­čĹúDijital ayak izimizi silebilseydik neler olurdu?

Dijital ayak izi: ─░nternette yap─▒lan aktivitelerin sonucunda olu┼čan, bir ki┼či hakk─▒nda internette bulunan her t├╝rl├╝ bilgi.

Mert Erbil
Dec 27, 2017 ┬Ě 3 min read
Kumdaki ya da kardaki ayak izi sorun de─čil, peki ya internetteki ayak izlerimiz? (foto: Hugues de BUYER-MIMEURE / Unsplash)

-Nereden ├ž─▒kt─▒ bu ┼čimdi?

Harvard Business ReviewÔÇÖda yaz─▒lan ve benim de theHustle arac─▒l─▒─č─▒yla ula┼čt─▒─č─▒m bir ├žal─▒┼čmada, t├╝m dijital ayak izinin silinmesi ile ortaya ├ž─▒kabilecek sonu├žlar ele al─▒nm─▒┼č.

Asl─▒nda ├Ânce ÔÇťt├╝m dijital ayak izinizin silinmesi i├žin ne kadar para ├Âdersiniz?ÔÇŁ sorusu ├žer├ževesinde olu┼čturulan ├žal─▒┼čma, sonradan t├╝m dijital ayak izinin silinmesi ve bir daha tutulmayacak olmas─▒ durumunda ortaya ├ž─▒kacak sonu├žlar─▒ de─čerlendirmeye evriliyor. Bana da ilgin├ž geldi─či i├žin k─▒saca de─čerlendirmek ve aktarmak istedim.

-O kadar bedavaya b├Âyle olaca─č─▒ belliydi ama.

├çal─▒┼čma, internette verdiklerimize kar┼č─▒l─▒k ald─▒klar─▒m─▒z─▒n aras─▒ndaki asimetriden ve bu asimetrinin gitgide kaotik bir seviyeye ula┼čmas─▒n─▒, baz─▒ olas─▒ ilgin├ž sonu├žlar arac─▒l─▒─č─▒yla tart─▒┼č─▒yor.

-Kaos dedin, ilgimi ├žektin. Neler olurmu┼č peki silebilsek?

1Dijital ayak izimizin u├žmas─▒ sonucunda ortaya ├ž─▒kacak ilk olas─▒ sonu├ž, hi├žbir bedava servisten faydalanamayacak olmam─▒z. FacebookÔÇÖu hep bedava kulland─▒k, bedava kullanmaya da devam edece─čiz. ├ž├╝nk├╝ Facebook ├╝r├╝n├╝n├╝, yani verilerimizi satarak ge├žti─čimiz y─▒l tam 28 milyar $ gelir elde etti. Biraz daha ileri gidersek, WhatsappÔÇÖtan yollayaca─č─▒m─▒z her mesaj─▒n ya da yollad─▒─č─▒m─▒z her e-mailÔÇÖin ├╝cretli oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝n. Veya basit bir hava durumunu ├Â─črenmek i├žin bile para ├ÂdemekÔÇŽ D├╝┼č├╝n├╝nce inan─▒lmaz geliyor, de─čil mi?

2Bir di─čer olas─▒ sonu├ž ise, internette ki┼čiselle┼čtirmenin ├Âlmesi. Daha ge├žti─čimiz hafta s─▒k kulland─▒─č─▒m─▒z uygulamalar─▒n bize sundu─ču ki┼čiselle┼čtirilmi┼č verilerin g├╝zelli─činden bahsetmi┼čken, AI ve benzeri teknolojilerle art─▒k her ├╝r├╝n├╝m├╝z├╝n bizi tan─▒yaca─č─▒n─▒ konu┼čtu─čumuz bir d├╝nyada ki┼čiselle┼čtirmenin ├Ânemini, herhalde elimizden gitti─činde anlar─▒z. En basitinden, gereken her yere her seferinde adresleri elinizle girmeniz gerekti─čini d├╝┼č├╝n├╝n (taksi, e-ticaret ve harita uygulamalar─▒ ilk akl─▒ma gelenler). Tats─▒z, de─čil mi?

3Son olarak, h─▒zla bir ┼čeylerden faydalanmaya (yaz─▒da bunu instant gratifications ÔÇö anl─▒k doyumlar olarak ge├žirmi┼č, ilgin├ž bir tabir) elveda diyin. Bunu ┼č├Âyle yorumlamak gerekiyor, en son ne zaman bir kullan─▒c─▒ s├Âzle┼čmesine ÔÇťen az─▒ndan bakt─▒n─▒zÔÇŁ? Dijital ayak izi pe┼činde oldu─čumuzda, her kullan─▒c─▒ s├Âzle┼čmesini didik didik edip, hangi datay─▒ ne ┼čekilde kulland─▒─č─▒n─▒ da haliyle bilmemiz gerekiyor. Peki, size bir ├Ârnek: Amazon KindleÔÇÖ─▒n kullan─▒m s├Âzle┼čmesini, g├Ârece h─▒zl─▒ bir ┼čekilde okumak ne kadar zaman─▒n─▒z─▒ al─▒r sizce? Deneyenden cevap, 9 saat. Ben okumamaya devam edece─čim san─▒r─▒m.


­čĹú G├╝n├╝m├╝z internet kullan─▒m al─▒┼čkanl─▒klar─▒yla, ├Âzellikle de para ├Âdenen ve ├Âdenmeyen servislerin birbirinden gitgide ayr─▒┼čmas─▒yla birlikte dijital ayak izinin ÔÇťen az─▒ndan fark─▒nda olmakÔÇŁ bence internet okur-yazarl─▒─č─▒ ba─člam─▒nda kavramsal olarak ├Ânemli. Tamam, bu saatten sonra ÔÇťb├╝t├╝n datam─▒z orada buradaÔÇŁ diye a─članman─▒n ├žok manas─▒ yok bence de, ama en az─▒ndan nerede m├╝┼čteri ve nerede ├╝r├╝n oldu─čumuzu bilmek, i├žinde bulundu─čumuz mecran─▒n nereye y├Âneldi─čini sezmek de k├Ât├╝ bir ┼čey de─čil.


Bu yaz─▒, ilk ├Ânce www.hypeoldu.com adresinde ve Hype Oldu b├╝lteninde yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r. E─čer bu ve benzeri yaz─▒lar─▒n her ├žar┼čamba e-postan─▒za gelmesini isterseniz a┼ča─č─▒dan buyrun:

Sizi de bekleriz efendim ­čĄŚ

T├╝rk├že Yay─▒n Sosyal Medya Hesaplar─▒

Facebook: https://www.facebook.com/mediumturkiye

Twitter: https://twitter.com/mediumturkiye

T├╝rk├že Yay─▒n

D├╝┼č├╝nce ve fikir h├╝rd├╝r.

Mert Erbil

Written by

product manager in peter parker life, your friendly neighborhood internet & digital media lover during superhero hours (www.merterbil.com for personal info)

T├╝rk├že Yay─▒n

D├╝┼č├╝nce ve fikir h├╝rd├╝r. 'T├╝rk├že Yay─▒n' her d├╝┼č├╝nce ve fikri duyurmay─▒ ama├žlayan ├Âzg├╝r blog platformudur.

More From Medium

More on T├╝rk├že from T├╝rk├že Yay─▒n

More on T├╝rk├že from T├╝rk├že Yay─▒n

More on T├╝rk├že from T├╝rk├že Yay─▒n

Bir ┼×eyin De─čerini Ne Belirler?

More on T├╝rk├že from T├╝rk├že Yay─▒n

More on T├╝rk├že from T├╝rk├že Yay─▒n

M├╝┼čteriyi Anlamak; Milkshake Pazarlama

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and weÔÇÖll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium ÔÇö and support writers while youÔÇÖre at it. Just $5/month. Upgrade