Waarom zijn we zo dol op face filters?

Wie geeft er om privacy als je ook een sexy hondje kan zijn?

Frederik Van den Bril
Jul 26 · 5 min read

Het is weer zover: één of andere face filter doet de ronde, ditmaal ééntje met oud worden. Ik moet toegeven, ik vind het zelf ook echt een goede. Mijn lief leek opeens sprekend op haar eigen grootmoeder. Ahum.

Dit stuk gaat niet over het gevaar van de FaceApp voor je privacy en alles wat je lief is. Daarover kon je al lezen op VRT NWS. Dit stuk gaat over waarom we onze privacy vrolijk aan de kant duwen voor een leuke face filter of twee.

Hide The Pain Harold, nog ouder gemaakt met de FaceApp.

Een interessante insteek die ik wel nog wil meegeven is die van VICE. De hysterie (De Russen komen! Ze stelen ons gezicht!) focuste zich nogal erg op het feit dat er achter FaceApp een Russisch bedrijf zit. Vice merkte terecht op dat FaceApp niet creepy is omdat het Russisch is, maar omdat het kapitalistisch is. Facebook is trouwens minstens even erg.

Heerlijk nieuwe wereld: dankzij een combinatie van slimme gezichtsherkenning en augmented reality kan jij een regenboog kotsen.

Anderzijds hebben we die jolige face filters te danken aan het kapitalisme, de zonnige Silicon Valley-variant dan toch. Want bij het grote publiek werden de face filters eerst bekend via Snapchat. Heerlijk nieuwe wereld: dankzij een combinatie van slimme gezichtsherkenning en augmented reality kon jij plots een regenboog kotsen.

De hondjesfilter was de eerste echt populaire filter. Opeens zag je iedereen op sociale media met hondenoren en -neus de camera aflikken met een— geef het gewoon toe — sensuele hondentong. Wat maakte die filter zo razend populair? Omdat we hondjes leuk vinden? Wel ja, maar er is nog een verklaring.

De filter maakt je gezicht dunner. Het verhoogt je kaakbeenderen. Je ogen worden een beetje groter. Het verbergt je neus (iets waar veel mensen jammer genoeg onnodig veel complexen over hebben) De hondenfilter maakt ons, met andere woorden, knapper. Ideaal om te flirten dus! Aahh, wie kijkt er niet met nostalgie terug op zichzelf als sexy hondje snapchattend naar zijn crush?

De face filters zijn zo populair omdat ze een bepaald soort narcisme voeden dat elke mens in zich heeft. Je ziet jezelf niet in een spiegel, maar door een filter die je knapper maakt.

Zo gaat het dus ook met heel veel van die andere face filters. Je ziet er frisser uit. Het verhoogt je jukbeenderen. Je neus wordt smaller. Je lippen worden voller. De poriën van je huid gaan weg. Je zogeheten lachlijnen (die tussen je neus en lippen) verdwijnen. Je ogen worden groter. Je begint — met andere woorden — steeds meer op een irreëel persoon te lijken.

De face filters zijn zo populair omdat ze een bepaald soort narcisme voeden dat elke mens in zich heeft. Je ziet jezelf niet in een spiegel, maar door een filter die je knapper maakt. Geen wonder dat zoveel mensen dit graag delen op sociale media. Wat maakt het dan nog uit dat de Russen je gezicht hebben?

Waar komen die face filters eigenlijk vandaan?

De echte pioniers op het vlak van face filters zijn — zoals met zo veel dingen — de Japanners natuurlijk. Al sinds de jaren negentig vond je op dat eiland her en der photo-booths waarmee je gekke plaatjes kon maken en achteraf kon bewerken met digitale stickers. Van zodra het technologisch mogelijk was kon je ook je gezicht digitaal bewerken. “Purikura” heten die photobooths, en het werd al snel enorm populair, eerst in Japan, daarna ook in andere delen van Azië.

In China is het ondertussen een cultureel taboe om een ongefilterde selfie de wereld in te sturen.

Heel vaak zie je daar dezelfde schoonheidsfilters terugkomen: grote, amandelvormige ogen, smaller gezicht, een witte en perfect huid. In China hebben ze daar een naam voor: “wang hong lian”, wat zo veel betekent als “internet celebrity face”. De populaire app daar is Meitu. Je selfies bewerken met de Meitu-app voor je ze rondstuurt is daar een vorm van beleefdheid geworden. Met andere woorden: ongefilterde selfies de wereld in sturen zijn een cultureel taboo. De New Yorker publiceerde een longread over China’s obsessie met selfie’s en schoonheidsfilterapps.

Wanneer je plastische chirurgie wil om op een face filter te lijken

Face filters veranderen stilaan ons schoonheidsideaal. Oh ja, mensen komen nu al bij de plastische chirurg om meer te lijken op een bepaalde face filter. Dat wordt “Snapchat dysmorphia” genoemd. Die term werd uitgevonden door plastisch chirurg Tijion Esho. Vroeger kwamen mensen in zijn praktijk met foto’s van celebrities. Nu komen ze met foto’s van zichzelf bewerkt met één of andere filter. Ze willen hun lachlijnen weg. Ze willen grotere ogen. Strakkere kaaklijnen. Of hoe fantasie de realiteit beïnvloedt.

Vroeger kwamen mensen bij de plastische chirurg met foto’s van celebrities. Nu komen ze met foto’s van zichzelf bewerkt met een face filter.

Een recent medisch rapport suggereerde dat de gefilterde afbeeldingen de lijn tussen realiteit en fantasie vervagen. Hierdoor worden mensen vatbaarder voor “dysmorfobie”, een mentale stoornis waardoor mensen zich fixeren op ingebeelde lelijkheid van hun uiterlijk.

Face filters verraden onze blik op de werkelijkheid

Face filters op zichzelf zijn een spiegel van hoe we kijken naar de werkelijkheid. Het verraadt hoe we denken over wat het ideaal is. And it ain’t pretty.

Toen Snapchat een face filter uitbracht ter ere van Frieda Kahlo maakte het gebruikers witter. Kahlo is Mexicaans, waarom? Of de Marie Curie-filter. Het was blijkbaar nodig om de wereldvermaarde, tweevoudig Nobel Prijs-winnaar oogschaduw en een smaller gezicht te geven.

Dan was er nog de filter die je een racistische karikatuur van de Aziaat maakt. Of de Bob Marley-filter, een heuse black face voor de digitale eeuw.

Mooi oud worden… dankzij een face filter?

Ja, en zo gaat het ook met die verouderingsfilters. Deel van de populariteit van die face filters is dat heel veel mensen er best schattig of knap uitzagen als oudje.

Geloof mij: de kans dat jij er nog zo goed gaat uitzien wanneer je zeventig bent is niet zo groot. Of anders moet jij misschien toch wat gezonder gaan leven.

Heel graag wil ik die foto’s van mijzelf als kwiek oudje bijhouden en ze nog eens bekijken over dertig jaar voor een reality check. Hopelijk wordt het geen al te grote teleurstelling. Maar niet getreurd, anders heb ik nog altijd foto’s van mijzelf als sexy hond.

OpenVRT

OpenVRT is een community voor jonge, digitale creatievelingen met een broek vol goesting in media.

Frederik Van den Bril

Written by

Internethistoricus @OpenVRT // Journalist @ViceBelgium // Copywriter for hire

OpenVRT

OpenVRT

OpenVRT is een community voor jonge, digitale creatievelingen met een broek vol goesting in media.

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade