Anlamsal Ağdan , Ağ 3.0'a ve Blokzincir Kavramı ile Yakın Geleceğe Yönelik Bir Bakış

Anil Daloglu
Jul 28, 2021 · 4 min read

Anlamsal Ağ(Semantic Web)’a geçmeden önce ilk başta internet nedir? , ağ 1.0 ile başlayan günümüze kadar gelen internet, hangi aşamalardan geçerek, nasıl ilerlemiştir kısaca ona bir bakalım.

İnternet, dünyadaki çeşitli bilgisayar ağlarının birbirine bağlanmasına izin vererek iletişim ve ticaret yöntemlerinde devrim yaratan bir sistem mimarisidir.

İnternet, aynı anda dünya çapında bir yayın yeteneği, bilgi yayma mekanizması ve coğrafi konum gözetmeksizin bireyler ve bilgisayarları arasında işbirliği ve etkileşim için bir ortamdır.

İnternetin Evrim süreçleri

Orjinal Kaynak:Deloitte analysis adapted from Gabriel René and Dan Mapes, The Spatial Web: How Web 3.0 Will Connect Humans, Machines, and AI to Transform the World (Amazon, 2019).

Anlamsal Ağ (Semantik Ağ) nedir ?

Semantik Web, ağ teknolojileri için resmi ve en genel tanımdır. Tim Berners-Lee, terimi ilk olarak 1999'da Web’de makine tarafından işlenebilir verilerin vizyonunu tanımlamak için kullandı ve bugün aynı zamanda tüm ilgili teknoloji standartlarından sorumlu olan W3C faaliyet şemsiyesinin resmi adıdır.

Ayrıca zamanın çeşitli noktalarında ve çeşitli bağlamlarda Semantik Web, Bağlantılı Veri Ağı, Veri Ağı, Web 3.0, Kurumsal Bilgi Ağı ve hatta Dev Küresel Grafik olarak anılmıştır.

Anlamsal ağ teknolojileri, insanların Web’de veri depoları oluşturmasına, sözlükler oluşturmasına ve verileri işlemek için kurallar yazmasına olanak tanır. Bağlantılı veriler, RDF, SPARQL, OWL ve SKOS gibi teknolojilerle desteklenir.

Peki Web 3.0 nedir ?

Web 3.0, Semantik Web’e veri odaklı ,bir veri sağlamak için makine tabanlı bir veri anlayışını kullanmaya odaklanacak web siteleri ve uygulamalar için üçüncü nesil internet hizmetleridir.

Web 3.0 tanımı şu şekilde de genişletilebilir: veriler, merkezi olmayan bir şekilde birbirine bağlanacaktır; bu, verilerin çoğunlukla merkezi depolarda depolandığı mevcut internet şeklinden Web 2.0’dan Web 3.0'a doğru büyük bir sıçrama olacaktır.

Web 3.0 ağları, blok zinciri ve kripto para teknolojisinin kurucu blokları olan merkezi olmayan protokoller aracılığıyla çalışacağından, bu üç teknoloji ve diğer alanlar arasında güçlü bir yakınsama ve simbiyotik bir ilişki görmeyi bekleyebiliriz.

Peki Blok Zincir nedir ?

Blok zincir, şifrelenmiş bir şekilde veri yönetimi sağlayan, dağınık yapıda bir veritabanı sistemidir. *1

Bu veritabanında veriler farklı partilere dağıtılmış, şifrelenmiş ve bloklanmış şekilde depolanır. Blok zincir teknolojisi aynı zamanda işlemlerin kaydını tutan bir defter olarak düşünülebilir.*2

Zincirdeki her blok, önceki bloğun şifreli bir karma değerini, zaman damgasını ve toplu işlemleri içerir. *3

Bir bloğa dâhil edilen kriptografik karma, önceki bloğun bütünlüğünü sağlamlaştırır, böylece blok zincir mimarisi oldukça güvenli bir hale gelmektedir.*4

Kaynak:Soft Tech Teknoloji Raporu 2020

Nasıl Çalışır ?

Bloklar, işlemlerle ilgili verilerin kalıcı olarak kaydedildiği dosyalardır. Her blok, kendi verilerinin yanı sıra, kendi hash değerini ve önceki bloğun hash değerini içerir.

Bir blok oluşturulduktan sonra bir hash otomatik olarak hesaplanır. Bloğun içindeki bir şeyi değiştirmek hash değerinin değişmesine neden olur. Bu nedenle, bir hash değeri aynı zamanda bir bloğa yapılan değişiklikleri de gösterir.

Kaynak:Soft Tech Teknoloji Raporu 2020

Bir blok içinde depolanan bir veri birimi, blok zinciri türüne bağlı olarak herhangi bir değeri (para, bir şirket hissesi, seçim sırasında kullanılan oy bilgisi, dijital mülkiyet belgesi veya başka herhangi bir değer) temsil edebilir.

Özet bir işlemle ;

Kaynak:Soft Tech Teknoloji Raporu 2020

Kısaca blok zinciri ;

“Teknolojik güven sağlamak” kaygısı ile kurgulanmıştır.

Günümüzde pek çok uygulama alanı olan blokzincir teknolojisini özel kılan temel unsurları şunlardır:

>> Konsorsiyum: Verinin ancak paydaşlar tarafından onaylanarak kabul edilir olması.

>> İlişkisel Veri: Her yeni eklenen verinin bir önceki ile ilişkili şekilde birbirine bağlı olması.

>> Dağıtık Mimari: Veri tabanının birden çok noktada saklanacak şekilde tasarlanmış olması.

>> Şifreleme (Hash Function): Kriptografi yardımıyla sistem aktör ve işlemlerine özel fonksiyonlarla benzersiz kimlikler üretilmesi ve güvenilirliğin çift imzalı sistemle sağlanması.

>> Akıllı Kontrat: Taraflarca anlaşmaya varılan şartların kodlanarak belirli koşullar sağlandığında belirtilen işlemleri tetiklemek üzere kullanımı.

Endüstriler ve hükümetler, küresel tedarik zincirleri arasında malların, verilerin ve para birimlerinin hareketini optimize etmenin yollarını sürekli olarak aramaktadır.

Birbirine bağlı ağlar, değiş tokuş edilen verilerin doğrulanmasını gerektirir; yasal doğrulama gerektiren dijital sözleşmeleri ve imzaları, sınır ve özel süreçleri düşünün.

Artan piyasa oynaklığı ile birlikte esneklik ve risk azaltmanın önemi maliyet ve verimliliğe göre artmıştır.

Blok zincir teknolojisi işte tam bu noktada temel unsurları ile ;

Küresel pazarların önündeki engelleri azaltarak ve uzmanlaşmayı güçlendirerek, tamamen yerli KOBİ’ler ile alıcı havuzlarını genişletebilir, ihracatı artırabilir ve nihayetinde ulusal GSYİH’yi iyileştirebilir.

Yararlandığım kaynaklar ;

Türkçe Yayın

Düşünce ve fikir hürdür.

Türkçe Yayın

Düşünce ve fikir hürdür. 'Türkçe Yayın' her düşünce ve fikri duyurmayı amaçlayan özgür blog ailesidir.

Anil Daloglu

Written by

Digital nomad | Finance | Enterprise use cases of blockchain| electronic music producing | Music NFTs | Metaverse |

Türkçe Yayın

Düşünce ve fikir hürdür. 'Türkçe Yayın' her düşünce ve fikri duyurmayı amaçlayan özgür blog ailesidir.