z

Czy dieta bezglutenowa to tylko chwilowa moda?

Czyli programista na Paleo
O mój Boże! Ty też jesteś na tej modnej diecie bezglutenowej?

To pytanie słyszę ostatnio bardzo często, kiedy jestem ze znajomymi w restauracji i szukam czegoś co nie zawiera ryżu, kaszy, makaronu lub mąki.

danie w restauracji — 25zł,
woda do obiadu — 3zł,
spojrzenie kelnera — bezcenne.

Słyszę je też podczas konferencji czy meetupów kiedy odmawiam pachnącego kawałka pizzy, czy nawet puszki piwa zapewnianej przez organizatorów.

Stary, o co Ci chodzi?

Pierwotną ideą Paleo jest odżywanie się zgodnie z naturą, tj. z naszymi prehistorycznymi przodkami. A co my możemy o nich wiedzieć? No chociażby takie rysunki, które po sobie pozostawili:

A tak na serio — badania DNA ich szczątków oraz skład pozostawionych przez nich kości, pozwalają całkiem zadowalająco określić ich ówczesny sposób odżywiania. I właśnie większość takich badań wyróżna podstawowe grupy produktów, którymi odżywiali się prehistoryczni:

  1. Owoce i Warzywa (prócz tych strączkowych — fasola, groch, kukurydza, …)
  2. Mięsa i Ryby
  3. Nasiona i Orzechy
  4. Jaja

Zaraz, zaraz, a gdzie tu nabiał czy zboża? No właśnie, a czy taki Neandertalczyk miał gdzieś lodówkę, żeby przechowywać mleko, jogurt czy sery? Czy krowy/kozy/owce były wtedy udomowione, żeby można było je wydoić? Otóż nie. Łatwiej było taką krowę z dzidy, a potem na ogień niż próbować ją przekonać, że chcielibyśmy napić się mleka.

Skacowany rolnik doi nad ranem w poniedziałek swoją krasulę. Męczy się okropnie, pot mu cieknie po skroniach, głowę rozsadza potężny ból, a gardło przypomina zwiniętą rolkę papieru ściernego. Krowa, widząc co się dzieje, odwraca się do rolnika i mówi:
- Co, ciężko ci?
- Mhhmm — wystękuje rolnik.
- To trzymaj cycuszki, a ja będę podskakiwać — odpowiada krowa.

Żeby być całkowicie uczciwym, zamieszczam tu badania, które pokazują, że niektóre odmiany Australopiteków spożywały jednak zboża naturalnie występujące w przyrodzie: http://www.nytimes.com/2012/06/28/science/australopithecus-sediba-preferred-forest-foods-fossil-teeth-suggest.html, co jednak znacznie odbiega od zbóż przemysłowych, którymi jesteśmy raczeni w dzisiejszych czasach.

Moje efekty

Jak już wiesz, jestem programistą i na codzień pracuje jako CTO, co oznacza, że prawdopodobnie jak Ty, mam mało wolnego czasu.

Jednak w wolnych chwilach, tzn. gdy widzę w konsoli:

➜ ileh-api git:(master) git status
On branch master
Your branch is up-to-date with ‘origin/master’.
nothing to commit, working directory clean

Kiedy CircleCI pokazuje:

A na Slacku otrzymuje powiadomienie:

Wyłączam (to be honest — wygaszam) komputer i zajmuje się swoim hobby, którym jest sport i właśnie zdrowe odżywianie. Ćwiczę od 7 lat, biorę udział w triathlonach od 3, a CrossFitem zajmuję się niespełna rok. Znam doskonale swój organizm, obserwuje osiągi i wpływ odżywiania na ogólną wydolność i sprawność fizyczną, dlatego mogę bardzo dokładnie powiedzieć jak paleo wpływa na moje rezultaty.

Pływanie: Po przejściu na Paleo, trening o identycznej intensywności wykonuję teraz, zamiast godziny, przez 1.5 a nawet 2!

Bieganie: Biegam wciąż tyle samo (około 15) kilometów, jednak uczucie zmęczenia, jest znikome oraz zupełnie inne, nie czuje się wycieńczony jak to bywało kiedyś.

Jazda rowerem: Jestem zdecydowanie skuteczniejszy na podjazdach, kiedy nie czuję efektu wypalenia glikogenu z mięśni.

CrossFit: Trudno mi tu cokolwiek powiedzieć, ponieważ przygodę CrossFit rozpocząłęm równocześnie z dietą paleo.

Sen i zmęczenie: Regeneracja i odpoczynek przebiegają zupełnie inaczej. Po treningu znacznie szybciej wracam do siebie, nie miewam już zakwasów, potrzebuje mniej snu, wolniej dopada mnie zmęczenie, o wiele łatwiej mi się wstaje, nie czuję efektu niewyspania.

Paleo jest trudne

A kto mówił, że będzie łatwo? No ale zaraz, ile znasz osób, które “odinstalowują” programy przeciągając ikonki do kosza? Ilu z Twoich znajomych używa komputera do czegoś więcej niż FB i internetu? Ile ludzi uważa że komputery i programowanie jest trudne, żeby nie powiedzieć, że dla wielu to czarna magia, a ilu mamy programistów chociażby w naszym pięknym kraju?

Czy wiesz z czego składa się Garbage Collector w Javie? Czy umiesz operować na wskaźnikach w C++? Czy rozumiesz jak działa metaprogramowanie w Ruby? Czy potrafisz powiedzieć czym jest this w JavaScripcie? Jeżeli, na któreś z tych pytań odpowiedziałeś tak, to wiedz, że robisz obecnie coś o wiele bardziej trudnego niż trzymanie się diety paleo.

Paleo to nie dieta jakotaka, to sposób życia. Trzeba zmienić swoje nawyki, wyjść na moment ze swojej ciepłej norki (tzw. strefy komfortu), poświęcić się na rzecz własnego zdrowia, które masz tylko jedno.

Od momentu przejścia na paleo, będziesz musiał nauczyć się jak planować swoje posiłki, na co zwracać uwagę w sklepach czy w restauracjach, jak czytać etykiety z produktów i… przerazisz się co pchają w Ciebie koncerny żywnościowe. Skończy się kupowanie dmuchanych bułeczek i drożdżówek w piekarniach, wyciągając pudełka z jedzeniem zaczniesz przyciągać wzrok ciekawskich, którzy nie wiedzą co tracą żrąc te swoje makarony i wafle.

Tak wcale być nie musi. Jeżeli lubisz naleśniki, wystarczy że wygooglasz naleśniki paleo, podobnie z innymi smakołykami, kebaba po prostu nie zamówisz w bułce, a w barze wybierzesz większą porcję warzyw zamiast ryżu. Na paleo żyje się całkiem normalnie, po prostu rezygnujesz z wybranych produktów, ale cała reszta pozostaje taka sama.

A co jeśli mama/babcia/siostra/dziewczyna/żona robi mi kanapki do pracy?

No cóż, są dwa wyjścia:

a) “od dziś nie jem już chleba, przygotuj mi proszę warzywa z mięsem lub rybą do pracy”
b) http://cookitlean.pl/przepisy/bezglutenowy-chleb-bez-zboz-paleo/

Czy wiedziałeś, że kiełbasa, boczek, karkówka są paleo?

Problemy

Problemem na diecie paleo jest wątpliwa jakość i źródło pochodzenia produktów. Świetnie ilustruje to następujący film:

w którym generalnie chodzi o to, że nie ma bata, żeby jeść tak samo jak ludzie pierwotni, bo obecnie mięso jest szprycowane hormonami i antybiotykami, rośliny wyrastają na nawozach i pestycydach, a ryby chłoną zanieczyszczenia przemysłowe i metale ciężke z rzek i oceanów. That’s sad.

Na szczęście mamy dostęp do wielu źródeł dobrej jakości pożywienia — sklepy z ekologiczną żywnością, jarmarki, wiejskie baby, sprawdzeni dostawcy. Nawet w zwykłych delikatesach możesz kupić jajka klasy 0 lub 1, indyka zamiast kurczaka czy dobrej jakości warzywa i orzechy. Zawsze warto zapytać “pani, a skąd te jaja?”, nikt nas za to nie pogryzie, a my będziemy jeść spokojniej.

Dlaczego warto?

A no dlatego, że warto. Paleo przynosi nie tylko fizyczne efekty jak poprawa zdrowia czy utrata wagi. Od przejścia na Paleo schudłem w ciągu pierwszych dwóch miesięcy 4,5 kg, pomimo wcześniejszego zdrowego odżywiania! Paleo wpływa również na Twoje zdolności poznawcze i skupienie.

Ponieważ pracuję wyłącznie zdalnie, nie mam problemów z produktywnością czy dowożeniu rzeczy na czas. Po przejściu na paleo zauważyłem jednak zwiększoną wydajność i jeszcze większą koncentrację, co sprawia, że w tym samym czasie mogę rozwiązać więcej problemów i nie mam efektu “o tej porze już nie myśle”. Nie czuje się też zmęczony po całym dniu pracy i mam siłę, żeby wyjść na kilkugodzinny trening czy spotkanie.

Inspiracje

Wiecie jak to jest gdy czasem trudno się zmotywować. A to mi się nie chce, a to nie mam czasu, a to mam inne sprawy na głowie i rzeczy do roboty. W wielu przypadkach dopiero druga osoba jest dla nas motywatorem i kopem w dupę do działania. Dlatego chciałbym pokazać co, a raczej kto, mnie osobiście popycha do tego działania.

  1. Jim Gay — autor książek o DCI i Ruby DSL, crossfitter, którego do paleo i treningów zmotywowała żona, również crossfitterka na diecie paleo.
  2. Krzysztof Zabłocki — fit-geek, autor kanału na YouTube o treningach i odżywianiu (hm, teraz widzę, że nie ma tam już żadnych filmów), speaker na wielu konferencjach
  3. Karol Galanciak — blogger, bodybuilder, programista Ruby on Rails
  4. Jakub Kosiński — były współpracownik, maratończyk, full-stack developer
  5. Piotr Żołnierek — crossfitter, programista Ruby, autor wielu Gemów, co prawda na diecie wegetariańskiej, ale jeszcze nie czytał tego artykułu.
  6. Nick Sutterer — wulkan energii, speaker, autor popularnego frameworku Traiblazer, na siłowni spędza każdą chwilę pomiędzy pracą a imprezami.
  7. Moja siostra — trener, instruktor fitness, dietetyk, to od niej dowiedziałem się o paleo i za jej namową zabrałem się za CrossFit.
  8. Wszyscy wymienieni w hackpadzie zamieszczonym poniżej

Skoro oni mogą to dlaczego nie ja?

Jeżeli nie ma Cię na tej liście, a uważasz że być powinieneś, to prawdopodobnie masz rację, a ja po prostu jeszcze o Tobie nie usłyszałem. Daj mi znać i zobaczymy co da się zrobić.

Źródła

Dla ludzi głodnych wiedzy (głodnych wiedzy, got that?) w zakresie paleo utworzyłem hackpada ze wszystkimi niezbędnymi informacjami:

Każdy, kto zainteresował się tematem otrzyma zaproszenie do dokumentu i będzie na bieżąco informowany o wszystkich zmianach i nowych materiałach, które zwrócą moją uwagę.

Badania

Żeby nie rzucać słów na wiatr, zamieszczam linki do wszystkich naukowych i laboratoryjnych badań dotyczących diety paleo. Teraz już nikt nie wyskoczy “to pokaż mi badania”, a może i powie, ale wtedy pokażesz mu to:

BTW, czy wiedzieliście, że paleo to jedna z niewielu lub nawet jedyna dieta poparta badaniami? Źródłem wszystkich innych diet są tak naprawdę eksperymenty i pomysły osób (nawet niekoniecznie dietetyków), które je próbowały i powielane są później w kolejnych książkach i artykułach w internecie.

Czekasz na więcej materiałów?
https://tinyletter.com/KamilLelonek

To co, jedziemy?