Ik spendeer elke week veertig uur voor mijn scherm

©Britt Van Hooydonk

“Die telefoon in je zak is als een gokautomaat, elke keer als je het bekijkt, trek je aan de hendel om te zien of je een beloning krijgt.” Dit is een quote van auteur Simon Sinek waarin ik mijn schermgedrag heel erg kan herkennen. Dankzij de viral video van Sinek over de negatieve gevolgen van de smartphone op ons brein heb ik twee jaar zonder geleefd. Geen mobiel internet, geen Google Maps. Ondertussen heb ik wel terug een smartphone en krijg ik elke zondag een melding waarin ik kan zien hoeveel uur ik deze week heb verspild aan doelloos staren naar mijn hypnotiserend schermpje.

Ik heb dus een ingebouwde applicatie op mijn gsm die me af en toe meldingen stuurt over mijn schermgedrag. Laten we eens kijken naar vandaag. Zet je schrap want het zijn een heleboel cijfers. Deze app volgt echt elke stap. Zo zie ik dat ik mijn smartphone voor het eerst om 6u30 heb ontgrendeld. Er staat dat ik ongeveer achttien keer per uur mijn gsm open. Dit komt neer op een totaal van bijna 300 keer per dag. Nu ja, de helft daarvan zal wel zijn om het uur te checken. Hoop ik. Maar dan zie ik hoeveel uur ik effectief bezig ben geweest op mijn gsm. Mijn gemiddelde is vier uur per dag. Op een hele week verspil ik ongeveer veertig uur aan absoluut niets doen op mijn toestel. Terwijl ik deze alinea schrijf heb ik mezelf vier keer moeten tegenhouden om mijn gsm niet op te pakken.

Die veertig uur verontrust me. Op een week tijd heb ik dus nog een hele werkweek aan uren over waar ik niets mee doe. Misschien dat ik een keer per dag mijn mails open, maar dat is het dan ook wat productiviteit betreft. Ik loop al weken rond met het idee dat ik niet genoeg tijd heb in mijn leven om mijn vrienden eens terug te zien of om mijn fitnessabonnement (eindelijk) eens te gebruiken.

De uren zijn natuurlijk verspreid over de hele dag. Om de zoveel minuten neem je je gsm vast en doe je wat je altijd doet. In mijn geval is dat mijn sociale media checken. Maar ik vraag me af; wat als ik niet achttien keer per dag mijn gsm zou checken? Wat als ik gewoon aan een stuk door zou kunnen werken zonder mijn productiviteit achttien keer per uur te verstoren?Ik betrap mezelf er nu zelfs op dat ik met één oog op mijn gsm kijk en met mijn andere deze zin probeer te typen.

Toen ik zestien was, had ik een video van Simon Sinek gezien. Het ging over hoe smartphones van mijn generatie echte junkies maken. Volgens Sinek kan je het vergelijken met drugs. Elke keer dat je een melding krijgt, maakt je brein dopamine aan. Dit gebeurt trouwens ook als je cocaïne snuift of chocolade eet. Dat ‘geluksgevoel’ is verslavend en kan onze drang naar meer likes en meer meldingen misschien een beetje verklaren. Toen ik die video had uitgekeken besloot ik geen smartphone meer te gebruiken. Ik ben twee jaar door het leven gegaan met een flipphone. Ik voelde alleen mijn gsm trillen als het dringend was. Alle niet-dringende dingen kwam via Facebook binnen waar ik niet, integendeel tot nu, heel de dag actief op was. Geen Google Maps, geen mobiel internet.

Als ik hier terug over nadenk, heb ik een beetje heimwee. Ik denk dat ik rustiger was. Vooral dat mijn brein rustiger was. En het verplichtte me ook om vreemden aan te spreken op straat om de weg te vragen. Wat blijkbaar not done is aangezien ik vaak de opmerking kreeg dat ik mijn smartphone moest gebruiken. Ik denk wel dat ik meer aanwezig was als ik ging afspreken met vrienden. Ik had geen behoefte om iets vast te leggen en werd ook niet gestoord door meldingen.

Het wordt trouwens niet echt beter. Die veertig uur is beperkt tot mijn smartphone. Daarnaast zit ik ook doorheen de dag of in de avond op mijn laptop naar YouTube te kijken. Hoe meer ik nadenk over deze verspilde uren, hoe meer ik mijn laptop en smartphone tegen een muur wil smijten. Misschien is het weer hoog tijd voor een smartphonecleanse. “Maar ik heb mijn gsm écht nodig”. Mijn lievelingsexcuus. Ik weet niet eens waarom ik die nodig zou hebben. Voor mijn wekker? “Koop dan een wekker”, zou Sinek zeggen.