Van slachtoffer naar actievoerder tegen seksuele uitbuiting

Sameena valt niet, ze rent

Student HBO-Verpleegkunde Sameena (27) heeft bewogen jaren achter de rug met diepte- en hoogtepunten. Ze werd recentelijk Nederlands kampioen op de 100 km tijdens RUN Winschoten, en is genomineerd voor de VIVA400-awards als ambassadeur tegen mensenhandel. ‘Zes jaar geleden had ik hier niet van durven dromen.’

Het is bijna onwerkelijk dat het zo goed gaat, zegt Sameena van der Mijden. ‘Een groot contrast met een paar jaar geleden.’ Nadat haar moeder werd opgepakt voor huiselijk geweld had ze geen thuis meer. Met haar vader had ze geen contact. Ze was achttien toen ze hetzelfde jaar in handen viel van een vrouwenhandelaar. Hij intimideerde en bedreigde haar, en dwong haar te werken in de prostitutie. ‘Ik was ontzettend bang en leidde twee jaar een dubbelleven. Overdag werkte ik in een drogisterij en ’s avonds moest ik voor hem op pad.’
 
Overlevingsstand
Een afschuwelijke tijd waarin ze leefde met de dag, in overlevingsstand. ‘De eerste periode heb ik alleen maar gehuild. Hij gaf me drugs, en ik nam het om maar niks te hoeven voelen. Ik verloor compleet de controle over mijn leven. Ik ontwikkelde een eetstoornis, misschien om nog een beetje het gevoel van grip op mezelf te ervaren. Ik was doodongelukkig en maakte mijn lichaam kapot.’

Ingekrast
Na een paar maanden kon ze dankzij een vriend terecht op een zolderkamertje bij een pleeggezin. ‘Ze wisten niet wat er gaande was maar hielden me in de gaten. Zo ontdekten ze een grote geïnfecteerde wond op mijn buik, mijn loverboy had zijn naam er met een mes ingekrast.’ Via de huisarts kwam Sameena terecht bij het Centrum Seksueel Geweld, en werd ze doorverwezen naar de ambulante hulpverleningsorganisatie Pretty Woman. 
 
Er niet meer zijn
Hoewel ze veel op eigen kracht deed, hielpen PW-medewerkers met het op poten krijgen van een nieuw leven. Ze verhuisde met slechts één tas spullen van Maarssen naar een studentenhuis in Den Bosch. ‘Ik had zoveel emoties en frustraties, het moest eruit. Ik begon voor het eerst in mijn leven met hardlopen, al had ik niet de juiste schoenen, noch de energie. Op een gegeven moment wilde ik er niet meer zijn. Ik heb een zelfmoordpoging gedaan, maar die mislukte. Het schudde me wakker: er moest een knop om. Ik moest bedenken wat ik nog uit het leven wilde halen.’
 
Aangifte
Sameena heeft twee keer geprobeerd om aangifte te doen. De eerste keer werd ze overgehaald door de hulpverlening, de tweede keer op eigen initiatief. ‘Het aangifteproces is heel zwaar en ik heb de vragen van de politie als heel vernederend ervaren. Door mijn ervaringen op het bureau zag ik er vanaf om de aanklacht door te zetten. Natuurlijk wil ik dat hij geen nieuwe slachtoffers maakt en gestraft wordt, maar het bepaalt niet meer mijn leven. Ik moest door.’

OverWinnaars
Het heeft vier jaar geduurd voordat Sameena er met haar omgeving over kon praten. De eerste keer dat ze in de openbaarheid trad over haar verleden was meteen op tv, in het programma ‘OverWinnaars’ van Arie Boomsma. Ze werd hiervoor gevraagd tijdens haar stage bij Pretty Woman. Ze werkte uiteindelijk mee om andere slachtoffers te laten zien dat ze er niet alleen voor staan. In de opnameperiode vertelde ze het ook voor het eerst aan haar ouders, vrienden en klasgenoten. ‘Het was eigenlijk pas echt voorbij toen ik erover kon praten en het kon delen. Voorheen was ik erg gesloten.’
 
Uitlaatklep
Ook het hardlopen deed haar goed. ‘Het gaf me structuur, een gevoel van vrijheid en tijd om na te denken. Door mezelf nieuwe doelen te stellen, had ik de motivatie om door te gaan.’ En doelen, die heeft ze zichzelf zeker gesteld. Sameena –die ooit moeite had om haar eigen straat uit te rennen- heeft er inmiddels elf marathons, een Dam tot Damloop en zelfs een ultrarun van 100 kilometer in Winschoten opzitten.

Wereldkampioenschappen
‘Honderd kilometer hardlopen, het is een magische afstand waarvan ik niet wist of ik het zou halen. Ik heb echt mijn grenzen opgerekt.’ Ze werd Nederlands kampioen en is daarmee geplaatst voor het WK in 2020. Voor die tijd staan er verschillende wedstrijden op de planning, waaronder een 24uurs-loop in Frankrijk, de 120 km van Texel en de Spartathlon in Griekenland (246 km). ‘Een verslaving? Dat is het zeker. Ik heb als kind altijd al ergens heel erg goed in willen zijn.’

Met de ultrarun van 100 km van Maarssen naar Wageningen vroeg Sameena aandacht voor gedwongen prostitutie. Ze haalde ruim 1500 euro op voor ‘CoMensha’, een organisatie die zich inzet tegen mensenhandel en waar ze geregeld voorlichtingen voor geeft. Sameena: ‘Gemeentes zijn zelf verantwoordelijk voor het beleid tegen mensenhandel, CoMensha adviseert hierin. Daarnaast zorgen ze voor opvang van slachtoffers en zetten ze de hulpverlening in gang. Ze doen belangrijk werk.’
 
VIVA400
Het doorzettingsvermogen van Sameena en haar toewijding in de strijd tegen mensenhandel werd opgepikt; ze werd door tijdschrift VIVA genomineerd in de categorie ‘wereldverbeteraar’. Op 15 november worden de winnaressen van de VIVA400-awards bekendgemaakt. ‘Ik ben er heel erg trots op. Er kan niet genoeg aandacht zijn voor loverboyproblematiek en seksuele uitbuiting.’

Bewustwordingscampagne ‘Open je Ogen’ van CoMensha

Naast het actievoeren, voorlichten en het hardlopen is de Verpleegkundestudent ook nog bezig met afstuderen, en werkt ze in de zorg. Als ze klaar is met haar opleiding, wil ze daar overigens mee stoppen. ‘Het is toch niet de kant die ik op wil. Ik heb tevens een post-hbo Mensenhandel gedaan en zo een rechercheur van de politie ontmoet. Hij bracht me op het idee me aan te melden bij een Politieacademie. Het lijkt me een gaaf beroep waarin geen dag hetzelfde is en je dienstbaar kunt zijn voor anderen.’

Geen rolmodel 
We gaan nog veel van haar horen. Als hardloopster, activist en gewoon als ‘Sameena’. ‘Ik word soms neergezet als een rolmodel, en ik voel me daar niet altijd prettig bij. Alsof iedereen meekijkt naar wat ik doe. Er zijn nog altijd dagen dat ik me down voel en denk: zoek het allemaal maar uit. Er zijn liedjes, films, geuren en plaatsen die me zo terugbrengen naar de nare herinneringen. Maar ik ben dankbaar voor hoe het nu met me gaat en ik ben trots dat ik dat op eigen kracht heb bereikt.’

Sameena werkte mee aan een uitzending van NOS Nieuwsuur die te zien was op 11 november 2018. Bekijk het nieuwsitem hier: