Het verzet van generatie Z

De jacht op paaseieren is achter de rug en iedereen zit voldaan te smikkelen van de chocolade. Ik kijk naar mijn ouders, mijn broer, mijn zussen, hun geliefden en kinderen. Plots besef ik: we zitten met maar liefst vijf generaties rond de tafel!

De baby boomers hebben ‘mama’ en ‘papa’ intussen ingeruild voor ‘oma’ en ‘opa’. Hun oudste dochter behoort nog net tot generatie X, maar hun drie volgende telgen — inclusief mezelf — zijn Millennials, en representeren dus generatie Y. Samen hebben zij — exclusief mezelf- al zes koters op de wereld gezet. Met hun ongeziene mondigheid en hun iPad immer in de hand zijn die kids nu al notoire leden van generatie Z. Daarover straks meer.

De vijfde generatie aan tafel is nog ongeboren, maar zal niet lang meer op zich laten wachten. Binnen een maand zullen zowel mijn zus als mijn schoonzus het leven schenken aan een dochter. De kleine meisjes zullen deel uitmaken van de nu nog officieus genoemde ‘generatie Alpha’ — de bevolkingsgroep geboren na 2010. Voor hen zal het leven ondenkbaar zijn zonder technologie. Terwijl de hand van mijn zus over haar buik streelt, vraag ik mij af in welke wereld haar dochter zal opgroeien.

In een betere wereld, als het van generatie Z afhangt. Luister maar naar de Amerikaanse tiener Emma González. De 18-jarige leerlinge overleefde vorige maand de shooting in Stoneman Douglas High School in Parkland, Florida, en prijkt ondertussen met vier andere leeftijdsgenoten op de cover van Time Magazine. Het beeld spreekt voor zich: een nieuwe generatie is opgestaan, en deze vijf tieners zijn het boegbeeld. Met Emma González voorop.

Haar parcours, haar voorkomen, haar vastberadenheid: Emma heeft alles waar de digital natives voor staan. Te midden van haar rouwperiode zette de jonge activiste haar schouders onder #NeverAgain, een hashtag die uitgroeide tot een beweging, en wie weet, zelfs een revolutie. Met haar eerste vlammende speech tegen wapengeweld ging ze viraal, met haar grote toespraak tijdens March for our Lives schreef ze geschiedenis.

24 maart 2018. Met veel bravoure betreedt Emma González het podium in Washington, waar ze wordt onthaald op het uitbundige gejuich van naar schatting 800 000 toeschouwers. Ondanks de bibber in haar stem zet ze dapper haar speech in. Die zal precies zes minuten en twintig seconden duren — de tijd die de dader nodig had om zeventien medeleerlingen van het leven te beroven met zijn halfautomatisch geweer.

Het publiek huilt, klapt, scandeert ‘never again’, maar het enige wat we van Emma horen is een ademhaling die getuigt van woede, moed en verzet. Met een geschoren hoofd, een opgeheven kin en een frons in haar blik kijkt ze Amerika strijdvaardig in de ogen. Ze maakt geen woord vuil aan Trump of aan de National Rifle Association, maar haar politiek statement is gemaakt. Van lef gesproken!

De ‘gen Z-ers’ mogen dan wel beschuldigd worden van smartphoneverslaving en autoriteitsproblemen, net daarin ligt volgens mij hun daadkracht. Ze zijn niet eens stemgerechtigd, maar doen al aan politief activisme vanuit hun living. Ze zijn niet eens kapitaalkrachtig, maar stampen al eigen kledinglijnen uit de grond. Ze zijn niet eens hogeropgeleid, maar doen al aan zelfstudie met Youtube-filmpjes. Geen wonder dat ze wel eens ‘screenagers’ worden genoemd.

Jongeren van vandaag beseffen meer en meer dat ze met hun smartphone ook macht in hun handen hebben. Ze groeperen zich onder hashtags en zullen niet rusten voor er verandering komt in de realiteit buiten het scherm. De scholieren van Stoneman Douglas High School in Parkland hebben bovendien een extra troef: ze zijn rijk. In wereld waar het kapitalisme regeert, verhoogt dat nu eenmaal de kans dat er naar jou geluisterd zal worden. Laat ons hopen.

In elk geval is de bal aan het rollen. De eeuwige tiener in mij voelt zich geïnspireerd door deze Gen Z, die het heft in eigen handen neemt. Het clubje van Emma González zouden mijn vrienden kunnen geweest zijn. Alleen was er op mijn speelplaats nog veel meer naïviteit. Mijn gsm-gebruik beperkte zich tot een spelletje snake of een clandestiene sms tijdens de les. Of dat een voor- dan wel een nadeel is, is een andere discussie. De jeugd van tegenwoordig is sneller, luider en kritischer — dat staat vast.

Of mijn nichtjes zullen opgroeien in een vredevolle wereld? Vast niet. Maar er is hoop, en generatie Z geeft alvast het goede voorbeeld. Zoals Emma González het verwoord heeft op Instagram: “WE are the future. Be loud, and be proud. We stand with you, shoulder to shoulder.”

Meer artikels lezen zoals dit? Schrijf je in op de nieuwsbrief van OpenVRT.