Zarząd sukcesyjny w jednoosobowej działalności gospodarczej

Dzisiaj wyjątkowo poruszę temat dotyczący przedsiębiorców będących osobami fizycznymi, które prowadzą działalność gospodarczą w formie jednoosobowej działalności gospodarczej.

Do tej pory jedną z głównych korzyści związanych z prowadzeniem działalności w formie spółki handlowej w porównaniu do jednoosobowej działalności gospodarczej były możliwe rozwiązania w zakresie sukcesji. Sytuacja może się jednak zmienić, gdyż Rząd pracuje nad ustawą o zarządzie sukcesyjnym.

Jak sytuacja wygląda obecnie?

Po śmierci przedsiębiorcy następuje jego automatyczne wykreślenie z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Rozwiązaniu ulegają niektóre umowy w tym umowy z pracownikami. Wygasają również wszelkie koncesje, zezwolenia czy licencje. De facto oznacza to koniec przedsiębiorstwa.

Spadkobiercy mają do przebrnięcia dość długą drogę, jeśli chcą podjąć się kontynuacji prowadzenia przedsiębiorstwa. Aby tego dokonać, muszą otworzyć nową działalność pod nową firmą, z nowym numerem NIP. Na nowo wystąpić o niezbędne pozwolenia i licencje oraz poczekać na przeprowadzenie postępowania spadkowego. Należy jednak mieć na uwadze, że dziedziczeniu podlegają poszczególne składniki majątku, a nie całe przedsiębiorstwo. Cała procedura trwa. Im przedsiębiorstwo większe i bardziej złożone, tym więcej czasu potrzeba na jej przeprowadzenie.

W przypadku spółki z o.o. sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Działalność jest kontynuowana, a postępowanie spadkowe obejmuje jedynie udziały w spółce, a nie poszczególne składniki jej majątku.

Jak ma wyglądać po zmianach?

Rząd przygotował Pakiet „100 zmian dla firm”, który przewiduje wiele zmian dotyczących przedsiębiorców. Wśród nich znalazły się również propozycje zmian dotyczące wprowadzenia procedury sukcesji jednoosobowej działalności gospodarczej. Konkretny projekt ustawy nie jest jeszcze znany, ale Ministerstwo Rozwoju przygotowało wytyczne, które mają być uwzględnione w projekcie ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwa osoby fizycznej.

Główne zmiany mają obejmować:

  • wprowadzenie możliwości kontynuacji funkcjonowania przedsiębiorstwa po śmierci przedsiębiorcy pod dotychczasową firmą z dopiskiem „w spadku”,
  • wprowadzenie instytucji zarządcy sukcesyjnego, który będzie sprawował zarząd nad przedsiębiorstwem od śmierci przedsiębiorcy do zakończenia postępowania spadkowego,
  • zapewnienie kontynuacji stosunków prywatnoprawnych (umowy cywilnoprawne, umowy o pracę) po śmierci przedsiębiorcy,
  • umożliwienie wykonywania po śmierci przedsiębiorcy uprawnień i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnych (np. koncesje, licencje i zezwolenia niezbędne do prowadzenia danego rodzaju działalności gospodarczej zachowają ważność),
  • wprowadzenie ciągłości rozliczeń podatkowych po śmierci przedsiębiorcy związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa,
  • wprowadzenie możliwości dokonywania działu spadku ograniczonego do części obejmującej przedsiębiorstwo;
  • umożliwienie następcom prawnym osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą dalszego korzystania z przyznanej zmarłemu przedsiębiorcy pomocy publicznej oraz ubiegania się o inne ulgi związane ze zdarzeniami mającymi miejsce po śmierci przedsiębiorcy, w tym także w okresie działalności zarządcy sukcesyjnego.

Zmiany są obiecujące i zdecydowanie potrzebne.

Według zapewnień przepisy powinny wejść w życie nie później niż od 1 stycznia 2018 roku.

Z niecierpliwością będę wyczekiwał na przedstawienie gotowego projektu ustawy i jego uchwalenia. Z pewnością wrócę jeszcze na blogu do tego tematu.