthaers en de precies tien jaar geleden overleden Marcel van Maele*. Deze dichters-beeldend kunstenaars speelden reeds in de jaren ’60 met het onleesbaar maken van hun dichtbundels. Zo gebruikte Broodthaers gips om zijn laatste dichtbundel Pense-Bête dicht te plakken in 1964, terwijl van Maele boeken muilkorfde met behulp van witte verf, strijkijzers, spiezen en vuilbakken. Vanaf 1972 begon van Maele gedichten te bottelen in onder andere wijn-, bier- en melkflesjes. Twee jaar later volgde Broodthaers met de fles-editie Le Manuscrit trouvé dans une bouteille. De stop erop!

In navolging van deze peetvaders van het onleesbaar maken proberen we de juiste richting uit te gaan. Met gebundelde krachten zetten BOEKS, Sevenans, beide Marcellen en een groep studenten grafische en beeld & installatie de volle lengte van de gaanderij in om ons maximaal te confronteren met nieuwe, op maat bedachte stoppen-met-lezen oefeningen. Ontdek op donderdag 21 februari en de daaropvolgende weken welke afremmende oplossing op weg naar de bibliotheek het beste werkt voor u!

* Dit experiment vuurt het startschot af voor allerlei projecten die ter ere van Marcel van Maele (1931–2009) georganiseerd zullen worden in 2019, onder andere in Troebel Neyntje, het Letterenhuis, de bibliotheek van Harelbeke en de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten te Antwerpen,…

18.01.19–17.02.19
Opening 17.01.19–19:00
BOEKS 01: De kousen van De Keyser

22.02.19–17.03.19
Opening 21.02.19–19:00
BOEKS 02: Stoppen met Lezen