Câu Chuyện Giữa Những Người Đồng Sáng Lập (P. 2)

Trong phần 1, chúng tôi có nêu 2 nguyên nhân chính dẫn đến mâu thuẫn nội bộ giữa những người đồng sáng lập.

Nếu nguyên nhân đầu tiên do chọn những người đồng sáng lập theo yếu tố cảm tính. Nguyên nhân thứ 2 do các bên không có những quy ước rõ ràng ngay từ đầu & mang tính pháp lý.

Đến đây, nhiều nhà khởi nghiệp đang tự hỏi “Tại sao phải lập thỏa thuận giữa những người đồng sáng lập?”. Chúng ta sẽ cùng đi tìm câu trả lời cho thắc mắc này.

Trong những buổi chia sẻ về pháp lý cho các nhà khởi nghiệp, khi chúng tôi hỏi ai trong số các anh/chị ngồi tại đây khởi sự cùng các cộng sự của mình hãy giơ tay lên. Phía dưới 90% đưa tay lên dõng dạc như niềm tin khẳng định rằng mình không hề đơn độc. Thế nhưng khi chúng tôi hỏi: Ai trong số này có lập thỏa thuận rõ ràng giữa những cộng sự với nhau thì giữ tay lại. Phần nhiều trong số họ rụt rè buông tay xuống, chỉ còn lại lác đác những cánh tay giơ lên trong số 90% lúc nãy.

Rồi chúng tôi hỏi họ — những cộng sự trong dự án là gì với nhau. Phần đông là bạn bè, người thân quen & những đôi lứa yêu nhau. Họ nói đó phần nào là lý do dẫn đến việc “ngại” khi phải nói thẳng với nhau về những thỏa thuận ban đầu khi cùng nhau khởi nghiệp. Khi đó, chúng tôi thường kể cho họ nghe những câu chuyện trục trặc, tan rã chính vì những cái “ngại” ban đầu.

Vậy thì hãy nhớ giúp cho chúng tôi rằng, khởi nghiệp là kinh doanh, mà kinh doanh thì phải rõ ràng. Hãy tin chúng tôi đi, con người là yếu tố sống còn của dự án. Khi mà giữa họ sự ràng buộc không rõ ràng, dự án càng trở nên mong manh & phát sinh hàng loạt rủi ro. Nếu điều chúng tôi nêu vẫn chưa đủ thuyết phục các nhà khởi nghiệp, hãy tìm thêm những lý do mà chúng tôi phân tích bên dưới nhé.

  • Căn cứ để các bên hành động. Những nội dung được thống nhất trong thỏa thuận sẽ tạo nên những quy tắc ứng xử rõ ràng định hướng hoạt động của những người đồng sáng lập. Đồng thời, nó sẽ là thước đo cho sự đóng góp của từng người, trách nhiệm của các bên. Bên cạnh đó, việc xác định rõ ràng quyền lợi sẽ là một động lực lớn cho sự kiên trì, nhẫn nại & cố gắng của những người đồng sáng lập.
  • Hạn chế sự bội ước. Chính sự rõ ràng và chi tiết về nghĩa vụ & trách nhiệm của từng người đồng sáng lập sẽ trở thành sự răn đe cần thiết cho những ai có ý định bỏ cuộc. Khi ai đó quyết định từ bỏ khi ý tưởng vẫn còn dang dở, họ sẽ biết rõ hậu quả từ hành động của mình, họ chấp nhận điều này. Vì thế, tranh chấp về quyền lợi sẽ ít xảy ra.
  • Căn cứ giải quyết tranh chấp. Thỏa thuận của những người đồng sáng lập được xem là “luật của các bên” & tất nhiên khi tranh chấp xảy ra, cơ quan giải quyết tranh chấp có thẩm quyền sẽ căn cứ vào những cam kết các bên đã thống nhất để giải quyết. Điều này thúc đẩy nhanh quá trình dàn xếp các tranh chấp, các sáng lập viên còn lại có nhiều thời gian tập trung cho ý tưởng khởi nghiệp.
  • Sự rõ ràng về mặt pháp lý. Đây là điểm cộng khi kêu gọi vốn đầu tư. Một startup có cơ chế hoạt động rõ ràng, không tìm ẩn những vấn đề hay tranh chấp về pháp lý là một trong những tiêu chí cho sự quyết định rót vốn của những nhà đầu tư. Bởi phân tích, điều tra tình trạng pháp lý của startup (due diligence) là công việc bắt buộc phải làm trước khi tiến hành rót vốn của bất kỳ nhà đầu tư nào.
  • Nền tảng để xây dựng Điều lệ công ty. Khi thành lập công ty, thỏa thuận giữa các người sáng lập sẽ là cơ sở quan trọng trong việc xây dựng một Điều lệ công ty rõ ràng, minh bạch, có chất lượng & có tính kế thừa, xuyên suốt. Các sáng lập viên cũng sẽ có nhiều kinh nghiệm hơn để hoàn thiện Điều lệ công ty từ quá trình hoạt động khởi nghiệp dựa trên thỏa thuận giữa những người sáng lập.

Còn tiếp …

Phần 3: Rủi ro phát sinh giữa những người đồng sáng lập: (1) Không lập thỏa thuận hoặc thỏa thuận không được ghi nhận trên “giấy trắng mực đen”, (2) Không cùng nhau xác định mục tiêu, chiến lược, tầm nhìn của startup.