It is not the pornographer that is perverse: afwezig

Tekst : Bert Lesaffer, programmator KASKcinema

Cineteca © Bert Lesaffer

De afwezigen zweven rond als geesten. Verblind door de vele aanwezigheden zien we hen niet meer. Wat op het programma van KASKcinema staat, ja dat is een goeie vraag, maar is het geen betere vraag wat niet op het programma staat?

- nee eigenlijk niet, maar kom toch even mee -

Het verhaal begint ook bij een afwezigheid. De kruk in de tapasbar in Madrid is leeg. Ik ben vertrokken want eerder die dag had ik toevallig in een boekje gelezen dat de nieuwste film van Bruce LaBruce vertoond werd in de Cineteca. Bruce LaBruce is een van de boegbeelden van de queer cinema, iemand die met een leger homoseksuele helden en antihelden de heteronormativiteit aanvalt, maar ook dominante vormen van filmmaken op een speelse en subversieve manier aanvecht. Er staat alvast een leger mannen klaar in de Cineteca, maar we lijken LaBruce geen eer aan te doen door allemaal zo netjes in een rij te wachten.

Ik weet op voorhand niets van It is not the pornographer that is perverse, maar in de opening credits wordt al een hint gegeven over wat komt: dit is een coproductie met Cockyboys, je weet wel, die producent van gay porno.

In de eerste kortfilm Diablo en Madrid, gefilmd in de Spaanse hoofdstad, verleidt een geile duivel rouwende mensen op een kerkhof. Hij maakt voze knipogen en vunzige handbewegingen en verleidt mensen weg van tranen en chrysanten. Er volgt een opmerkelijk shot waarin orale seks vanop een grote afstand en in gestileerd licht getoond wordt en even denk ik dat het zo’n artistieke pornofilm wordt. Maar ik word eraan herinnerd dat dit een Bruce LaBruce-film is, wanneer in een volgende scène de duivel en een engel in close-up van bil gaan.

Ik weet op voorhand niets van It is not the pornographer that is perverse, maar in de opening credits wordt al een hint gegeven over wat komt: dit is een coproductie met Cockyboys, je weet wel, die producent van gay porno.

Übermenschen, over de ontmoeting tussen een Uber-chauffeur en de man op de achterbank, is straightforward porno. In Purple Army Faction rijdt er tenminste nog een busje mannen in Berlijn rond op zoek naar heteromannen die ze een lesje leren terwijl zinnen als ‘breed the breeders’ en ‘save the planet: convert a breeder’ in een schreeuwerig paars lettertype op het scherm verschijnen.

Ondertussen is de volle zaal bedwelmd en hangt er vast condens aan een of andere ruit. Het publiek bestaat ook maar uit mensen van vlees en bloed en we zijn allemaal in een conflict terechtgekomen tussen wat porno uitlokt en de sociale regels van een publieke ruimte. Gelukkig is Bruce LaBruce er om de zaken nog erger te maken. Het duivels perfecte sluitstuk, Fleapit, speelt zich immers af in een cinema. Enkele mannen (en één vrouw!) kijken naar een film… die een pornofilm blijkt… en ook hun ongemak groeit met hun opwinding. Anders dan in de echte realiteit (voor zover die op dit moment nog bestaat), kiezen deze mensen duidelijk voor de ontremming en gaan aan de slag.

Still uit Fleapit

Ik kijk rond. Ik weet niet wat ik moet verwachten en ik ben blij dat ik een toerist ben. Ik weet wat Bruce LaBruce wil, maar blijkbaar zijn de Spanjaarden daar niet cinefiel genoeg voor. Ongemak viert hoogtij, instincten botsen met normen, onverenigbare gevoelens raken vernesteld, maar uiteindelijk blijft alles binnen zitten. De energie ontlaadt zich bij een porno-gag (ze bestaan!) heel even via de collectieve lach, maar het heerlijke kwaad is geschied. De ervaring doet me denken aan de vertoning van Anguish tijdens Night of the Horror enkele jaren geleden in KASKcinema. Ook die horrorfilm van Bigas Luna speelt zich af in een cinema en ook toen ondervond ik de overschrijding van een grens, het magische moment waarop een film zich niet enkel meer op het scherm afspeelt. Wanneer de bioscoop niet langer een garantie voor veiligheid is.

Ongemak viert hoogtij, instincten botsen met normen, onverenigbare gevoelens raken vernesteld, maar uiteindelijk blijft alles binnen zitten.

Wanneer de film gedaan is, stormt 95% van het publiek naar buiten. De lichten springen aan en de zaal is zich bewust van zijn vele afwezigheden. Een Spaanse vrouw verschijnt (de coproducent) en de Q&A begint. Het sidderende ongemak is van een antwoord voorzien, de film is officieel gedaan. Het lijkt me niet toevallig dat de enige vraag uit het publiek van de enige vrouw komt. Mannen zijn op dit moment meer lichaam dan woord.

De afwezigheid van It is not the pornographer that is perverse in het programma van KASKcinema valt misschien wel op nu. Ja, wat had ik ook gedacht. De film had natuurlijk perfect kunnen passen in Body Stuff, onze januari-focus op seks en lichaam. Het was eerst nee, dan ja, dan weer nee en ik ben nog niet helemaal uit die twijfel, maar voorlopig sta ik achter die voorlopig laatste nee. Nee, want finaal was dit vooral een film die opwond, eerder dan een film over opwinding. Behalve in de laatste episode werd het platgetreden pornogenre te weinig door een blik-voorbij-aan bekeken om een aanwezigheid in KASKcinema te rechtvaardigen. Die momenten van ongemak had ik jullie nochtans heel graag gegund. Nu moeten we het doen met andere Bruce LaBruce-films en later Queercore: How to punk a revolution.

Geniet ervan, van de afwezige.

Programma (meer info):

08.01.19–20:30 Touch Me Not
09.01.19–20:30 Commando
10.01.19–20:30 Bruce LaBruce double bill
15.01.19–20:30 Crazy Love
16.01.19–20:30 Zidane: a 21st Century Portrait
17.01.19–20:30 Martyrs
22.01.19–20:30 Radio Cinema
23.01.19–20:30 Hard Paint
24.01.19–20:30 Everything You Always Wanted To Know About Sex * But Were Afraid To Ask
27.01.19–10:30 KIDScinema: Van Kop Tot Teen
29.01.19–20:30 Opfergang
30.01.19–20:30 Fucking in Love
31.01.19–20:30 A History of the Blue Movie