User Test

เป็นประเด็นถกเถียงกันในทีมเรื่องการทดสอบซอฟต์แวร์กับผู้ใช้จริง ผมเปิดก่อน

“เดี๋ยววันนี้ประชุมเสร็จผมจะลองให้สต๊าฟเค้ามาลองใช้งานดูเลยนะ อยากรู้ว่าเค้าจะใช้เป็นมั้ย”

“ก็ดีนะ จะได้รู้ว่ายูไอที่ออกแบบกันมานี่ใช้ได้ป่าว … ผมว่าเดี๋ยวเราก็อธิบายเค้านิดนึงแล้วขอคอมเม้นท์ทีหลัง” — พี่ในทีมเสนอ

“ไม่นะพี่ … ผมคิดว่าจะลองให้เค้าใช้จริงเลยแบบไม่อธิบายอะไรทั้งสิ้น” — ผมแชร์ความตั้งใจ

“เอางั้นเลยหรอ ผมกลัวว่าเค้าจะงงอะดิ” — เพื่อนอีกคนขอแย้ง

“เอางั้นเลยแหละ ผมอยากรู้ว่าเค้าจะใช้ซอฟต์แวร์ของเราเป็นได้ด้วยตัวเองแบบไม่มีคนสอนมั้ย ถ้าพอไปได้ ถ้าไม่ติดขัดอะไรมากมายก็น่าจะพอคิดได้ว่าเรามาถูกทางแล้ว” — ผมยืนยันความตั้งใจ

“แต่ผมคิดว่าเค้าใช้ไม่เป็นแน่ๆเลยหวะ เค้าต้องงงแน่นอน สุดท้ายมันจะเหมือนเสียเวลาเปล่าอะดิ” — พี่เค้าก็มั่นใจว่ามันไม่เวิร์คชัวร์

“มันไม่เสียเปล่านะ คืองี๊ แผนของผมคือเรียกสต๊าฟเข้ามาทีละคนเลย เปิดหน้าจอไว้ ผมเตรียมสคริปมาแล้ว เดี๋ยวให้เค้าใช้ซอฟต์แวร์เราทำงานต่างๆเป็นข้อๆตามที่ผมกำหนด แล้วเราคอยสังเกตว่าเค้าทำได้มั้ย ติดปัญหาอะไรแค่ไหน กดผิดกดถูก มึนๆงงๆ ไปต่อไม่ได้ เราก็จดบันทึกพฤติกรรมเค้ามาปรับปรุงยูไอและเวิร์คโฟลของเรา” — ผมลงรายละเอียดในกระบวนการมากขึ้น

“อืมมม เรียกมาทีละคนเลยหรอ? กดดันหวะ แล้วไม่สอนอะไรเค้าเลยด้วย เค้าจะกลัวมั้ยอะ ผมว่าอาจจะไม่เวิร์คนะ” — เพื่อนผมไม่ค่อยเห็นด้วย ตอนนี้ผมโดนรุมแล้ว ฮ่าๆ

“ใช่ๆ เข้ามาทีละคนเพราะผมไม่อยากให้เกิดความคิดของกลุ่มอะ แบบว่าช่วยกันคิดช่วยกันทำ อันนี้มันงานเดี่ยวก็ควรเข้ามาลองด้วยตัวเองทีละคนนะ” — ผมก็ไม่ยอม

“แนวทางรวมๆผมก็โอเคนะ แต่ไอ้ที่จะไม่สอนอะไรเค้าเลยเนี่ยะ มันดูจะเกินไปหน่อยป่าว?” — พี่เค้าติดใจเรื่องไม่สอนไม่แนะนำผู้ใช้ก่อนเริ่มทดลองมาก

“ความคิดเห็นส่วนตัวนะพี่ มีใครมาสอนพวกเราใช้เฟสบุ๊กปะ ผมว่าไม่มี เราเคยเปิดอ่านคู่มือว้อทสแอพปะ ผมว่าน้อย เราเรียนรู้การใช้งานซอฟต์แวร์สมัยใหม่ด้วยการทดลองใช้เลย กดอันนี้แล้วได้อะไร เปิดหน้านั้นแล้วจะเห็นข้อมูลแบบไหน ผมก็อยากให้ผู้ใช้ของเราได้ความรู้สึกแบบนี้กับซอฟต์แวร์ของเราเหมือนกัน แบบที่เห็นแล้วกล้ากดกล้าลอง เรียนรู้ได้เร็ว เข้าใจง่ายและตรงไปตรงมา … การทดสอบแบบไม่สอนล่วงหน้าน่าจะเป็นแนวทางที่ทำให้ผมได้ข้อมูลที่จริงและบริสุทธิ์มากที่สุดอะ” — ผมพยายามโน้มน้าว

“ที่คุณพูดก็มีส่วนถูกนะ แต่อย่างแม่ผมอะ ถ้าไม่สอนเค้าเค้าก็ไม่รู้หรอกว่าเฟสบุ๊กใช้ยังไง ฮ่าๆๆ” — พี่เค้าก็สวนมาแบบมีประเด็น

“ถูกๆๆ ผมยอมรับในจุดนั้นว่าเฟสบุ๊กมันก็ง่ายกับเราแต่ก็ไม่ง่ายกับคนอีกหลายๆกลุ่ม แต่ซอฟต์แวร์ของเรามีกลุ่มเป้าหมายชัดเจนนะครับ ถ้าเราออกแบบมาให้สต๊าฟที่ไม่มีความเชี่ยวชาญในเรื่องไอทีเทคโนโลยีและแอพใช้งานได้คล่องแคล่ว แบบนี้เราก็มั่นใจได้ว่าคนที่มีความรู้มากกว่าก็ต้องใช้ได้แบบไม่ติดปัญหาอะไรมากเช่นกัน จริงปะ? เราออกแบบเพื่อคนที่มีความรู้และประสบการณ์น้อยที่สุดเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว” — ผมก็พยายามหาเหตุผลมาสนับสนุนความคิดตัวเองเต็มที่

“อืมมม เรื่องนี้ผมเชื่อครึ่งไม่เชื่อครึ่งหวะ” — เพื่อนผมออกแนวก้ำกึ่งตัดสินใจไม่ได้

“เคๆๆๆ เอางี๊ … รอบนี้ผมขอทำตามใจตัวเองก่อนแล้วกันนะ ถ้าไม่เวิร์ครอบหน้าผมจะยอมลดดีกรีความโหดลงมา ได้ปะ? ฮ่าๆๆ” — ผมขี้เกียจจะต่อความยาวแล้ว ตัดบทมันดื้อๆแบบนี้แหละ

ทุกคนก็ไม่มีปัญหาอะไร เมื่อหาข้อสรุปแบบฉันทามติไม่ได้ … ก็เลือกซักทางเพื่อทดลองแล้วเตรียมการปรับปรุงในอนาคต

อนิจจา … ท้ายที่สุดแล้วการทดสอบครั้งนี้ก็ไม่เกิดขึ้นเพราะการประชุมถูกลากจนยืดยาวเกินเวลาที่กำหนดไว้ … สต๊าฟกลับบ้านหมดไม่เหลือใครอยู่เป็นหนูทดลองให้ผมเลย ฮ่าๆๆ

แต่ไม่เป็นไรครับ โอกาสหน้ายังมี ผมยังยืนยันความตั้งใจของตัวเอง แล้วจะเอาผลลัพธ์มาเล่าให้ฟัง :)