Katta savollar. Inson huquqlari haqiqatan ham mavjudmi?
Siyosiy mafkuralar bitta katta savol bilan mashg‘ul: jamiyat qanday qurilishi kerak? Lekin oddiy kishilarda jamiyat yuzasidan ko‘pincha yanada aniq va tafsilotli savollar tug‘iladi.
Quyida shunday savollardan bir nechtasi, xususan urush oqlangan bo‘lishi mumkinmi, terrorizm nima, so‘z erkinligi nima uchun kerak va nima uchun ayollar huquqlari uchun kurashish zarur degan savollar ko‘rib chiqiladi.
Inson huquqlari haqiqatan ham mavjudmi?
Inson huquqlari — biz inson bo‘lganligimiz uchun hammamizda shunchaki mavjud bo‘lgan huquqlar. Huquqlar deb insonlarning biron ishni bajarish yoki biron narsadan foydalanish — masalan, toza havodan nafas olish imkoniyatiga aytiladi. Ko‘pchilik odamlar har qanday hukumat inson huquqlarini hurmat va himoya qilishi kerak degan fikrga qo‘shiladi.

1948 yilda BMT Butunjahon inson huquqlari deklaratsiyasini qabul qildi. Unda shunday deyilgan:
Har bir inson qatl qilinmaslik, qiynoqlarga solinmaslik, kamsitilmaslik, qul qilinmaslik, asossiz xibsga olinmaslik huquqiga ega.
Har bir inson adolatli sud, fuqarolik, oila, xususiy hayot, din erkinligi, xavfsiz mehnat sharoitlari, bepul boshlang‘ich ta’lim, boshpana, boshqaruv shaklini tanlash, ko‘chib yurish (bu davlat chegaralarini erkin tark etish imkoniyatini anglatmaydi) huquqiga ega.
Nazariyada inson huquqlari barchada mavjud. Lekin ayrimlar bu yetarli emas deb hisoblaydi. Amaliyotda seni hokimiyatga ega bo‘lgan kimdir himoya qilishi zarur, aks holda inson huquqlari haqidagi gaplar oddiy gapligicha qolib ketadi.

