Foto via Pixabay

Inclusive design: dat zouden meer mensen moeten doen

Maaike de Laat
Jun 14, 2018 · 4 min read

In alle commotie rondom de nieuwe privacywetgeving (ook zoveel mailtjes gehad?) zou je bijna vergeten dat er vorig jaar nog een belangrijke wet is ingegaan. Sinds 2017 geldt de gewijzigde Wet Gelijke Behandeling, en eigenlijk zou iedereen die bezig is met digitale producten dat moeten weten.

In de vernieuwde wet wordt gezegd dat “toegankelijkheid de algemene norm is”. Dat betekent dat producten en diensten zo toegankelijk mogelijk moeten zijn voor mensen met een beperking of chronische ziekte. Denk aan mensen die doof zijn, hun handen niet kunnen gebruiken of niet goed kunnen zien.

The power of the Web is in its universality. Access by everyone regardless of disability is an essential aspect.
– Tim Berners-Lee (uitvinder van het World Wide Web)

Wat betekent dat in de praktijk?

Als die websites tenminste op de juiste manier gemaakt zijn.

Dat hoeft niet moeilijk te zijn — zeker niet bij sites met vooral tekstuele informatie. Aan de andere kant kan het best een (technische) uitdaging zijn om een bestaande site toegankelijk te maken. Denk aan interactieve applicaties die zwaar leunen op javascript. Zo’n applicatie achteraf voor iedereen bruikbaar maken kan een flinke klus zijn. Het is gemakkelijker als je hier vanaf het begin al rekening mee gehouden hebt.

Begin goed!

In de praktijk geldt dit voor de meeste mensen natuurlijk niet allemaal.

Rekening houden met toegankelijkheid kun je zien als onderdeel van een bredere ontwerpmethode, die — bij gebrek aan een mooie vertaling — inclusive design wordt genoemd. Het uitgangspunt daarbij is dat je niemand buitensluit. De techniek moet zich aanpassen aan de mens. En niet andersom.

Dit begint met bewustwording. Wees je er bewust van dat je met je keuzes in ontwerp en techniek mensen kunt hinderen. En andersom: dat aandacht voor toegankelijkheid je producten beter maakt voor iedereen.

Sommige mensen hebben bijvoorbeeld oogproblemen, waardoor ze tekst met weinig contrast niet goed kunnen lezen. Je helpt die mensen als je daar rekening mee houdt. Het leuke is dat je daarmee ook iedereen helpt die je website op een mobieltje in de volle zon wil bekijken.

Een ander voorbeeld: als je je filmpjes ondertitelt is dat fijn voor dove en slechthorende bezoekers. Maar het is ook handig voor anderen die het geluid niet aan kunnen of willen zetten, bijvoorbeeld omdat ze in een stil kantoor zitten, of even geen oordopjes bij de hand hebben.

We hebben allemaal weleens last van beperkingen. Inclusive design betekent simpelweg: rekening houden met iedereen. En daarmee maak je je doelgroep meteen zo groot mogelijk, wat natuurlijk ook niet verkeerd is.

Hoe pakken we dat aan?

Voor de (semi-)overheid is er een lijst met alle eisen op het gebied van toegankelijkheid. Dit is ook een prima basis voor het bedrijfsleven. De lijst kan alleen wel intimiderend zijn, vooral als je er net mee begint. Een goed begin is dan de eenvoudige uitleg op Digitoegankelijk.nl.

Sommige eisen zijn duidelijk omschreven en zelfs automatisch te testen. In andere gevallen kan het lastiger zijn om te bepalen wat je het best kunt doen. Het team van gov.uk heeft posters ontwikkeld met aandachtspunten voor mensen met verschillende beperkingen. Dat kan al wat handvatten geven.

Het best is natuurlijk om je werk te testen met echte mensen met beperkingen. Zeker als je er zelf geen last van hebt, kan het heel moeilijk zijn om in te schatten wat mensen precies nodig hebben. Ontwerpdocent Vasilis van Gemert geeft daar een mooi voorbeeld van op zijn weblog.

Alleen websites?

Soms ligt het minder voor de hand. Is je brochure leesbaar voor iemand met dyslexie? Veroorzaakt je filmpje epileptische aanvallen?

Natuurlijk, soms is het onmogelijk om iedereen te bedienen. Soms gooien grenzen aan de tijd en het budget roet in het eten. Maar je kunt al veel bereiken door je simpelweg te realiseren dat je product moet werken voor zo veel mogelijk mensen. Ook degenen die anders zijn dan jij.

Met dank aan Rogier.

Silo Creative Agency

Thoughts, concepts and projects on advancing the human…

Silo Creative Agency

Thoughts, concepts and projects on advancing the human experience through brand, digital and spatial design

Maaike de Laat

Written by

Senior UX designer at siloagency.com

Silo Creative Agency

Thoughts, concepts and projects on advancing the human experience through brand, digital and spatial design