Wie was de allereerste influencer?

Het antwoord zal je versteld doen staan.

Laatst zag ik een artikel “10 influencers onder de 10 jaar.” Ik wreef mijn ogen uit en riep “o tempora, o mores!” naar niemand in het bijzonder. Later vroeg ik me af: hoe is dat influencer fenomeen eigenlijk ooit begonnen? En kan ik ook influencer zijn?

Omdat ik je niet langer wil vervelen met clickbait geef ik je al meteen antwoord op de vraag in de titel: wie was in godsnaam de eerste influencer? Het resultaat van mijn diepgravend en historisch totaal onwetenschappelijk onderzoek: de Paus. Jawel. De heilige man zou in de 18e eeuw publiekelijk medicijnen hebben aangeprezen. (Voor ik een kwade Rik Torfs op mijn dak krijg: geen idee of dit echt waar is.)

Instagrampost uit 1788 van Yung Pope Pius VI met de caption: “About to go Gucci in the Gucci Store. #PrayForMe #OldMoney #YungPope” (Of misschien ook niet. Sorry, Rik Torfs.)

Ik hoor je denken: “Hoepel op! Influencers op sociale media zijn toch een recent fenomeen?” Ja, dat klopt ook. Op sociale media dan. Maar ‘influencer marketing’ door celebrities zoals acteurs of topsporters is zo’n 120 jaar geleden al uitgevonden.

All I Want for Christmas is more Instagram Followers

Soms zetten bedrijven ook fictieve personages in. De kerstman bestond eigenlijk al maar Coca-Cola creëerde in 1930 de kerstman zoals wij hem nu nog steeds kennen: guitige snoet, bolle kaken en rood-witte outfit.

Je weet dat kapitalisme succesvol is wanneer een frisdrankmerk er in slaagt ons cultureel beeld van de kerstman te bepalen.

Het influencer-fenomeen is dus van alle tijden. Maar de tijden veranderen wel. In 2010 was Instagram nog niet uitgevonden. Douchegel (gelukkig) al wel. Hoe maak je Old Spice — een oud douchegelmerk met een stoffig imago — opnieuw sexy? Bekijk nu de video. (Vertrouw me, als je dit nog niet kent moet je dit écht even zien.)

9 jaar later, nog altijd hilarisch. De Old Spice-campagne was een virale marketingcampagne. En een van de eerste die actief inzette op influencers bereiken op sociale media.

Het bleef niet bij die éné grappige reclamespot. Old Spice nam meer dan 200 verschillende video’s op. Sommige speciaal gemaakt voor beroemdheden, mensen die populair waren op sociale media of zelfs gewone gebruikers die reageerden op de video’s. De campagne was een daverend succes.

All I want for Christmas is an Airbnb at the beach

Airbnb gaf — oh jawel —Mariah Carey een smak geld en een luxueuze penthouse aan het strand. Voor redenen die ik ook niet helemaal begrijp was de campagne een groot succes. Een succesvol experiment dat later nog veel gekopieerd zou worden.

Mariah Carey — 25 jaar in de showbizz, nog altijd niet geleerd recht in de lens te kijken.

De echte influencer? Die ben jij.

Je begrijpt, sociale media zijn cruciaal in de boom van de influencer-marketing. Dankzij sociale media staan beroemdheden dichter bij hun fans — en de merken dus dichter bij hun klanten. Maar belangrijker nog is de ‘user generated content’. Dat is een duur woord voor alles wat gewone mensen zoals jij en ik op sociale media posten. Want mensen doen zo veel grappige of originele dingen op het internet.

Bedrijven zagen al snel het potentieel. De jacht op de zogeheten ‘micro-influencers’ is geopend. De ‘internetfamous’: beroemd geworden op en door het internet. En liefst met veel, heel veel volgers. Micro-influencers lokken vaak veel meer conversatie en aandacht uit van een niche (en dus juister) publiek. Wat het natuurlijk veel interessanter maakt voor adverteerders.

Wacht even, influencer is nu een… job?

Oh ja, en het is vaak nog hard werken ook. Sommige mensen doen niets anders. Overigens, als je denkt dat influencers enkel van die 20-something types zijn met zongebruinde lichamen en adembenemende schoonheid: helemaal fout. Influencers zijn er van alle leeftijden, maten en soorten. Kijk naar Baddie Winkle, 90 jaar en 3,8 miljoen volgers.

“Instagram changed my life completely” schrijft de 90-jarige influencer Baddie Winkle. Ik vind dat op één of andere manier enorm ontroerend. Ik ben fan!

En ja, dan heb je ook nog die influencers jonger dan 10 jaar oud. Je trekt nu misschien een verwrongen gezicht. Maar is het meer verkeerd dan heel jonge kinderen die gedwongen worden om mee te doen aan schoonheidswedstrijden? Nee, dat is even fout.

Laerta is 8 jaar oud en heeft 1,2 miljoen volgers. Nee hoor, dit is allemaal perfect gezond en normaal voor een kind van 8 jaar — waar heb je het over?

Influencer tegen wil en d(r)ank

Een miljoen volgers of 15k volgers, het is nog altijd heel veel. “We need to go deeper,” dachten adverteerders. Zo zitten we nu aan de de nano-influencers: vaak (ocharme) maar een paar duizend volgers. Voor hen is geld meestal geen deel van de deal, maar wel gratis en als eerste de nieuwste producten uitproberen of uitnodigingen voor exclusieve events.

Ik sprak met nano-influencer Jef van Discobar Fietszak — die wel benadrukt dat hij geen influencer wil genoemd worden en dat hij zelf “een beetje kotst” van die term.

Dit is Jef. Jef houdt van lekker eten en zatte feestjes. Soms krijgt hij gratis stuff — in ruil doet hij een shout-out op sociale media.

“Bedrijven komen vanzelf naar mij, ik ga er echt zelf niet achteraan,” vertelt Jef. “Dankzij mijn dj-carrière met Discobar Fietszak heb ik veel volgers op sociale media. En ik leef sowieso voor ongezond, ahum, ik bedoel lekker eten en zatte feestjes. In ruil voor een Instagram-post krijg ik eten opgestuurd of uitnodigingen voor feestjes met gratis drank.”

“Meestal mag ik 100% mijn eigen ding doen. Soms is er wel eens een bedrijf dat voorwaarden stelt, bijvoorbeeld omdat ze er bepaalde hashtags bij willen. Maar uiteindelijk geef ik er toch mijn eigen leuke, grappige twist aan.”

Wacht even jongens, de Paus wil ook iets zeggen

Bijna alle sectoren zetten tegenwoordiger influencers in voor hun marketing. Waar eindigt het? Vox publiceerde recent een verontrustend artikel over influencer-marketing voor het verkopen van medicijnen.

De cirkel is rond, we zijn terug bij het begin bij de paus die als wereld’s eerste influencer medicijnen zegende. Wil je trouwens weten wie de eerste influencer was volgens de Paus zelf?

In de naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Instagram.

Juist, ja. Maria was niet alleen onbevlekt ontvangen, ze was ook de eerste influencer. Wat een vrouw!

De nieuwste influencers bestaan niet eens echt

Er staat trouwens alweer een nieuwe golf influencers te trappelen: ‘virtuele influencers’. Het zijn digitale avatars, dus geen echte mensen, zoals Lil Miquela of Shudu, die nu ook campagnes doen voor grote merken. Een beetje zoals die kerstman van Coca-Cola, maar dan een pak hipper en meer #woke.

Shudu, wereld’s eerste digitale supermodel. En natuurlijk ook al een influencer. Hier doet ze een campagne voor modemerk Ellesse.

Het is trouwens bijzonder gemakkelijk om zelf uit het niets influencers te creëren. Met een beetje geld kom je al een eind.

Kan ik de wereld’s eerste pico-influencer zijn?

Influencers zijn dus van alle tijden. Alleen was de kans dat jij paus wordt altijd al eerder klein. Gelukkig kan nu elke slimme jongen of ondernemende griet mits wat hard werk, originele content en/of een mooie smoel een influencer zijn.

Nu je het zegt, je boy de internethistoricus heeft het inderdaad allemaal. Nano is wat te veel, aan 4000 volgers zit ik nog lang niet. Is er iets kleiners dan nano? Goeie vraag, ik heb dat dus opgezocht. Pico is kleiner. Pico, dus. Ik wil een pico-influencer zijn. Een bedrijf dat interesse heeft? Ik ben echt niet duur.