­čĺ╗ Bir Torrent vard─▒, ne oldu ona?

Mert Erbil
Mar 1, 2018 ┬Ě 3 min read
Ôśá´ŞĆ Torrent ├Âld├╝, ya┼čas─▒n OTT!

P2P, yani e┼čler aras─▒ etkile┼čim, 90'lar─▒n sonu ve 2000'lerin ba┼č─▒nda internet teknolojilerinin yeni bir seviyeye geldi─činin habercisiydi. Basit├že, internette da─č─▒t─▒c─▒dan kullan─▒c─▒ya yerine kullan─▒c─▒dan kullan─▒c─▒ya transferin temel al─▒nd─▒─č─▒ bu protokol, Napster ile hype olmu┼čtu. NapsterÔÇÖ─▒n m├╝zisyenlerin ┼čikayetleri ile kapat─▒lmas─▒ sonras─▒ daha da hype olan P2P servisler, yerini daha karma┼č─▒k olsa da benzer bir protokol olan TorrentÔÇÖe b─▒rakm─▒┼čt─▒. Torrent ise, ├Âzellikle bizim gibi dijital medya eri┼čimi k─▒s─▒tl─▒ / ├žok pahal─▒ olan, dahas─▒ yasal yapt─▒r─▒mlar─▒ da k─▒s─▒tl─▒ olan ├╝lkelerde b├╝y├╝k bir co┼čkuyla uzun s├╝re kullan─▒lm─▒┼čt─▒.

Belki hat─▒rlayan─▒n─▒z olur, o d├Ânemde ÔÇťinternetin 1/3'├╝ yaln─▒zca torrent trafi─čiymi┼čÔÇŁ gibi bir geyik vard─▒. Geyi─čin do─čruluk pay─▒ da vard─▒, 2006 y─▒l─▒nda TorrentÔÇÖin kaplad─▒─č─▒ bant geni┼čli─či ger├žekten de t├╝m internetin %70'i olarak kaydedilmi┼čti. Fakat geldi─čimiz noktada, 12 y─▒l ├Ânce %70 olan oran, 2015 itibariyle ABD i├žin yaln─▒zca %3. Bu oran─▒ kar┼č─▒la┼čt─▒rabilmek ad─▒na, en b├╝y├╝k d├Ârd├╝nc├╝ streaming servisi olan HuluÔÇÖnun pay─▒ da %3.

­čĹźStreaming ho┼č geldi, evlere huzur getirdi!

ÔÇťHmm, evet asl─▒nda ben de epeydir TorrentÔÇÖten bir ┼čeyler indirmedimÔÇŁ dedi─činizi duyar gibiyim. Peki bu durumu ne sa─člad─▒? ─░lk ola─čan ┼č├╝phelimiz tabi ki ba┼č─▒nda NetflixÔÇÖin oldu─ču yasal streaming / OTT (over-the-top) servisleri. T├╝m bu servislerin ABD internet kullan─▒m─▒ndaki toplam pay─▒ %60 civar─▒nda. Eh, iyi lokalizasyon ve demokratikle┼čmi┼č fiyat politikalar─▒yla baz─▒ ┼čeylere para ├Âdemenin o kadar da k├Ât├╝ bir fikir olmad─▒─č─▒ a┼čikar.

Bir ba┼čka ├Ânemli etken ise, illegal streamingÔÇÖin de olduk├ža yayg─▒nla┼čm─▒┼č olmas─▒. Kodi gibi streaming uygulamalar─▒ ve bizim de a┼čina oldu─čumuz (fullhd720phemenizle t├╝revi) web siteleri, eski TorrentÔÇÖ├žilerin son bir y─▒lda %74'├╝n├╝ en az bir kere misafir etmi┼č. San─▒r─▒m bize de en yak─▒n olan senaryo bu olacakt─▒r.

Bir di─čer ├Ânemli fakt├Âr ise demografik yap─▒, ├Âzellikle de ya┼č. NapsterÔÇÖ─▒n, KazaaÔÇÖn─▒n veya LimewireÔÇÖ─▒n i├žinde b├╝y├╝m├╝┼č jenerasyon art─▒k yeti┼čkin oldu, ├žoluk ├žocu─ča bile kar─▒┼čt─▒. Torrent kullan─▒m─▒ ise, ├Âzellikle 18ÔÇô24 ya┼č aras─▒nda zirve yap─▒yor. Fakat bu ya┼č grubunun mevcut ├╝yeleri, muhtemelen Torrent ile hi├ž tan─▒┼čmad─▒ bile. Muhtemelen sonras─▒nda i├žerik t├╝ketilecek zaman─▒ bulmak, i├žeri─či bulmaktan daha b├╝y├╝k bir problem. Bir ba┼čka yakla┼č─▒m ise, y─▒llar i├žinde artan yasal yapt─▒r─▒mlar─▒n hedefi olman─▒n ├žok mant─▒kl─▒ olmad─▒─č─▒na karar veren yeti┼čkinler haline gelmi┼č olmak da olabilir.

­čîŹ Ya┼čayan bilir.

Tabi ki Youtube ve Twitch t├╝revlerini de unutmamak laz─▒m. Bu sayede, bir├žok kullan─▒c─▒ amat├Âr yay─▒nlar─▒ eskiye g├Âre ├žok daha s─▒k t├╝ketmeye ba┼člad─▒. Benim bile, g├╝nlerce Netflix a├žmad─▒─č─▒m olurken, iki g├╝n ├╝st ├╝ste YoutubeÔÇÖa girmedi─čim muhtemelen yoktur.

Fakat sonu├ž olarak ┼čunu da unutmamak laz─▒m. Torrent belki ├Âld├╝ ama, her g├╝n kulland─▒─č─▒m─▒z Netflix veya Spotify gibi servisler, TorrentÔÇÖi de do─čuran P2P yap─▒s─▒n─▒n ├╝st├╝ne in┼ča edildi. Davran─▒┼č de─či┼čikliklerinin de pay─▒ var tabi ki, bilgisayardan dizi izleme ve binge-watching (ard arda izleme) al─▒┼čkanl─▒klar─▒ ile Netflix bug├╝nk├╝ haline geldi. MP3'├╝n yayg─▒nla┼čmas─▒ ile Apple iPodÔÇÖu yapt─▒, iPhoneÔÇÖlara ge├ži┼či sa─člad─▒, iTunesÔÇÖu do─čurdu, hatta rakip olarak SpotifyÔÇÖ─▒n ├ž─▒kmas─▒na vesile oldu.

ÔČç´ŞĆ ─░nternetle ili┼čkisi 1998 civar─▒na dayanan benim i├žin Napster, Kazaa veya TorrentÔÇÖin, t─▒pk─▒ ya┼č─▒tlar─▒m gibi b├╝y├╝k bir nostaljisi var. NapsterÔÇÖdan indirmeyi ilk ba┼čard─▒─č─▒m ┼čark─▒lar olan ÔÇťItÔÇÖs Gonna Be MeÔÇŁ ve ÔÇťButterflyÔÇŁ, ergenli─čimdeki acayip m├╝zik zevkimi hat─▒rlat─▒yor tabi ki :) Torrent meselesine gelirsek, lisedeydim ve art─▒k ADSL ba─člant─▒m─▒z vard─▒, ama tabi ki kotal─▒yd─▒. Liseye dair g├╝zel bir an─▒m ise, her hafta birimizin kotas─▒ndan TorrentÔÇÖten Lost indirmemiz ve g├╝n yapar gibi o arkada┼č─▒n evinde toplan─▒p izlememizdi. Yoklu─čun derecesinin sonradan anla┼č─▒ld─▒─č─▒, vaktinde ise yokluk yerine g├╝zel an─▒lar olarak i┼členen g├╝nleri hat─▒rlatan b├Âyle konular─▒ ├žok seviyorum.


Bu yaz─▒, ilk ├Ânce www.hypeoldu.com adresinde ve Hype Oldu b├╝lteninde yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r. E─čer bu ve benzeri yaz─▒lar─▒n her ├žar┼čamba e-postan─▒za gelmesini isterseniz a┼ča─č─▒dan buyrun:

Sizi de bekleriz efendim ­čĄŚ

Sponsor | Podcast| Slack | Facebook | Twitter | Instagram | Kodcular

T├╝rk├že Yay─▒n

D├╝┼č├╝nce ve fikir h├╝rd├╝r. 'T├╝rk├že Yay─▒n' her d├╝┼č├╝nce ve fikri duyurmay─▒ ama├žlayan ├Âzg├╝r blog platformudur.

Mert Erbil

Written by

product manager in peter parker life, your friendly neighborhood internet & digital media lover during superhero hours (www.merterbil.com for personal info)

T├╝rk├že Yay─▒n

D├╝┼č├╝nce ve fikir h├╝rd├╝r. 'T├╝rk├že Yay─▒n' her d├╝┼č├╝nce ve fikri duyurmay─▒ ama├žlayan ├Âzg├╝r blog platformudur.

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and weÔÇÖll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium ÔÇö and support writers while youÔÇÖre at it. Just $5/month. Upgrade