Waarom een 77-jarige man het internet opnieuw in vuur en vlam zet

Memes zijn een wapen in de politieke propaganda oorlog — ook in België.

Bernie Sanders is terug. En samen met hem ook alle memes. Want weet je nog? 2016 was inderdaad best kut. Trump, Brexit, Harambe (RIP). Maar 2016 was wel een goed memejaar. Zijn memes zoals wijn? Worden ze beter met de jaren? Of proeven de Bernie-moppen intussen een beetje zuur?

The President of Reddit

Vanuit het niets schoot Bernie omhoog in de polls. Bernie kreeg aanvankelijk weinig aandacht in de mainstream media. Op Reddit was hij echter met voorsprong de populairste presidentskandidaat: hij krijg er meer vermeldingen dan Clinton en Trump samen. Het leverde Bernie de bijnaam “the President of Reddit” op.

Bernie Sanders’ Dank Meme Stash

Ook op Facebook scoorde Bernie met de intussen beruchte Facebookgroep Bernie Sanders’ Dank Meme Stash. ‘Dank meme’ is een moeilijk uit te leggen fenomeen, maar deze internethistoricus gaat het toch proberen.

Dank memes zijn eigenlijk een parodie op memes. Vaak met een unieke of vreemde invalshoek. Ze zijn de ultieme inside joke. ‘Dank’ is ook sterk geassocieerd met marihuana. Dank memes zijn een beetje zoals porno: moeilijk om te definiëren maar je herkent het als je het ziet.

Eén van de eerste afbeeldingen op Bernie Sanders Dank Meme Stash.

De Bernie Sanders Dank Meme Stash Facebookgroep ligt mee aan de basis van de wijdverspreide bekendheid van het begrip ‘dank memes’. Tegenwoordig wordt ‘dank memes’ niet langer ironisch gebruikt maar met de betekenis van ‘coole memes’. (Wie meer wil lezen over dank memes, ik vond deze definitie van dictioniary.com best goed.)

Dank memes zijn een beetje zoals porno: je herkent het als je het ziet.

Voorbeelden van dank Bernie memes? Hier, hier en hier. De Facebookgroep had op een bepaald moment meer dan 494.000 leden. Zonder twijfel had het een grote impact op de populariteit van Bernie.

Waarom het internet houdt van Bernie

Het internet smult van Bernie. Hoe komt dat? Bernie Sanders hamert al 40 jaar op dezelfde nagel. En hij neemt geen dotaties aan van grote bedrijven. Die authenticiteit en transparantie maakt hem populair bij de jonge, progressieve millennials op het internet.

Een excentrieke, beetje sjofele man. Met een sterke mening. Prima meme materiaal, toch?

Bernie is een excentrieke en sjofele man. Zijn haar ligt altijd in de war. Hij is bovendien — zoals het een oude man betaamt—altijd recht-toe en recht-aan met zijn mening. Bernie Sanders probeert niet iedereen te behagen. Dat maakt hem perfect om te quoten vergezeld van een joint en Snoop Dogg.

Klik voor die instant gratificatie — een oude man zegt wat ie denkt en hij zegt het met Snoop Dogg.

Bernie or Hillary?

Zonder twijfel één van de populairste memes in 2016 was ‘Bernie or Hillary?’ Wat denken de presidentskandidaten over thema’s die er echt toe doen? Zoals Aphex Twin, koekjesdozen of Star Wars.

Een vogeltje komt op het podium bij Bernie zitten tijdens een speech? Het leverde naast hysterische supporters ook talloze photoshops op waaronder Bernie als Disney princes. Yup.

Bernie is ook grootvader en speelt graag monster voor zijn kleinkinderen. Dat levert een hoop jolige video’s en gifs op.

2019: de Bernie memes zijn terug. Maar zal het hem helpen in 2020?

De Bernie Bro’s zijn wakker en het regent terug memes op Reddit en Bernie Sander’s Dank Meme Stash.

Jij gelooft niet in Bernie? Kop eraf!

De vraag is of Bernie’s unique selling proposition nog uniek is. Hij is niet langer de excentrieke outsider maar een gevestigde naam. Bovendien is Bernie slachtoffer van zijn eigen succes: binnen de democratische partij staan nu tal van kandidaten op met onverbloemd linkse standpunten.

De opkomst van memes in de (Belgische) politiek

Verkiezingen worden stilaan gewonnen op het internet. Dankzij memes is politiek niet langer droge kost waarover je leest in serieuze kranten maar virale grappen die je deelt met je vrienden. Ze zijn een niet te negeren vorm van politieke propaganda.

Worden de verkiezingen in mei 2019 de eerste verkiezingen in België waar memes een cruciale rol spelen?

Ook de Belgische politiek sprint op de kar. Ben je een communicatiewetenschapper die nog een thesisonderwerp zoekt? Mijn (voorlopig onbewezen) hypothese is dat rechts in Vlaanderen veel efficiënter en vaker gebruik maakt van memes dan links. Kijk naar de Facebookgroepen waaruit Schild & Vrienden ontstond. Kijk naar hoe N-VA dat doet op hun Instagram-pagina. Alhoewel ook Groen zijn best doet. En Oxfam organiseert zelfs een heuse klimaat meme battle.

Wie wordt de Vlaamse Bernie Sanders? Op Twitter had Mohamed ouaamari alvast de volgende suggestie:

Worden de verkiezingen in mei de eerste verkiezingen in België waar memes een cruciale rol spelen? Spannend. Hou zeker de sociale media pagina’s van de partijen goed in de gaten. Of het dank memes worden, of toch vooral heel cringy memes — dat is nog maar de vraag.