A gdyby tak cyfrowy bank
W połowie lat dwutysięcznych telekomunikacja miała super okazję, by zagarnąć nową dominującą platformę komputingową, jaką stawało się mobile. Sytuacja była idealna, robiliśmy przeskok technologiczny, wystarczyło wykorzystać okazję — wydawało się to naturalną konsekwencją dla operatorów, mających już wtedy władzę nad naszymi dłońmi i portfelami. Jako analityk telekomunikacyjny w tamtym czasie, przyglądałam się, nieomal w slow-motion, minuta po minucie, bezlitosnej ofensywie Googla i Apple. Mecz ten został przez telco przegrany w złym stylu.
Banki dziś są w bardzo podobnej sytuacji.
Pierwsza wersja internetu, czyli ta, którą dobrze dziś znamy służyła nam do transferu informacji. Protokoły http i smtp odegrały w niej ważne role. Dziś, u progu wersji drugiej, poprawionej protokół blockchain daje nam bezpieczny transfer wartości online. Enter Internet Wartości.
Cyfrowy bank w Internecie Wartości
Finanse jako branża zarządzająca obecnymi i przyszłymi zasobami i wierzytelnościami, przy tym konserwatywna — zarządzanie ryzykiem tego wymaga, o czym wiedzą także audytorzy — jest dziś szczególnie podatna na tak zwaną dyzrupcję. Banki zarządzają wartością.Technologia jest nieubłagana.
O czym warto dziś pamiętać, planując cyfrową zmianę w banku? Po pierwsze otwarte API, po drugie blockchain.
API — Programistyczny Interfejs Aplikacyjny
API to platforma na której banki udostępniają wyselekcjonowane dane (zasoby) do wykorzystania dla startupów, partnerów i innych zainteresowanych dostępem do wystawianych danych. API pozwala udostępniać dane w sposób ustrukturyzowany, bezpieczny i kontrolowalny. To zautomatyzowana współpraca B2B.
W cyfrowej ekonomii „Data is the new oil”. Banki udostępniając dane stają się platformą aktywującą rozwój innowacji. Modele biznesowe oparte na danych są przyszłością. W 2008 Apple dało deweloperom SDK (Software Developer Kit czyli zestaw instrukcji i narzędzi do samodzielnego rozwijania aplikacji na platformę Apple) oraz sklep do sprzedaży ich pomysłów — Appstore, gdzie niezależni od Apple programiści sprzedają napisane przez siebie aplikacje. Apple pobiera jedyne 30% prowizji.
Rola API
Kluczowym zasobem banku są dane. Proces transformacji cyfrowej banku skupia się wokół API, czyli oprogramowania udostępniającego w sposób bezpieczny zasoby banku (dane) w celu ich monetyzacji. Wystawienie danych na zewnątrz w API transformuje bank z zamkniętego systemu do platformy — podwaliny ekosystemu fintech, aktywującej innowacje, pobudzającej wzrost gospodarki oraz wspierającej przedsiębiorczość. Obecna, zamknięta i zachowawcza postawa banków naraża je na marginalizację. Kryzys 2008 to odarcie banków z zaufania klientów. Młodsze pokolenia bardziej ufają algorytmom niż ludziom i ten trend będzie się wzmagał. Ekosystem fintechowy systematycznie podgryza pozycję banków, lecz nie tylko startupy sięgają po Internet Wartości. Również bigtechy, czyli platformy, których modele biznesowe oparte są na danych, jak Apple, Facebook i Google stanowią groźną konkurencję dla banków. Dlatego otwarte API jest tak ważne, ponieważ stanowi pomost pomiędzy platformami przyszłości finansów osobistych a tradycyjnymi bankami. Dzięki otwartemu API banki włączą się w grę transakcji na platformach społecznościowych. API pozwoli bankom skorzystać z nowych kanałów sprzedaży, poszerzyć zasięg, wygenerować innowacje i wreszcie odkrywać nowe modele biznesowe.
Dlaczego warto inwestować w nowoczesne API? Ponieważ, między innymi, pozwala ono na efektywną i skalowalną współpracę ze startupami. Dzięki niemu nie trzeba już za każdym kolejnym razem przeprowadzać kosztującego czas i pieniądze onboardingu oraz dokonywać coraz bardziej wymagającej integracji systemów z każdym nowym startupem. Wystarczy powpinać wtyczki. Rozwój ekosystemu finansowego zależy od sprawnej kooperacji małych i dużych, jak wynika z badania Open Mobile Media 2016, w którym wzięło udział ponad trzystu respondentów z globalnych rynków bankowych i fintech.
Blockchain
Co to jest?
To protokół zapisu informacji w archiwizacyjnej, odpornej na manipulacje strukturze danych zawierającej informacje o potwierdzonych transakcjach oraz zachowującej ich sekwencję czasową.
❗️ blockchain is the new google — to rozległy, zdecentralizowany rejestr zdarzeń przechowujący istotne informacje transakcyjne
💻 44k linii kodu, przechowywany w identycznej wersji na ~9k komputerów, ich wspólna moc przekracza potencjał 500 najlepszych superkomputerów razem
💎 bezpieczny, przejrzysty, weryfikowalny, dostępny 24/7
⛓ powiązane chronologicznie paczki transakcji (block) publikowane w regularnych interwałach (chain)
Blockchain jest kolejną, otwartą platformą internetową, tym razem skupioną na wartości. Na transakcjach i zarządzaniu zasobami, własnością i tożsamością. Przewiduje się, że jego transformacyjna siła będzie większa niż samego internetu, który uwolnił sprzedaż, obniżył bariery technologiczne przy zakładaniu biznesów i zdemokratyzował rynek wydawniczy, pozwalając każdemu chętnemu zostać wydawcą treści.
Blockchain dzięki swojej konstrukcji (trudne zagadki do rozwiązania by skompletować blok transakcji; szybkość przetwarzania danych — kto pierwszy ogłosi skompletowany blok, ten lepszy; nagrody pieniężne za walidowanie bloków, potwierdzonych przez większość węzłów — konsensus 51% sieci) jest sam w sobie algorytmicznym zaufaniem. Dlatego banki by odbudować utracone zaufanie powinny jak najszybciej zacząć wbudowywać ten protokół w swoje usługi. To dla nich szansa a nie zagrożenie.
W ciągu ostatnich dwóch lat wspierałam procesy transformacji cyfrowej w różnych firmach. Z moich doświadczeń wynika, że ludziom z przeszłości, o analogowym usposobieniu najtrudniej zrozumieć istotę P2P (Peer-to-Peer). Brak scentralizowanej władzy, rozproszenie, open source vs. nieoczywisty model biznesowy (ale jak to za darmo? nie ma nic za darmo, itp.) sprawiają, że ten koncept jest trudny do zrozumienia. Blockchain? Jak coś może być jednocześnie wszędzie i nigdzie?
Biznes mówi dziś dużo o blockchainie względnie DLT (Distributed Ledger Technology). Po co i dlaczego w ogóle bank ma się tym zajmować? Zmiany są niewygodne i kosztowne, poza tym po co zmieniać, skoro wszystko działa. Jakie powody sprawiają, że największe światowe banki adaptują dziś blockchain?
❤️ bo to algorytmiczne zaufanie. Prawdziwie cyfrowy bank wymaga cyfrowego zaufania
💳 bo może obniżyć koszty transakcyjne i dobrze zastosowany, oszczędzi bankowi pieniądze
💥 bo świat go adaptuje a im szybsza adopcja, tym korzyści większe — jest to okazja do pozostawienia konkurencji w tyle
⌚️ bo skraca czas rozliczeń. Bloki transakcji są potwierdzane co 10 minut
😇 bo to nowy, elegancki protokół transferu wartości dający okazję do radykalnej przebudowy istniejących sieci rozliczeniowych. Jego twórca, naukowiec, wykładowca i kryptograf Nick Szabo nazwał go “boskim”, w analogii do “boskiej” cząstki Higgsa
Cechy blockchaina:
📚 dzieli się na trzy typy: publiczny — do wglądu dla wszystkich, współdzielony — część danych publiczna, część dostępna tylko dla wybranych oraz prywatny — dane dostępne tylko dla jego właścicieli
📓 blockchain sam w sobie jest cyfrową monetą, która im częściej używana, tym bardziej wartościowa — zaufanie do niego, czyli jego wartość rośnie w miarę przyrostu liczby potwierdzanych w nim transakcji
💾 w przeciwieństwie do Big Data, blockchain ekstrahuje tylko informacje istotne, zmieniające stan rzeczy, transakcyjne, autoryzacyjne, identyfikujące — innymi słowy to Little Data, esencja danych
💰 blockchain to protokół systemu monetarnego nowej generacji. Bitcoin może być traktowany jako środek tezauryzacji, cyfrowy odpowiednik parytetu w złocie. Złożone platformy transakcyjne jak Ethereum, które składa się z własnego blockchaina, własnej waluty oraz wirtualnej maszyny do realizacji inteligentnych kontraktów to preludium kompleksowych, programowalnych pieniędzy przyszłości
⛏ wartość blockchaina leży w Proof of Work — mechanizmie, który zabezpiecza przed fałszerstwami oraz atakami DDoS. Polega na kombinacji dwóch elementów: po pierwsze, weryfikacja transakcji w sieci jest obliczeniowo kosztowna dzięki umyślnemu podwyższeniu złożoności obliczeniowej, po drugie, użytkownicy walidujący transakcje otrzymują wynagrodzenie za wykonaną pracę (zainwestowaną moc obliczeniową)
Blockchain znajduje zastosowanie gdy poniższe warunki są spełnione:
📂 baza transakcji jest współdzielona
📂 baza aktualizowana jest przez więcej niż jednego interesariusza
📂 pomiędzy interesariuszami istnieje pewna doza braku zaufania
📂 można sobie pozwolić na wyeliminowanie pośredników (disintermediation)
📂 realizowane płatności są od siebie zależne, bądź gdy realizuje się je kolaboracyjnie
Cyfrowa ekonomia potrzebuje sieci transakcyjnych nowej generacji. Technologia przyspiesza, żyjemy w permanentnej becie. Branża finansowa długo opierała się zmianom, nie bez powodów. Ale czas karencji się kończy. Rozproszone rejestry umożliwiają realną migrację z ekonomii opartej na pracy do ekonomii automatycznej, z bezpieczeństwem na poziomie wcześniej niedostępnym.
Droga do digitalu zaczyna się od API.
Magda od wielu lat zarządza ryzykiem technologicznym. Online od 1997, także od spodu (SS7 wow STM much IP, łącza takie światłowodowe). Aktualnie szef programu blockchain w FinTech Poland.
