We moeten mensen weer verbinden aan hun voedsel”

Interview met Steven Koster van PuurLand en Groene Rijders

Olga Helmigh
Apr 18, 2019 · 6 min read
Steven bezorgt boodschappen bij een van zijn klanten

Steven Koster was er zes jaar geleden klaar mee om als internationaal handelaar ‘rotzooi de wereld in te pompen’, en gooide het roer om. Nu brengt hij per elektrische bakfiets lokaal gekweekte producten rond én dient als ‘groene rijder’ tussen winkeliers en ondernemers.

Foto’s: Ralph Schmitz

“Ik was jarenlang handelaar, leverde onder meer dekbedovertrekken en ondergoed aan Zeeman en Wibra”, vertelt Steven, als SAM hem opzoekt in DAZO 125, een broedplaats aan de Arnhemse Spijkerstraat, waar ondernemers werken aan circulaire inclusieve wijkeconomie. “Ik vloog de hele wereld rond, reed duizenden kilometers en zat veel in hotels. Behalve dat ik mijn gezin niet vaak zag, werd ik het ook beu om bij te dragen aan die doorgeschoten consumptiemaatschappij en de aarde te vervuilen met al mij gereis.”

Pakjes en bakjes
Na veelvuldig brainstormen besluit Steven van zijn hobby, eten en koken, zijn werk te maken en dit te combineren met duurzaamheid. “Mensen zijn zó ver verwijderd geraakt van hun eigen voedsel. We kopen alles in pakjes en bakjes en hebben geen idee meer hoe het precies is gekweekt, geteeld, gezaaid, geoogst, gebakken, gevangen en geslacht.” Hij vat zijn missie samen in drie punten: mensen meer verbinden aan voedsel, dit toegankelijker én makkelijker maken dan de supermarkt en de liefde voor seizoensgebonden producten aanwakkeren. “Ik schrijf recepten op basis van de beschikbare ingrediënten die mijn leveranciers aanbieden en geef m’n klanten de mogelijkheid te kiezen voor de menu’s. Je hoeft dus geen abonnement af te sluiten, maar kijkt per keer wat je wilt hebben”, legt Steven zijn werkwijze uit. “Als m’n klanten hebben gekozen, weet ik de aantallen groenten, fruit, eieren, vlees, ga zo maar door, die ik moet afnemen bij mijn leveranciers.”

Klakkeloos
Steven beseft dat boodschappen doen in de supermarkt bij de meeste mensen een onbewuste gewoonte is: het is allemaal voorhanden op één plek en dus gemakkelijk. Maar dat neemt volgens hem onze verantwoordelijkheid om bewuster te consumeren niet weg. Als voorbeeld neemt hij het aantal varkens dat dagelijks in de grootste slachterij van Nederland geslacht wordt, zodat aan de consumentenvraag kan worden voldaan. “20.000 varkens per dag. Dat is elke 6 seconden 1 varken.” Dat gaat niet vriendelijk. “Ze worden in vrachtwagens gepropt en kilometers vervoerd in complete stress. In de slachterij is geen tijd om fatsoenlijk met deze beesten om te gaan. Dat kan anders.” Niet dat het biologische, ‘diervriendelijker’ vlees beter is als het gaat om het milieu. Die dieren leven onder meer van soja en granen die ingevlogen worden uit andere continenten, ze produceren meer mest en dus meer uitstoot en na de slacht moet het vlees de wereld over gevlogen en gereden. “Kortom: het is niet makkelijk om als consument goed en verantwoord te handelen”, beaamt Steven. “En toch moeten we proberen zo goed mogelijk ons best te doen. Klakkeloos doorgaan levert sowieso niks op.”

Vraag & aanbod
De reeks voorbeelden die Steven geeft als het gaat om onze kromme voedselindustrie is eindeloos. “Neem de braeburn appel. Die wordt geïmporteerd vanuit Nieuw Zeeland, dus die appels leggen 20.000 kilometer af om hier in de schappen te komen. De Elstar die ernaast ligt, komt uit de Betuwe, 20 kilometer verderop. We importeren ons suf, want consumenten willen niet alleen oneindig veel keuze, maar ook het hele jaar door hun favoriete producten ongeacht het seizoen, zoals tomaten en aardbeien.” Niet dat de consument de enige ‘schuldige’ is in dit verhaal, want supermarkten zijn behoorlijk machtig, aldus Steven. “Het is knap hoe de supermarkt is uitgegroeid tot de grootste verstrekker van onze levensmiddelen, maar het is natuurlijk totaal doorgeschoten. De vraag bepaalt het aanbod, maar het aanbod werkt de vraag weer in de hand.”

Maatwerk
Terug naar de beginperiode van PuurLand, in 2012. Steven moet dan zijn netwerk van leveranciers nog opbouwen en klanten werven. “Ik kreeg goed contact met boerderij De Horsterhof in Duiven, waar ze meer dan 100 groenten verbouwen. Op eigen initiatief en via via raakte ik bekend met ondernemers en bedrijven in de regio.” Zijn eerste klanten zijn familie, vrienden en bekenden. Zo’n 15 stuks. “Dat is in de loop der jaren uitgegroeid tot 40 klanten per week”, vertelt Steven. “Omdat het maatwerk is, vergt het een hoop voorbereiding en planning. Eerst vergaar ik wat mijn leveranciers in de grond of dop hebben zitten en die week gaan oosten, bakken en slachten. Is het pastinaakseizoen bij de boer? Dan staat er pastinaak op het menu. Op basis daarvan stel ik de recepten samen. Die gaan naar de klanten en zij geven aan wat en hoeveel ze willen.” In de tas die Steven bij zijn klanten levert, zitten niet alleen de ingrediënten voor de recepten, maar ook de boodschappen voor de rest van de week: eieren, brood, zuivel, vis, vlees en fruit.

PuurLand levert aan de deur

Groene Rijders
Steven ontmoet door zijn werk veel gelijkgestemden, waar vruchtbare samenwerkingen uit voortkomen. Zo werd hij vorig jaar door de Arnhemse bakker Tom van Otterloo benaderd of hij het ochtendtransport van zijn brood op zich wil nemen. Want Steven zorgt er niet alleen voor dat zijn producten zo duurzaam mogelijk zijn, ook het vervoer ervan is CO2-neutraal: met een elektrische vrachtfiets. “Dat kost minder dan een elektrisch aangedreven busje. Bijkomende voordelen zijn dat een fiets wendbaar is en je er geen rijbewijs voor nodig hebt. Iedereen kan er op rijden.” Tom is het zat om zijn brood met een vervuilend busje rond te brengen aan horecaondernemers in de binnenstad, vandaar dat hij Steven vraagt zijn bakfiets in te zetten. De Visbroertjes krijgen lucht van het idee en willen ook meedoen. Intussen heeft Steven een compagnon: Johan van Rieschoten, die net als Steven een aantal jaar daarvoor het roer omgooide om duurzamer te gaan leven en investeren in Arnhem. Steven en Johan besluiten samen te starten met Groene Rijders: een milieuvriendelijke logistieke dienstverlener in de binnenstad, die zorgt voor het rondbrengen van goederen (food en non-food). “Het loopt inmiddels zo lekker dat onze aanhanger bijna bezwijkt onder de lading, vandaar dat we HAN-stagiairs in huis hebben van de opleiding Industrieel Product Ontwerpen (IPO). Zij ontwerpen een aanhanger die de last kan dragen.”

Milieuvriendelijk vervoer van goederen via de elektrische cargofiets

Grootverbruik
Alsof dat alles niet genoeg is (“vergeet pluktuin Kweekland niet, aan de Dalweg”, aldus Steven. “Die is ook van ons!”), zijn Steven en Johan sinds vorige week PuurLand Grootverbruik gestart. “We merkten dat cafés en restaurants, zoals De Steenen Tafel, Collectie De Groen, Eetwinkel STROOM en The Green Rose ook graag duurzame, lokale producten willen gebruiken”, aldus Steven. “Horecaondernemers kunnen zich aanmelden, zodat wij de brug vormen tussen hen en ons brede netwerk aan leveranciers.”

Zijn er nog meer dromen voor Steven? “Op dit moment geniet ik enorm van de initiatieven en ontwikkelingen die gaande zijn op het gebied van duurzaamheid en het gebruik van lokale producten en diensten”, glimlacht hij. “We zien wel wat er verder op ons pad komt.”

Nieuwsgierig? Ga dan naar PuurLand, PuurLand Grootverbruik, Groene Rijders of Kweekland voor meer informatie.

sambyhan

SAM is het online journalistieke medium van de HAN voor…

Medium is an open platform where 170 million readers come to find insightful and dynamic thinking. Here, expert and undiscovered voices alike dive into the heart of any topic and bring new ideas to the surface. Learn more

Follow the writers, publications, and topics that matter to you, and you’ll see them on your homepage and in your inbox. Explore

If you have a story to tell, knowledge to share, or a perspective to offer — welcome home. It’s easy and free to post your thinking on any topic. Write on Medium

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store