Illustratie door Charlotte Van Hacht

Komt een Millennial bij de dokter

In de wachtkamer van de plastische chirurg vind je naast beduimelde Goed Gevoels en Jommekes steeds meer Millennials. Ze komen aankloppen met hun spaargeld in de ene hand en een selfie in de andere.

Soms stel ik me het internet voor als een cartoon-snelweg met duizenden wegen die boven, onder, rond en tussen elkaar slingeren. Elke rijstrook heeft zijn eigen regels. Wie op één van de wegen rijdt, merkt niets van wat zich op de andere baanvakken afspeelt.

Zo is het perfect mogelijk dat op de A21 12 mensen rijden die meeknikkend lezen dat Obama de antichrist is, terwijl het wegdek ernaast volledig gewijd is aan katten die erg schrikken van komkommers.

Op een van die autowegen laten vrouwen hun oksel- en schaamhaar staan en verven het soms in een leuke kleur. Ze maken tekeningen van alle soorten borsten en schaamlippen en willen dat ook jij ‘body positive’ wordt. Een autostrade verder gebruiken meisjes de app Perfect Me om hun konten ronder en hun taille smaller te maken. En wanneer dat niet genoeg is, gaan ze met hun bewerkte foto naar de plastische chirurg.

Deze millennials zijn het beu hun lippen vol pixels te pompen en willen een permanent voller pruilmondje. ‘Snapchat dysmorphia’ noemt de American Academy of Facial Plastic and Reconstructive Surgery (AAFPS) het. Dit fenomeen is een variatie op body dysmorphia, een obsessief compulsieve stoornis, waarbij mensen gefixeerd zijn op hun uiterlijk. Wie aan de stoornis lijdt checkt zichzelf onophoudelijk in de spiegel, wil zich urenlang opmaken of epileren en gaat naar de dermatoloog zonder duidelijke reden.

“Ik word heel moe van het bewerken van mijn foto’s,” zucht een jonge account executive in een Vice-documentaire vlak voor ze haar Griekse neus laat opvullen. “Mijn rug doet pijn van al het editten en ik word er gewoon erg angstig van.” Ze vertelt ook hoe haar lichaam haar nieuw opgespoten lippen elke vier maand afbreekt, waardoor ze drie keer per jaar een nieuwe injectie nodig heeft. Ook in Europa en Azië laten Millennials hun gezicht transformeren of hun billen supersizen.

Bij shows als Ex on The Beach of Tempation Island roepen de mannen de laatste twee jaren gretig dat ze van nep houden en leggen de deelnemers op sociale media hun operaties en behandelingen vast. De kandidaten zijn opvallend open over de aankopen van hun siliconen ‘tweelingen’ of bilimplantaten. Deze Ashley’s en Djessy’s tonen met plezier foto’s van de ‘lelijke eendjes’ die ze ervoor waren. Ze zijn maakbare meisjes, de geupdate 2.0 versie van hun oude zelf.

Perfectie is niet langer voorbehouden voor de Hollywoodiaanse elite. Je hoeft geen genoegen te nemen met de neus die moeder natuur je toedeelde. En voor je genoeg gespaard hebt om zelf onder het mes te gaan, is er nog altijd de app FaceTune.

Toch vind ik de gladde gezichtjes die deze filters bieden eng. Niet zozeer omdat ze het gelaat van mensen veranderen, maar eerder omdat ze er ons allemaal hetzelfde doen uitzien. De filters muteren gebruikers tot een leger van blanke, schattige, vrouwelijke en jeugdige zusjes. Ook Instagrammers met een andere huidskleur krijgen dezelfde, witwassende filters voorgeschoteld.

Een erg kleine groep, vooral mannelijke programmeurs bepaalt nu hoe schoonheid eruit ziet. Zelfs wanneer we het niet willen landen de filters toch op ons gezicht. Bij sommige smartphones, zoals bijvoorbeeld de Samsung Galaxy, zitten ze standaard in de camera geprogrammeerd. De beauty-filter verscheen ook als optie bij Tik Tok, een video-app die vooral wordt gebruikt door kinderen en tieners. Naast leuke konijnenoren of een zonnebril kunnen de jonge gebruikers hun wimpers langer en hun kaakjes rozig maken.

Ik ben niet jaloers op de pubers die vandaag opgroeien in een wereld waarin er twee versies van jezelf bestaan: de ene met een voorhoofd vol mee-eters, vettig haar en donkere gedachten, de andere die leeft in je telefoon met een egaal gezichtje, Disney-ogen en meer dan 500 vrienden. Sociale media worden al van in het begin verweten dat zegebruikers het gevoel geven dat ze niet goed genoeg zijn, maar nu concurreren we niet enkel met een perfect ogende collega, klasgenoot of influencer, maar ook met onszelf. Voeg daar de juiste dosis tienerangst aan toe en ik begrijp dat plastische chirurgie plots erg aanlokkelijk lijkt.

Illustratie door Charlotte Van Hacht

Net zoals zoveel geniale uitvindingen (artisjokken uit blik, bomberjacks en duct tape) werd plastische chirurgie bedacht tijdens de oorlog. Het was een manier om soldaten een nieuw gezicht te geven nadat ze verwondingen opliepen tijdens Wereldoorlog I. De eerste pogingen leken meer op Lady Gaga’s meat dress dan op een menselijk gelaat (ik raad je af ze te googlen), maar het idee erachter was nobel: een normaal uiterlijk gaf de soldaten kans op een sociaal leven na het traumatische oorlogsgeweld. Ironisch dus, dat diezelfde technieken vandaag worden ingezet om er bevreemdend perfect uit te zien.

Mensen reageren altijd een beetje gek wanneer het op nieuwe technologie aankomt. Denk aan de tijd dat het normaal was al je 54 foto’s van een vakantie in Zuid-Spanje op Facebook te posten. Misschien is deze #Selfcare op steroïden ook maar fase die, net als de lippen van Kylie Jenner, over een paar maanden zal wegsmelten.